Hazır bugüm iş yüküm hafifken elektrikli araçlarla alakalı meşhur soruyu cevaplandırmaya çalışayım bu meşhur soru da ''Batarya değiştirme ücreti ne kadar abi?'' 🙂
Şimdi öncelikle bu sorunun ana çıkış kaynağının sebebi olası bir batarya ölümünde ne kadara mal olacağını insanların bilmek istemesi. Bakıldığında çevremizde kullandığımız telefonların ve çoğu eşyanın pillerinin çabuk bittiği, yani sağlıklarının düşüp kullanılamaz hale geldiği düşünülürse bu soru mantıklı olsa da Elektrikli Araç sektörü için çokta mantıklı bir soru değil.
Peki neden mantıklı değil? Şimdi elektriki araç bataryaları sağlık durumlarını kaybetmez demek gerçekçi değil. Evet elektrikli araç bataryaları da sağlıklarını kaybediyor ve bataryaların kullanım ömürleri 30 yıl olarak ortaya çıktı ancak burada ikinci soru işareti mesela 10. yılda ne olacak?
Elektrikli araç bataryalarındaki kimya telefonlardaki gibi bir degredasyon değerine sahip değiller öncelikle onun bilinmesi çok önemli. Evet araçlardaki bataryaların ilk %5 hatta %10 sağlık değerleri çabucak bitiyor ancak sonrasında bu degredasyon matematiksel olarak hesaplanamayacak kadar ufak hale geliyor. Bu düşüşte aracın 500km gidecekken 450km gitmesini sağlıyor. Araç kullanılamaz duruma kesinlikle gelmiyor. Bununla alakalı sektörden çekilen videoları ve araştırmaları aşağıda paylaşıyorum.
https://electrek.co/2020/06/06/tesla-battery-degradation-replacement/
Yukarıdaki link Tesla araçların %90'dan aşağıya pek düşmediğini gösteriyor. İçlerinde 250.000km'de bulunan teslalar bile var. Sağlığı %85 çıkan Tesla modellerinin de sürekli hızlı şarj yani DC ile şarj edildiği özellikle belirtiliyor.
https://www.youtube.com/watch?v=S2jSJCvH2iE
Yukarıdaki videoda 88.000km'de bulunan Tesla Model 3'ün bataryasının %8 sağlık kaybettiğini söylüyor ancak hava soğuk %2 ve %3 değer soğuktan kayboluyor onu da aklınızda bulundurun diyor Bjorn abimiz. Yani gerçek sağlık değeri kaybı %5-6 dolaylarında.
Bu zamana kadar hep Tesla paylaştım peki diğerleri ne oluyor derseniz:
https://www.youtube.com/watch?v=h9Z5WVwniog
Yukarıdaki videoda da 240.000km'de ve taksici tarafından kullanılmış eski Zoe ZE40 modelinin sağlığının %79 olduğu görülüyor. Bu çok önemli video çünkü hiç bir şekilde şarj aralıklarına dikkat edilmeyen en kötü senaryoda aracın taksici tarafından kullanıldığını tahmin edersiniz bu durumda bile araç kullanılabilir durumda hatta daha önemlisi araç eski. Yani teknoloji ve BMS ise çok daha iyi durumda artık bataryalar.
Peki şimdi bunun önemsiz olduğunu açıkladığıma göre gene de üstteki ilk soruyu cevaplamak isterim ''Değiştirme ücreti ne kadar?''
Araç bataryaları şu an elektrikli araçların en büyük kalemlerinden ve pahalı olma sebebi de aynı zamanda.
https://about.bnef.com/blog/battery-pack-prices-cited-below-100-kwh-for-the-first-time-in-2020-while-market-average-sits-at-137-kwh/#:~:text=Partnership-,Battery%20Pack%20Prices%20Cited%20Below%20%24100%2FkWh%20for%20the%20First,Average%20Sits%20at%20%24137%2FkWh
Yukarıdaki linkte bataryaların maliyet düşüşünü görebilirsiniz. Talep arttıkça ve paketleme maliyetleri Cobalt gibi pahalı madenlerin kullanımı azaldıkça bataryaların fiyatları düşüyor hatta biz ekstra vergilerden bunu göremesekte içten yanmalı araçlar ve elektrikli araç fiyatları ilk defa kafa kafaya gelmiş durumda. ve KW maliteti 100 Doların altına indi dünyada.
İleride ama çok uzak olmayan tarihlerde avrupada insanlar takır takır araç bataryalarını çok uygun fiyatlara modifiye edebilecekler. Büyültüp, küçültüp, değiştirebilecekler ve bunlar bize de gelecek eninde sonunda. Hatta bu işleri yapan Avrupa'da ciddi manada servisler mevcut. İşleri elektrikli araç dönüşümü adamların tamamen.
Yani bu Elektrikli Araç dediğimiz şey ileride LPG'den farksız hale gelecek. Çok ufak harcamalar ile mesela 50.000₺ ile araçlarımıza 50-60kw bataryalar takıp 300-400km giden elektrikli araçlara çevirebileceğiz. İleride bu 50.000₺ çok daha uygun da olacak.
Umarım açıklayıcı ve faydalı bir yazı olmuştur.
EKLEME: Bir ikinci konuda bu EV muhabbetine şüpheyle yaklaşan insnaları da anlayışla karşılıyorum. Kapitalist düzendeyiz ve paramızı sağacak yeni kapı olarak görmeleri çok mantıklı ancak yaptığım araştırmalar sonucunda insanlığın kollektif olarak aldığı nadir iyi kararlardandır EV dönüşümü dünyada.
Bir sonraki yazım da Elektrikli Araçlar havada karada neden içten yanmalılardan daha çevreci o olacak 🙂
Bir de mesela Battery Swap gibi bir olay var. Mesela şu videoda eleman 70 kwh bir Nio modeli alsanız bile bu battery swap istasyonlarında 100 kwh bir pil kiralayıp taktırabilirsiniz demiş: https://youtu.be/3HQgAxUDYB0?t=280 . Tabi bu sistemde işleyiş tam olarak nasıl çok bilgi sahibi değilim.
Benim merak ettiğim genel sağlık durumundan çok batarya paketindeki hücrelerin durumu Bu batarya binlerce hücreden oluşuyor Aralarından 3-5 tanesi ölünce ne oluyor acaba
Eski laptop bataryalarındaki Li-ion 18650 pillerden iki tanesi (6 pilden) ölünce kullanılmaz hale geliyor (3s2p kurulumundan)
Bu araçlarda durum nasıl acaba
Hücrelerden bir taneside ölünce 1-2 kWlık paketi komple kullanılmaz mı oluyor (Seri bağlanmış 100 pilden 1 tanesi ölürse durum nasıl oluyor)
Batarya paketlemede firmaların gittiği 2 adet yol var modüllü yapı ve şasiye tümleşik hatta şasiyi batarya oluşturuyor.
Bmw kullandığı çoğu elektrikli aracında modüllü batarya dizilimi kullanıyor ve hangi modül sıkıntılıysa direk o değişiyor.
Teslaysa ikincisini komple batarya değişiyor.
@electric teslanin bataryasini kople sokup tamir eden birinin videosunu izlemistim, cok oldu ama yanlisim yoksa Tesla nin bataryasi da kendi icinde modullerde olusuyor. En azindan benim aklimda oyla kalmis. Adam sorunlu pilleri degistirip toplamisti.
@orcun şu durumda Tesla'nın paylaştığı bir videoyu paylaşmıştım: https://teknoseyir.com/durum/1371448 . Altına 4680 yazmıştı arkadaş. Galiba kullanılan yeni pil bu.
@orcun evet oyle, bir acidan guzel videodaki gibi acip sorunlu olanlari degistirmek kolay oluyordur. 🙂 Tesla Panasonic ile calisiyordu pil konusunda, Panasonic'e guzel kar sagliyordur.
Benzinli araçlarda asıl problemler sürekli sanayiye gitmeler 200-250binden sonra başlıyor bakalım elektriklilerde durum ne olacak. Bu elektrik motorunun performans değişimine vs. de bakılması lazım.
Bu arada bir cok kobalt ve benzeri degerli metalin atik sistemlerinden toplanmasi yontemi var. Bunlar genelde maliyeti kurtarmayan sistemler. Mesela benim eskiden parcasi oldugum bir firma (Sulfator Oy) maden atik sularindan bu tarz metallerin kazanimini yapacak bir sistem gelistirmisti. Sorun isletme-kurulum maliyetlerinin kar oranlarindan dusuk olmasi.
Eger talep artarsa, bu yontemler makul hale gelir ve talebi karsilar. Ayni sekilde her taraf batarya oldugu zaman batarya geri donusumu firmalari icin de olay karli bir is olabilecegi icin cozumler gelecektir.
Soru artik elektrik vs icten yanmali motor degil. O konu kapandi bitit, icten yanmali motorlar 10-15 sene sonra geri kalmis ulkelere ait durum olacak gibi. Su anda soru elektrik motoru mu yoksa hidrojen mi? Hidrojen su anda cok cok cok pahali. Bakalim o ucuzlayacka mi...