Çalıştığım işyerimde dikkatimi çeken şeyler var. İnsanlar gerçekten para harcamasını bilmiyor. Bazı insanların, başına gelen maddi felaketleri ciddi şekilde hak ettiğini düşünüyorum. Ekonominin kötü olduğunun farkındayım, ekonomiyi savunmuyorum. Ama iş sadece "Millet para biriktirerek bir şeyler sahibi olamayacağını biliyor, bu yüzden gününü yaşamaya bakıyor" gibi basit bir mantık değil. Bu arada ekibin en yaşlısıyım ve yaşım 34, geri kalan herkes benden küçük.
Bazı ekip arkadaşlarımın yaptığı 24 saatteki harcamaları;
-Sabah kahvaltı için hazır sandviç ve yanında atom dedikleri karışık süt - 750 tl
-Öğlen Bowl tabağı (asla yetişkin ve fiziksel iş yapan bir erkeği doyurmaz, mümkün değil) - 600 tl
-Akşam buradaki meşhur hamburgerciden gurme menü (size yemin ediyorum tam anlamıyla doymak için 2 tane menü yemeniz lazım, hatta bazen bayan arkadaşlar bile doymadıklarını söylüyorlar) - 900 tl
-Gece için çeşitli atıştırmalık abur cubur - 300 tl
İnanın bu verdiğim yılda bir kez olan bir örnek değil. Millet parasına hiç acımıyor. Yukarıda verdiğim örnek 2550 tl yapıyor. Bu arkadaşlar ortalama 12 nöbet tutuyorlar ve ayda 30.600 tl gibi bir rakam yapıyor. Sadece 24 saatlik nöbette yemek parası. Asgari ücretten fazla.
Üstelik bu arkadaşlardan 2 tanesini borç batağının dibinden çekip kurtardım zamanında. Sadece ayda 16-17 bin lira eksi bakiye yüzünden faize para ödüyorlardı. Tüm borçlarını öğrenip tek tek borçlarını kapattırdım ve düze çıkarttım, ama harcamalar korkunç durumda. Üstelik bu tarz harcama yapan bayan arkadaşlar da borç içinde ama erkek olduğum için tabi yardımcı olamıyorum, haklı olarak detaylı anlatmıyorlar.
12 kişilik ekipte sadece Android telefon kullanan benim, Tecno Pova 5 o da 8500 liraya aldım. Geri kalan 11 personelin tamamı en fazla 1 nesil önceki iPhone'un Pro Max modelini kullanıyor. Şu an ekibimdeki en yaşlı telefon, iPhone 17 Pro Max. Bazıları yasal olmayan yollardan "kartçı" diye tabir edilen elemanlardan komisyon karşılığı kart çektirip aldı, bazıları direkt tamamını kredi çekerek alıyor, bazıları da geçen seneki promosyon parasınının kuruşuna dokunmadan iPhone'a yatırdı. Bu arkadaşlardan birinin eşi hamileydi ve çocuklarına bebek arabasını çok pahalı bulup ikinci el başka bir arkadaştan aldılar. Elbette buna saygı duyarım, ama aynı karı-koca arkadaşlar gittiler kendilerine yine o durumdayken son çıkan iPhone'u aldılar. Üstelik çocuk doğana kadar da çok ciddi maddi sıkıntı içinde yaşadılar.
Bu arada teknolojik harcama olarak ben de ciddi paralar harcadım, bazıları burada görmüştür hatta. Ama ayağımı yorganıma göre uzatmayı biliyorum. Özellikle yeni nesilde, ama yaş fark etmeksizin toplumun genelinde ciddi bir para harcama ve parayı tutamama sorunu var.
Not: Ekonomiyi ve hükümeti savunmuyorum. Ekonomi kötü. Yine birilerinin çıkıp da buradan bana muhalefet olmasına gerek yok. Bu örnek verdiğim arkadaşları savunacak birisi varsa da hayatta başarılar dilerim kendisine.
Katılmak istiyorum ama "çıkar telefonunu göster" diyen dayıların konumuna düşmek de istemiyorum bi yandan 🙂 Bi telefon bi yemekle ayı zor çıkaracak hale getirenler utansın.
Çıkar telefonunu diyen dayılar tuşlu telefon kullanmanı istiyor. Onları adam ya da insan yerine koymuyorum. O adamcıklar cebindeki 5000 liraya alınmış ikinci el dandik Android telefona da karşı. İstiyorlar ki akıllı telefon kullanılmasın. Bilmiyorlar ki şirket içi yazışmalar bile artık WhatsApp üzerinden yapılıyor. Günümüzde akıllı telefon lüks değil, zorunluluk. O yüzden onları boşver 🙂
@mr-paramedik Artık o dayılar da evrildi. Facebook da, twitter da sapıklık peşinde çoğu, tuşlu telefonla olmuyor o iş farkındalar. dkkddk
@runforrest gerçi doğru diyorsun 😀
Benim gözlemlerim de aynı şekilde. Bunun ekonomi iyi kötü olması ile alakası yok, bir de bir tek Türkiye'de böyle değil.
Bence toplumsal bir sıkıntı var. Başka bir arkadaşımın da yeni bebeği oldu. Maaşından çok aylık ödemesi gereken borçları var. Üstelik bu arkadaşım ekipteki en aklı başında ve olgun olan personellerden biri, yaşı da 31. Yani yeni başlamış ergen de değil. Buna rağmen gitti iPhone 14 kullanırken borca girip kendisine ve eşine iPhone 17 pro max aldı. Bu arada yukarıda bahsettiğim değil, başka bu. Şimdi sana yazarken aklıma geldi. 2 tane arkadaşım borcun içinde karı-koca olarak sıfır İPhone aldılar.
@mr-paramedik Başka açıdan bakalım, bu hesaba göre çocuğu yapmamaları lazımdı belki 🙂
@gamsizm Bu açıdan bakmamıştım 🙂 Çok doğru.
Her yıl yeni çıkan iPhone alır. Hergün farklı kafelerde restoranlarda resim atar. Oranın o su buranın bu su meşhurdur diye gezer. Columbiadan aşağı mont giymez. Her tatilinde yurt dışıdır yurt içidir 1-2 gün muhakkak bir otelde kalır. Senin kıyafetini, telefonunu, bilgisayarını beğenmez. Ben kampa giderim dalga geçer. Sonra senden gelip borç ister. Kartlar parlaktır. Kredilere faiz öder. Evet ben yaşamıyorum. Sen yaşıyorsun bu hayatı. 50 yaşına gelince tekrar konuşuruz deyip geçiyorum. Sıfır yatırım gırtlağa kadar borç hayatını yaşamak oldu.
Nokta atış yaptın yemin ediyorum. Bu bahsettiğim arkadaşlardan bazıları yılda 2 kez Yurtdışı tatili yapıp otelde kalıyor. Bunu da kredi çekerek ya da kredi kartı ile yapıyorlar. Sürekli kartları patlak. Her ay "off bu maaş ne zaman gelecek ya, bu ay da battık" diyorlar. İstisnasız her konsere gidiyorlar vs sürekli farklı cafelerde fotoğraf çekiliyorlar. Ve yemin ediyorum herkesi eleştirip "Sizinki de hayat mı ya" diyorlar. İleride göreceğiz.
Bazıları gerçekten gerizekalı. Arkadaşımın abisi erkenden emekli oldu. 75k emeklli maaşı var. Tekrar işe girdi 100k maaşı var. Etti 175. Eşi de çalışıyor etti 250 falan aylık gelir. Hadi 200 olsun. Ev kira değil ama ay sonunu zor getiriyorlarmış. Çocuk özel okulda her gün iskender akşam pizza falan istiyormuş, sürekli yeni çıkan ayakkabıları falan alıyorlar çocuğa. Çocuk motive olsun diye her sınav öncesi istediği alınır falan. Sonra gelip arkadaştan bazen borç istiyorlarmış yetişemiyoruz diye 😀 Çocuk daha ilkokulda, üniye gidince ne olacak allah bilir.
Ben de gerçi yemek görünce dayanamam ama en ucuzunu söylerim. Günlük min 300tl gidiyor yine hazır yemeğe bende de.
İşte zenginlik ve maaş aynı şey değil 🙂 Arkadaşının abisi tam gerizekalı ama farkında değil. İleride bunun acısını yaşayacak.
Bunlar uyumuyor mu? 🥲
Uyuyorlar 🙂
Sosyal medyadan insanlara itilen kaktırılan şeylere fazla kaptırıyorlar kendilerini. Hayatın bu paylaşılan ve pompalanan şeyleri yaşamak, satın almak, yemek, içmek olduğunu sanıyorlar çünkü öyle olduğu pompalanıyor sürekli. Zaten pek de yüksek olmayan zeka seviyesi ve sağduyu iyice azaldı, belki de yok oldu. Sürü psikolojisi ile devam ediyorlar. Çok yazık.
Görseldeki soruya cevabım: Evet! 🙂
Bir tane arkadaşım var, onlar da karı-koca. Ailecek görüşüyorduk önceden. Maaşının yarısını dışarıda lüks cafelere harcarlar. Özellikle kadın olanı ama. Kocası da mecbur yanında o da gidiyor, ama istemiyor. Özellikle en pahalı, lüks olmasıyla meşhur olmuş cafeleri seçer ve en az 30 tane fotoğraf çekilir mekanda. Sonra da bunu 112 Acil servisteki ne kadar düşmanı varsa görsün ister. Hatta hiç unutmam AVM'ye giderdik. Orada sayısız fotoğraf çekip hepsini aynı gün paylaşmazdı. Haftada günlere bölerek paylaşırdı ki millet her gün dışarı çıktığını ve para harcadığını görsün diye.
Bu örnekler saymakla bitecek türden değil. Görseldeki soruya benim de cevabım hoca bir "evet" 🙂
Para harcama meselesi maalesef alışkanlık gibi bir şey. Bir gün düşünüp de değiştiremiyorsun, tamamen yaşam tarzıyla alakalı. Nasıl başlıyorsan öyle gidiyor. Aynı ailede yetişen kardeşler arasında bile uçurumlar oluyor harcama konusunda.
Kesinlikle. Ama ülke her geçen gün, bir önceki günden daha da kötüye gidiyor. Ben ve eşim memur olmamıza rağmen gelecek kaygımız var. Kendi yatırımlarımızı yapmamız lazım. Hatta ileride çalıştığımız maaşa güvenmeyecek kadar dikkatli olmamız lazım. Mutlaka acil durumlar için bir "Acil durum fonu" oluşturmamız lazım. Ani bir sağlık harcaması, ameliyat, araç arızası, evde su ya da kombi arızası gibi. Bunun da en az 3-6 aylık zaruri giderlerimizin tamamını karşılayacak bir meblağ olması lazım.
aypon kullanmayana o.. c. fakir gibi bakıyor millet. Paramparça aypon 11 kullanan tanıdığım var, para biriktirip veya kredi çekip alacağım mecbur diyor. 17 yaşındaki kuzenim android kullandığı için akran zorbalığına falan uğruyor, ailesi güç bela aypon aldı. Aile dostumuzun oğlu 25 yaşında adam, kendisi de çalışıyor. Anne babasıyla kavga ediyor yeni aypona geçmek için yardım istiyor. Bizim köy muhtarı var 29 yaşında aypon alacağım diye bir yerini yırttı. Bunu diyo abd üretmiş, telefoncu çin üretimi olan seri değil demiş buna.. dkkdkddkdk
Sana yemin ediyorum, o bahsettiğin tayfa sosyal medyada reels kaydırmak ve whatsapp'tan yazışmaktan başka hiçbir özelliğini kullanmıyor. Bir de kadınlar 7/24 fotoğraf çekiliyor o kadar. Bunun dışında tek bir tane bile özelliğini kullanıyorlarsa gel yüzüme tükür.
@mr-paramedik Hocam aşırı bir toplum baskısı var insanların üzerinde. Anlattığınız gibi sadece telefon da değil. Ben burada bunu yedim, ben bu telefonu kullanıyorum, benim yaşam tarzım bu bak sürekli şunu yapıyorum. İnsanlar tabiri caizse köpek gibi kendilerini pazarlama çabası içerisinde. Bir şey olmak için değil, bir şey gibi görünmek için her şeylerini verirler. Kazanamayacakları bir yarış bu, fark ederler diye umuyorum fakat yaşları da küçük değil. Gözlemlediğim kadarıyla hepsi de sığ insanlar. Otur sohbet et 2. dk dan itibaren dandik yapay zeka ile konuştuğunu sanıyorsun. Söyleneni anlamıyor, neden sonuç ilişkisi kuramıyor, konuşulan konuda dahi 2. dk da sıkılıp bağlamından uzak alakasız bir konuya geçmek istiyor hepsi. Dünya geneli veya başkalarının çevresini bilmem ama benim çevre b0k çukuru maalesef. Arabasıyla, telefonuyla, gittiği gezdiği yediği içtiği yerle alakalı saatlerce övgü dolu konuşabilen tipler beni aşırı yoruyor. Bizim araba 18 yaşında, ilk sahibiyiz. Statü kaybı yaşıyoruz bunların gözünde. 😀 Daha trajikomik kısmı ise arabası olmayan dahi bunu size yapmaya çalışıyor. 2 yıl önce ayakkabılarımı tamir ettirdim diye acıyarak bakıyordu herifler bana. Lan seviyorum seviyorum, bunlar için her şey kullan at. 😁😁
@runforrest aynen öyle. Herkes kendini pazarlama çabası içinde. Başka bir şey yapan yok. Kimse yatırım yapmıyor, kimse geleceğini korumaya çalışmıyor. Herkes aptal zombiler gibi birbirini kopyalıyor ve harcama yarışına giriyor. Mesela bende dandik Android telefon var ve eleştiriyorum. Ama yatırım portföyümde kendiliğinden biriken paradan hiçbirinin haberi yok 🙂 Arabam 2012 model, sürekli bunu değiştir artık deyip duruyorlar. Yahu kardeşim istesem sıfır alacak gücüm var, hem de kredisiz 😀 sizin gibi 5 yıllık krediye girip onca yılımı çöpe atmaktansa o parayı birikime atıyorum. Herşey, herkes etiket peşinde.
@mr-paramedik Araba olayı ayrı rezillik hocam. 70 yıllık çürük binada yaşayıp borç harç 2.5 - 3 milyonluk araç alan var. Bahsettiğim yerde park yeri bile yok, sürekli kavga gürültü aracı koruma ihtimalin de sıfır yani. 🙁
İnstagram bağımlısı varsa çevrenizde iletişimi kesin. Hepsi kafayı yemiş. Sadece tüketmeyi biliyorlar. Zombiye dönmüşler sçarken bile telefondan kafalarını kaldıramıyorlar. Bir şey alacakları veya yapacakları zaman yalnızca fotoğrafta güzel görünmesini düşünerek alıyorlar, işlevsellik umurlarında değil. Velhasıl instagram bağımlısı görürseniz hiç çekinmeden zorbalayın
Tek sosyal yerim burası sanırım. Onun harici telefonda da YT, Tarayıcı ve bir banka uygulaması dışında etkileşimim yok.
İnstagram bağımlısı olmayan yok ki hocam çevremde. Üstelik bağımlı olmayanları eleştirenler bile var 🙂
iphone konusu için şöyle söyleyeyim üni çağındaki durumun vehametinin anlaşılması adına:
çalıştığım şirkette sahadaki bazı işler için üni öğrencileriyle çalışıyoruz, günde bi 40-50 hatta bazen 70-80 öğrenci birçok ilde sahada bizim için basit saha görevlerini yapıyor. bu görevleri yapabilmeleri takip edebilmeleri vs. için ugulama indirmeleri gerekiyor telefonlarına. olay şu: ios için ayrı, android için ayrı uygulama var ya hani. işte yeni başlayan her öğrenciye gruptan soruyoruz telefonun ios mu android mi diye. android olanlar özelden yazıyor hatta çoğu söylüyor da gruptan bilerek yazmadığını. ios olanlarda bu hiç olmuyor direkt yazıyorlar. bak bu bir sürü örnekten gördüğüm elle tutulur sağlam veri. utanıyorlar android kullanmaya. paraları yok ağızları kokuyor işi alırken yalvarıyorlar ama android'ten utanıyorlar.
Çıldırıyorum işte. Android kullanmak nasıl utanılacak birşey oluyor anlamıyorum. Bana da öyle diyenler oldu. "Vallaha yanlış anlama ama elindeki telefonu asla kullanamam" dedi borç içinde yüzen ve kartları patlak olan arkadaşım. Yılda 2 kez borç ile yurtdışına tatile giden arkadaşım. 😀
Tamam utanıyorlar da insan bir şeyden kendi kendine utanmaz, birileri onun utanılacak bir şey olduğunu empoze etmiştir, o zaman utanır. Bu telefon markasıyla ilgili ortaokul ve liselerden itibaren çok ciddi akran zorbalığı var, bize özel de değil tüm dünyada var gerçi de var işte. Bana denk gelmedi de benim lise zamanımda zaten böyle değildi, buradaki çoğu kişiye de denk gelmemiştir belki ama artık farklı. Şu an okullarda inanılmaz bir akran zorbalığı var telefon markası üzerinden. Onu yaşayan da çekiniyor söylemeye. Şu an özellikle lisede olan çok fazla kişiden duydum bu işi. Hepsi ailelerine yalvar yakar iphone aldırmaya çalışıyor bu yüzden. Onlarda göremiyorum hatayı.
2010 yıllarında asker arkadaşım sayısal loto tuttu. Yedik içtik gezdik. Adam tutturdu köye ev yapıcam havuzlu villa yapıcam dedi. Gitti yaptı. 8 kardeşler. Ailede içinde fesat çıktı. Bir akrabası dolandırdı iş açıcaz diye. Pavyona düştü felan. Anlıyacağın hocam hayatı bok oldu.
Dedim ki istanbuldan güzel daireler al. Silivri cvarından yazlık al. Kalanı faize koy geçin git...
Cahilliğinden ve geri zekalığından para içinde rezillik çekti. Köyde ki ev tüm ailesinin vede akrabalarının gözüne battı. Akıl almaz rezillikte yaşadı anlayacağın.
Paran olacak. Ve nasıl yöneteceğini bileceksin.
Aslında ev yaptırmak mantıksız değil de, onunki biraz şanssızlık olmuş. Ama senin dediğin yöntem çok daha mantıklıydı. Arkadaşın bayağı eski kafalıymış sanırım.
@mr-paramedik Çok bilen geri zekalılardan. İletişimimi kestim.
Bence direk yaşları ile alakalı mesela bizim istasyon sizinkine göre yaşlı olduğu için sanırım biz kahvaltı ve yemeğimizi yüzde 90 istasyonda yapıyoruz. Bizim istasyon doktor ve att'lerden oluşuyor. En genç att miz sanırım 34-35 yaşlarında Gerçi size göre mutlaka vaka sayımız azdır ve istasyonda yemek n yapabilme şansımız oluyor ama yine sizin ekip bence genç oldukalrı için biraz abartmışlar. halbuki yemek paramız aylık 3750 lira 🙂
Bu dediğimi yapanların çoğu 30 yaş ve üzeri ama. Tabi 27-28 yaşında olanlar da var ama bilemiyorum ya. Benim çevremde çok var ya da.
İnsanlar artık bazı şeyleri ihtiyaç duydukları için değil, sahip olmadıklarında kendilerini eksik hissettikleri için satın alıyor. Özellikle sosyal medya bu duyguyu sürekli besliyor. Bir başkasının tatilini, telefonunu, restoran deneyimini görüyor ve kendi hayatını onunla kıyaslıyor. Bir süre sonra kendi ihtiyaçlarını değil, başkalarının hayat standartlarını finanse etmeye başlıyor.
Doğru tespit hocam. "Onlarda var, bende niye yok" deyip imkanını aşan işler yapıyorlar. Bu arada o sosyal medyada gördüğü insanlar da bu şekilde. Onlar da para içinde yüzmüyor, onların da çoğu borç içinde. Sosyal medya bu çürümeyi aşırı hızlandırıyor.
Sanırım ambulansta çalışıyorsun. Ben de çalışmıştım 2018 yılında
20 liraya öğlen yemeği. Sulu ev yemeği (biraz indirim yapıyordu bı lokanta)
Akşam da denk gelirse bı iki lahmacun atıyorduk.
Arada kofteciye gidiyorduk ayda bir ben vicdan azabı çekiyordum çok mu para verdik diye
Düşün bir de o dönemin alım gücüyle bile ucuz yemek peşinde idik.
Sizin ekip de maşallah. İsviçre ekonomisi dayanmaz bunlara.
Nesil de değişti tabi. Yeni nesil çok doyumsuz. 30 bin nedir ya.
Oraya normal insan gelse uyum sağlamak için o da harcayacak çok acı
İşte o da var. Yeni gelen kişi olduğu zaman mecbur ayak uydurmaya çalışıyor. Bak bu sabah nöbetten çıktım. Dün 24 saatte sıfır TL harcadım. Çünkü kahvaltı, öğlen ve akşam yemeğimi evden getirdim. Öyle millet dışarıda yiyor diye kötü yemek de yedim sanılmasın. Sabah kaşarlı tost, zeytin ve çay, öğlen mantarlı et sote ve pirinç pilavı, akşam da fırında tavuk, pirinç pilavı ve yoğurt.
Dün yanımdaki arkadaşlar sabah kahvaltı için bir büfeden kaşarlı tost ve yanında muzlu süt aldılar - 350 tl
Öğlen tavuk dünyası usulü makarna ve tavuk yediler - 300 tl
Akşam ev yemeği yapan bir yerden menü yediler - 380 tl
Bir de arada meşhur bir kahve zincirine gidip öylesine kahve ve pasta aldılar - 450 tl
Vallaha ben cimri falan değilim, ekip arkadaşlarım para harcama konusunda birer gerizekalı. Bu bahsettiğim dünkü arkadaşlardan birini de yaklaşık 450.000 liralık bataklıktan kurtardım zamanında.
En iyisini yapıyorsun
Instagram gibi bir vitrinin olmadığı dünyada bugünkü markaların bu denli kar marjlarına sahip olabileceklerini düşünmüyorum. Sadece ünlü markalar değil çeşitli ülkelerdeki ve semtlerdeki lokasyonlarda benzer şekilde bu denli rağbet görmeyeceklerdi dolaylı olarak o noktalardaki esnaf vb. kişilerde bugünkü kalkınmaya sahip olamayacaklardı. Her ne olursa olsun negatif yönünün pozitife göre ağır bastığı bir gerçek.