PHP açığı konusu tam tahmin ettiğim gibi.
Geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan PHP2Shell (CVE-2026-109618 / 109619) zafiyeti üzerinden koparılan fırtınayı hepimiz izledik. Öyle bir hava estirdiler ki, YouTube’da doğru düzgün abonesi bile olmayan kanallardan tutun da teknoloji haberlerine kadar herkes bir anda "PHP bitti, her yer hacklendi" yaygarasına girişti. Bugün arama motoruna veya YouTube’a sıradan bir şekilde "PHP nedir?" yazsanız bile karşınıza aretık ilk çıkan şey felaket senaryoları oluyor.
Elbette 9.2 CVSS puanına sahip kritik bir açıktı, kimse bunu inkâr etmiyor. Ancak bilişim dünyasında asıl sorgulamamız gereken şey: Neden bazı açıklar küresel bir kıyamet senaryosuna dönüştürülürken, bazıları çok daha tehlikeli olmasına rağmen neredeyse hiç konuşulmuyor ?
Son dönemde yaşanan iki örneğe bakalım:
Linux Çekirdeği (Kernel) TCP Zafiyeti (CVE-2026-98432) – CVSS Skoru: 9.8
Daha birkaç hafta önce Linux çekirdeğinin doğrudan ağ (IPv4 TCP) yığınında 9.8 puanlık (PHP'den bile yüksek) devasa bir Use-After-Free açığı ortaya çıktı, hemde bu açık yaklaşık 7 yıldır orada öylece duruyormuş.
Ubuntu'dan Red Hat'e kadar dünyadaki sunucuların omurgasını oluşturan sistemlerde, uzaktan hiçbir kimlik doğrulaması gerektirmeden doğrudan root yetkisiyle kod çalıştırmaya imkân tanıyan bir açıktan bahsediyoruz. Üstelik yapay zekâ modelleriyle çalışan istismar (exploit) kodları bile gösterildi. Peki ne oldu? YouTube'da "Linux çöktü, internet bitti" diye başlık atan yüzlerce kanal gördünüz mü? Görmediniz.
WebP Görüntü İşleme Açıkları (CVE-2026-70351 vb.)
(Bilmeyenler için web siteler için daha optimize, yeni nesil görüntü formatı) İnternetteki neredeyse her sitenin, tarayıcının ve işletim sisteminin Windows'un kendi WebP uzantısı dahil kullandığı görsel formatında bellek taşması (Heap Buffer Overflow) ve uzaktan kod çalıştırma (RCE) açıkları bulundu.
Sadece bir klasörü açıp önizleme (thumbnail) oluşturmanın bile tetikleyebildiği bu açıklar sessiz sedasız yamalandı, kimse "WebP kullanmayın, internet tehlikede" diye ortalığı ayağa kaldırmadı.
Burada PHP'nin bu kadar kötülenmesinin en önemli nedenlerinden biride, PHP açık kaynak olduğu ve giriş seviyesi geliştiriciden kurumsal yapılara kadar herkesin dilinde olduğu için üzerine içerik üretip tıklanma (clickbait) kasmak çok kolay. "Linux TCP yığınında race condition" dediğinizde ortalama izleyici anlamıyor ama "PHP hacklendi" dediğinizde herkes videoya tıklıyor.
Algı Operasyonu: Yıllardır "PHP öldü, ölüyor" diyen bir kitle var. Açık kaynak kodlu bir sistemin şeffaf biçimde açığını duyurup yama yayınlamasını sanki o dilin çöküşü gibi pazarlamak işlerine geliyor.
Oysa kapalı kaynak sistemlerde veya doğrudan donanım/çekirdek seviyesinde (geçmişteki Meltdown/Spectre ya da bugünkü Kernel açıklarında) yaşanan krizler hem etki alanı hem de çözüm maliyeti açısından çok daha yıkıcıdır.
Yazılım dünyasında açık çıkmayan hiçbir sistem yoktur. Mesele açığın çıkması değil, o açığın medya ve içerik üreticileri tarafından nasıl köpürtüldüğüdür. PHP2Shell üzerinden yapılan bu orantısız yaygara, teknik bir uyarı olmaktan çıkıp tamamen etkileşim avcılığına dönüşmüş durumda.











Konu PHP olunca, "sürüm güncellemesi" öyle kolay bir şey değil yalnız.
Bu yoruma katılmamak elde değil; özellikle kurumsal ya da geçmişten bugüne katman katman büyümüş eski projelerde sürüm güncellemesi (örneğin PHP 5.6 veya 7.x'ten modern 8.x sürümlerine geçiş) hakikaten sancılı ve emek gerektiren bir süreç.
Ancak geliştiricilerin işini devasa oranda kolaylaştıran resmi ve harika bir araç var: Rector. Bizzat ben de bunu denedim, windows'da powershell'e bir kaç satır kod yazarak sisteme (mevcut apache / php kurulumuna) dahil ettim yazılımı.
Sonra yine komut satırından php yazılımların kurulu olduğu dizinleri otomatik tarıyor sonra bunları buldum, bak bunlar eski ve değişmesi gereken kodlar diyor, eğer evet derseniz kodları güncelleştiriyor.
Yani Levent abi hiç bir şey eskisi gibi değil, günümüzde.
@nefrit başarı oranı nedir? 15 senelik elle yazılmış kodları son sürüme çekebilir miyiz? Kullanımdan kalkmış kısımları tek seferde değiştirmek zor değil fakat türlü türlü yazım biçimi var. Kavramsal olarak bir bütün şeklinde kırılmayı anlıyor mu?
@akuarain89 Rector kullanımında sürüm sürüm işlemleri yapın deniliyor. Bendeki kodlamayı zaten bir süredir manuel olarak güncelleme girişiminde bulunduğum için önce 8.1 yaptım sorun çıkmadı.
Sonra 8.1 den 8.3'e almak istediğimde sizin belirttiğiniz "Kavramsal olarak bir bütün şeklinde kırılmayı anlıyor mu?" sorunu çıktı bana lazım olan bir class yapısını bozdu. Elimde yedek olduğundan tekrar 8.1 döndüm.
Ama rector + yapay zeka birlikte kullanılırsa çok daha iyi sonuç alınır. Yani sizin PHP site en yüksek hangi PHP sürümünde hata almadan çalışıyor, CPANEL'den php sürüm değiştirerek bunu tesbit etmeye çalışın ? 5.1 mi ? 5.3 mü ? 5.6 mı ? (sorunsuz çalışan sürüme geri dönerken cpanelden hangi php extensionları açık buranın ekran görüntüsünü mutlaka alın en başta)
Sonra mutlaka yedeğinizi almanız lazım, bu iş PC'de yapılacaksa Xampp kurulması lazım. Sonra da PowerShell'den rector kurmanız lazım.
Sonrada kodlaması güncellenecek dizine girip rector.php de
withPaths([
__DIR__ . '/src',
__DIR__ . '/tests',
])
// Hangi PHP sürümüne yükseltmek istiyorsan onu seç (Örn: PHP 8.2)
->withPhpSets(php82: true)
// İsteğe bağlı hazır setler ekleyebilirsin
->withPreparedSets(
deadCode: true,
codeQuality: true
);
gibi bir kod girilir, burada önemli olan
->withPhpSets(php82: true)
kısmı işte bunu adım adım yapmanız lazım yani sizin site php 5.1 de çalışıyorsa örneğin şu an
siz 5.3 gibi yapmalısınız
withPaths([
__DIR__ . '/src',
])
// Hedef PHP sürümünü 5.3 olarak ayarlıyoruz
->withPhpSets(php53: true);
yani işin burası adım adım yapılacak. mesela 5.1 eğer 5.3 e dönüşürse sunucuya bu dosyaları atıp cpanelden php sürümü 5.3 yapıp denemeniz gerekiyor. Başarılı mı ? o zaman mesela artık 5.6 sürüme geçilebilir rector ile.
Ama mutlaka iti bir rector nasıl kullanılır kaynağı okuyun inceleyin, yapay zekadan da yardım alın işe başlamadan önce. ve şu an çalışan orjinal dosyalarıda mutlaka yedekleyin.
Tüm bu adımlar sonrasında mesela siteyi PHP 7 sürümlerine kadar yükselttiniz, şimdide veri tabanı yapısı eskisi ve yeterince index'li değildir, en çok kullanılan tablolar içindeki hücrerler için indexler yapın phpmyadmin'den.
Rector ile çalışırken (kod komut satırında) ekleyeceğim gibi görüntüler alıcaksınız, kırmızı gidecekler, yeşil, yerine konacaklar.
Yazarken de yoruldum, hızlıca değil, yavaş yavaş yapın işlemleri...
@nefrit sakin kafayla birkaç gün uğraşmak lazım. Yol çok uzun 5.1. 😃 Neyi nasıl yazdığımı hatırlamıyorum bile.
@akuarain89 sizin php ile yazılmış sistem nedir ? forum ? portal ? blog ? vs ?
@nefrit bir simülasyona ait kayıtlar tutan yan modülleri ve kendi CMS'i olan ajax tabanlı tek sayfa blog.
Forum, haber sitesi gibi bir dönem güzel ziyaretçi alıp şimdi aktif olmayan projeler de var. Artık web yayıncılığı ve programlamasıyla ilgilenmiyorum. Sadece arşiv olarak geri getireceğim. Onlar hazır sistem olduğundan bir şekilde halledilir korona dönemi canlandırma girişimim oldu yerelde çalıştırabilmiştim. Özel olduğundan asıl mesele ilki. Birçok standart değiştiği için PHP'den öte sıkıntıları var. Baştan aşağı elden geçirmek gerekecek.
@akuarain89 Tabii, en başta php versiyon uyumu. Veri tabanı bağlantı modeli mysql yerine mysqli yada pdo, veri tabanı index yapısı gibi konularda var. çok aşırı boostrap gibi şişik JS ler varsa boostrap 'dan kurtulup daha hafif JS 'ye geçme, CSS aynı şekilde. PHP de dosya yükleme alanları varsa bu alanların yeterince güvenliğinin sağlanması. Eskiden sisteminiz sorunsuz şekilde çalışıyorsa kesinlikle vazgeçmeyin.
Cevaplar yukardaki maddelerin son maddelerinde… günümüzde sistem güncellemeleri görece uygulanması daha kolay… Microsoft update çıkartır, test sistemleri üzerinde denenir, ana sistemler genelde tek sunucu değildir parça-parçe update geçilir… aynı mantık linux kernel update’si iiçin de geçerli… AMA bir web app’in kalbini söküp update yapıp yerine takmak o kadar kolay değil… kaldı ki çoğu PHP web app öyle yedekli çalışan 3-5 parçalı app sunucularından oluşmuyor genelde tek app tek sunucu… GLPI gibi kalbinin en derinlerinde PHP gömülü bazı hazır web app’lerde bu hiç kolay değil… çoğu web app’i yöneten ekiplerde de bu süreçleri yönetecek beceri de yok… WAF kısmı da aynı şekilde çoğu web app öyle ince ayar yapılacak WAF’larla korunmuyor…