Linux Mint 18 Kurulum Sonrası Rehberi
Linux Mint yıllardır kullandığım, çok memnun olduğum bir işletim sistemi. Yakınlarıma da kuruyorum ve onlar da gayet sorunsuz geçinip gidiyorlar. 18. sürüm şu anki en güncel sürüm, Aralık ayında 18.1 çıkacak. Kurulum aşamalarıyla, adımlarıyla ilgili epey içerik var ortalıkta gördüğüm kadarıyla. Ben de başarılı bir kurulumdan sonra neler yaparım / yapılabilir tarafını ele almak istiyorum. Cinnamon sürümünü kullanıyorum.
Öncelikle bir şeyde anlaşalım; menüye tıkladığımızda karşımıza çıkan menüdeki imleç görünen yere herhangi bir program veya ayar adını yazarak ilgili programa/ayara kolayca ulaşabiliyoruz, ben de anlatımlarımı bu doğrultuda yapacağım.
Burada bahsettiğim yeri görmemizin yanında favori ekleme olayına da canlı tanık olmaktayız 🙂 En solda üstte gördüğünüz programlar favoriye eklenmiş durumda, sağdan sola simgeleri sürükleyerek sevdiğimiz programları oraya sabitleyebiliyoruz. Çıkarmak istediklerimizi de aynı şekilde soldan sağa atarak def edebiliyoruz favorilerden.
Şimdi gelelim temiz bir kurulumdan sonra yapılacaklara;
*Kutuya "sürücü yöneticisi" yazalım ve tıklayalım;
Her yönetimsel eylemdeki gibi buraya girerken de şifre isteyecek, giriyoruz ve bu manzarayla karşılaşıyoruz. Kullandığımız aygıtlar için yüklenebilir sürücüleri bize sunuyor mint, arzu ettiklerimizi seçerek "değişiklikleri uygula" diyoruz, bu kadar basit.
*Kutuya "güç yönetimi" yazalım ve tıklayalım;
Pek lafı geçmez ama ilk kurulumdan sonra bu güç ayarlarının yapılması/gözden geçirilmesi elzemdir. Arzuladığımız şekilde ayarlıyoruz.
* Kutuya "Parolalar ve Anahtarlar" yazalım ve tıklayalım;
ve geldik mint'in en sevmediğim özelliklerinden birine:) Yanlış anlaşılmasın, gayet faydalı bir şey ama default olarak açık olması bence doğru değil. Bunu yorum olarak resmi sitede bile yazmıştım hatta. Şimdi olay şu; tarayıcılar şifrelerimizi hatırlıyor malumunuz, mint'in bu aracı buna yeni bir güvenlik katmanı ekliyor ve böyle bir hatırlama durumu olduğunda ayrıca bir şifre soruyor size. Bunu kapatmak için tarayıcımızla şifreli bir yere giriyoruz ( mesela facebook) ve bu araç bizden şifre belirlememizi istiyor. Diyelim ki "teknoseyir" dedik şifremize, ha işte pc'nize oturan birisi facebook'a girmek istediğinde, tarayıcı şifrenizi biliyor fakat mint devreye giriyor ve "teknoseyir" yazmanız için bir kutucuk çıkartıyor. İşte bu güvenlik katmanını iptal etmek için "Parolalar ve Anahtarlar" denilen yere giriyoruz, solda göreceğiniz "öntanımlı" yazan yere sağ tıklayıp "parola değiştir" diyoruz, "teknoseyir" yazmamızı isteyecek, yazıyoruz. Yeni şifre ne olsun diyecek? Orayı boş bırakıp devam dediğimizde şifresizleşmiş olacağız dolayısıyla bu fonksiyon iptal olmuş olacak. Ha çok güvenlik merakı olanlar bu özelliği iptal etmek istemeyebilir, kendi seçimleri.
*Kutuya "yazılım yöneticisi" yazalım ve tıklayalım;
Burada gerek kategorilere girerek, gerek aratma yerine yazarak istediğimiz programlara ulaşabiliyoruz. Burayı google play store gibi düşünebilirsiniz. Çoğu şeyi buradan kurabiliyoruz. Ama istisnalardan bahsedeyim öncelikle; chrome burada yok mesela. Onu sitesinden indirip kurmalısınız, windows'a program kurmaktan bir farkı yok, indirdiğiniz kurulum dosyasının uzantısı .exe değil .deb oluyor sadece. Ben kullandığım programları yazmak istiyorum bu noktada;
Clementine = Müzik oynatıcı
Redshift = F.lux benzeri bir program, ekran göz yormasın diye renklerle oynuyor
Shutter = Ekran görüntüsü almaya yarıyor
Pinta = Resim işleme programı, Paint.net benzeri denebilir
Chrome = Sitesinden indirmeliyiz, bu aralar favorim olan Opera yazılım yöneticisinde var ama eski sürümü, onu da sitesinden indirin bence
Skype = Meşhur iletişim programı
GoldenDict = Sözlük programı
Dropbox = Bulut depolama
Cheese = Web kameranızla ilgili işlemler yapmanıza yarar
Parcellite = Pano yöneticisi. "copy" yaptığınız son 10 metni görebiliyorsunuz mesela
Kazam = ekran kaydedici ( video )
Corebird = twitter istemcisi
*Kernel güncellemesi Mint'te gayet kolay, eğer aşamadığınız bir donanım sorununuz varsa, kernel güncellemeyi deneyebilirsiniz, benim işime yaradı her defasında;
*Kutuya "güncelleme yöneticisi" yazalım ve tıklayalım;
Burada görünüm ve ardından linux çekirdekleri'ne tıklayarak kurulabilir kernel listesine ulaşabiliyoruz, buradan dilediğimizi seçip kurabiliriz. Bir sorun çıkması durumunda sistem başlarken "esc" tuşuna bastığımızda dilediğimiz kernelden başlamamızı sağlayan bir menü geliyordu mint 17 sürümünde, bunda da vardır muhtemelen, bilenler bizi de aydınlatsın. ( bu şekilde eski kernelden sistemi başlatabilerek eski kernele veya başka bir kernele kalıcı dönüşü sağlayabiliyoruz aynı yerden )
*Kutuya "başlangıç uygulamaları" yazalım ve tıklayalım;
Burada açılışta başlamasını istediğimiz programları düzenliyoruz. Redshift programı başlamakta sorun çıkardığı için komutu satırına "gtk-redshift -l 41.0:28.9" yazıyorum ben mesela. O rakamlar İstanbul'un koordinatları. Gün ışığı bilgisini koordinatlar yoluyla almış oluyor program ve açılışta sorun çıkarmıyor böylece.
*Kutuya "tercih edilen uygulamalar" yazalım ve tıklayalım;
Burada hangi tür eylemler için hangi programları varsayılan olarak atamak istediğimizi seçiyoruz. Çıkarılabilir ortam takıldığında ne yapılmasını istiyorsak onu da yan sekmede hallediyoruz.
**Şimdilik anlatmak istediklerim böyle, yorum ve sorular eşliğinde geliştirebiliriz.
Kaldıracağını düşünüyorum, kaldırmazsa mate denenebilir. Linux dağıtımları kurmadan deneme imkanı verdiği için test sürüşü yapıp memnun kalınırsa kurulabilir.
@weltschmerz Linux mint kullanwım kolaylığı olarak çok iyi idi ve hep kullanıyordum 17.2'yi fakat 18 sorundan geçilmiyor. Hoş çözmeye vakit de ayıramadım fakat 17.2 de böyle şeyler olmamıştı. Kapanmıyor mint 18 secure boot problemleri veriyor kyk wifi bir süre sonra kopuyor vs başka dağıtım kurmaya da vaktim olmadığından windowsla devam ediyorum
Kernel güncellemek denenebilir veya 18.1'i bekleyebilirsin. Secure Boot'u bios'tan kapatmak çözüm oluyor bildiğim kadarıyla.
Tahmin ettiğimden fazla kaynak tüketiyor/verimli kullanamıyor. 16gb ram 2 nesil öncesi i5 li laptopta Windows 10 şiir gibi çalışırken cinnamon raspberry pi kullanıyormuş hissini verdi. Yinede Linux a yeni giriş yapacaklar için Ubuntu dan daha iyi bir tercih gibi gözüküyor. Bu arada chromium var yazılım yöneticisinde.
Benim i7 8gb bilgisayarımda gayet hızlı. Her donanım aynı sonucu vermeyebiliyor maalesef. Belki de grafik sürücüsü güncellemek işe yarayabilir, cinnamon alıngan grafik sürücüsü konusunda.
Bence böyle bir sistemde Mate veya Xfce kullanmalısınız.