Paylaş Paylaş

Araçlarda klasik otomatik şanzıman

Şanzıman konusuna, klasik otomatik şanzıman ve kullanım detayları ile bu hafta noktayı koyuyoruz.

BeğenFavori PaylaşYorum yap
  • sgi @sgi

    Gerçi otomobil bölümleri yeni başladı sayılır, belki sizin planınız da bu yöndedir ama ben yine de bir tavsiyede bulunayım, otomobil ile alakalı bölümlerde eğitici içeriğin yanısıra az da olsa (dört-beş bölümde bir) otomobil dünyasından haberlere (yenilikler) de yer verirseniz güzel olabilir. Bu arada Can Bey' in bilgisine ve anlatım kabiliyetine hayran kalmamak mümkün değil. Kolay gelsin, iyi çalışmalar.

  • command

    çok faydalı bilgiler özellikle de benim gibi acemi kişiler için

  • simon says

    yeter artık bıktım şu şanzımandan. ben ce otomobil ile ilgili olanları ayırın. her gün sadece teknoloji videosu olsun.

  • lawnmower @lawnmower

    Güzel bir video olmuş, elinize sağlık. Bu vites kısıtlama özelliğini Mercedes hala kullanıyor bildiğim kadarıyla. Hem de 7 ileri şanzımanlarda bile var. Vites kolu D konumundayken sağa - sola çekilerek maksimum vites kısıtlanabiliyor. Yarı tiptronik gibi birşey, vitesi büyütemiyorsunuz ama küçültebiliyorsunuz.

    Kickdown olayından da bahsetseymişsiniz güzel olurmuş. Çoğu kişi bunu bilmeden otomatik vites kullanıyor. Doğru kullanıldığında kickdown tiptronik vitese ihtiyacı ortadan kaldırabilen bir özellik.

    • Ozan

      Kesinlikle. Ayağınızla vites küçültüyorsunuz 🙂

      Ben otomobil videolarını seviyorum, sürekli olsun. Can Bey çok bilgili, zaman geçtikçe de açılıyor. Böyle birini daha çok görmek isteriz 🙂

    • Emirhan Döngel @octinum

      Kickdown her zaman manumatic ihtiyacını kaldırmıyor bence; özellikle de yakın takipte. Manumatic'lerle önceden hazırlanıp fırsatı bulunca çıkma olanağı var. Kickdown'da hızlanıyorsunuz, böylece öndeki arabayla ara kapanıyor ve sollama güvenliği azalıyor. Bazı modellerde bir "Sport" tuşu var -kullandığım Vectra'da var, kardeşimin Corsa'sında yok mesela. Bendekinde bu tuş arabayı 4500 devirin üzerinde kalmaya zorluyor; yani 4500 devrin altında olduğunuz anda bir vites düşüyor. Kickdown'la birlikte işlevsel.

    • lawnmower @lawnmower

      İşte şanzımanın hızlı çalışması orada çok önem kazanıyor. Tam sollama anında kickdown yapıldığında şanzıman iyiyse sorun olmuyor. Şanzımanın vites geçişleri yavaşsa önce bir düşünüyor, sonra vites değiştiriyor, bu da tehlike yaratıyor.

    • Can Akbulut

      "Tok açın halinden anlamaz" misali, kickdown (hatta roketleme 🙂 ) o kadar doğal bir durum ki bahsetmek aklımıza gelmedi... Hatırlatma için teşekkürler 😉

      Temel olarak aynen bahsettiğiniz gibi sabit sürat ve büyük viteste seyrederken gaza çok basılması (wide open throttle) durumunda şanzımanın bir veya birden çok vites düşürerek çevik hızlanma sağlaması işlevidir.

      Uygulamada çok iyi çalışarak anında 4 vites birden küçülten modeller olduğu gibi gaz komutuna öksürerek, ölçüp biçip öyle cevap veren üretimler de yok değil. Şanzımanın bakımlarının titizlikle yapılmış olması, üreticinin kullandığı yazılımın başarısı ve motor - şanzıman uyumu önem arz etmektedir bu fonksiyonun başarısında.

      Özellikle araçların yük durumları fonksiyonun sekteye uğramasına sebep olabilir. Yani boşken aynı süratte tam gaz verildiğinde 5'ten 3'e düşmek yeterli olacakken araç aynı süratte istihap haddinde yüklü iken 2. vitese düşmeye çalışabilir şanzıman. 2'den 3'e tekrar geçiş sarsıntılı olacağı gibi toplam hızlanma süresini uzatmaktan başka bir işe de yaramayacaktır...

      Emirhan Abinin değindiği sport modu veya vitese elle müdahale üreticinin öngöremediği bu gibi durumlarda kullanıcıya esneklik kazandırması açısından önemli.

  • Recep @recep

    Robotize mekanik şanzımanlardan da biraz bahsederseniz sevinirim.( Lütfen fazla aşşağılamayın.)

  • Oğuzhan

    Peki hareket halindeyken, D'den N'ye almanın sakıncası var mı? Malum, sistemde herhangi bir kilit yok ve izin veriyor D-N arası hareketlere...

  • Altan Yoklar @altan-yoklar

    Can Bey'e teşekkürler , bilgili insanları dinlemek çok güzel; bir sonraki bölümde hangi markanın hangi modelinde ne tür otomatik vites kullanılıyor (cvt dsg amt kuru visköz...) şeklinde bir liste çok işimizi görür...

  • rehaguner

    Tozlu raflardan sonraki favorim otoseyir bölümleri oldu. Dünyanın en kaliteli ücretsiz hizmetini veriyorsunuz bence. Umarım kısa zamanda karşılığını da almaya başlarsınız.

  • Çağlar

    Yine çok aydınlatıcı bir bölüm olmuş, teşekkürler. Ama bir şeyi merak ettim bazı eski model otomotik vitesli araçlarda vites kutusunun yanında bir de kar sembollü bir tuş oluyor sanırım video'da easytronic resminde de o tuştan var. Acaba tam olarak işlevi nedir o tuşun?

  • Oğuzhan

    Peki hareket halindeyken, D’den N’ye almanın sakıncası var mı? Malum, sistemde herhangi bir kilit yok ve izin veriyor D-N arası hareketlere…

    • Emirhan Döngel @octinum

      Modele göre değişir mi bilmiyorum ama bu pek tavsiye edilen bir şey değil. Sorun D'den N'ye geçişten ziyade, N'den D'ye dönüşte. 🙂 Şanzumana gereksiz yük.

      Bir ihtimal, sistemin soğutması açısından sakıncası olabilir hareket halinde N'de uzun süre kalmanın.

      Bu arada, niye böyle bir şey yapmak isteyesiniz ki? 🙂 Yakıt tasarrufu amacı ise pek bir anlamı yok; modern araçlarda motor kontrolcüsü yavaşlarken yakıt püskürtmesini ciddi şekilde azaltacak kadar akıllı. Bunu yol bilgisayarındaki anlık tüketimle de takip edebilirsiniz. Hatta yokuş aşağı inerken ya da iyice hızlanıp gazı bırakınca sıfır yakıt tükettiğinizi bile görebilirsiniz. Vectra B için konuşuyorum; gaz pedalı tamamen bırakıldığı zaman ve araba 1500 devir (gibi bir şeyin, tam rakamı hatırlayamadım) üzerinde olduğu sürece hiç yakıt püskürtmüyor. Oysa N'de olsaydı sırf motoru çalışır durumta tutmak için bir miktar yakıt püskürtüyor olacaktı.

  • Selçuk M.

    Birşey sormak istiyorum viskoz kavramalı otomatik şanzımanlı araçta yolda giderken yol durumuna göre boşa atıp gaza hiç basmadan deviir rolantideyken tekrar D ye takmak sorun çıkarırmı.
    Yolda giderken ile park halinde yapmak arasında motor açısından devir olarak hiç fark yok ama seyir halindeki teker dönmesi ve aktarma organlarının motora tekrar devir kazandırması sorun çıkarırmı.
    Sürekli yaptığımdan değil ama merakımdan soruyorum.
    birkaç kullanımımda böyle yapmıştım en az 10-15 seferde vites atmışımdır.Ama akabinde hiçbir sorun veya güç kaybı oluşmadı.
    Araç Toyoto Corolla.Can bey bu konuda neler söyleyebilir acaba??

  • Can Akbulut

    D'den N'ye geçmenin sakıncası şanzıman sıhhati açısından yok. Ancak vites boştayken herhangi bir yakıt veya elektronik arızası sonucu motorunuzun istop etmesi halinde hidrolik desteklerden yoksun kalırsınız. Direksiyon dönmez ve frenler tutmaz, motorun krank milini de vitesle "vurdurarak" hareketlendiremeyeceğiniz için kaçınılmaz sona doğru yol alırsınız! (elektrohidrolik tertibatlarda dahi)

    Öte yandan N - D geçişleri hareket halinde yapılırken tork konvertörüne fazladan yük bindiren bir harekettir. Motorun devri ile şanzımanın seçim yapacağı vitesin çevirmesi gereken devir arasındaki fark arttıkça sorun büyür... 500 - 1000 rpm civarı farkı birçok model tolere edebilirken bunun üzerinde bir durum kavramaya ciddi hasar verebilecektir. Hele ki aracın yük altında olduğu durumlarda (gaza basılırken) bu işlemin yapılması çok sıkıntılıdır.

    Son jenerasyon bazı üretimlerde (ZF 8 ileri) siz vitese hiç müdahale etmeseniz dahi şanzıman kendiliğinden boş vitese geçer ve güç gereken zamanda uygun şekilde yeniden vitese takar...

    Zaten çok sayıda vites olduğu ve bu işlem şanzımanın kontrol ünitesine önceden yüklenmiş olduğu için vitesi boşa atma ancak güvenli bir hal almıştır.

    Tüm bunlara bir de dip not ilave etmek isterim ki; vitesi boşa atmak çok sınırlı bir yakıt ekonomisi sağlar. Motorların kompresyon anında hiç yakıt tüketmediğini aklımızda bulundurursak yokuş aşağı en üst viteste inerek hiç yakıt harcamayakken (istediği kadar devirlensin, yakıt enjeksiyonu kesilir) vitesi boşa alarak rölanti düzeyinde yakıt sarfiyatı yapmış oluruz.

    Uzun lafın kısası VİTESİ BOŞA ATMAYALIM, ATANLARI UYARALIM 🙂

    • Oğuzhan

      Cutt-Off'a giriyor zaten dediğiniz gibi ama meraktan sormuştum zaten 🙂 Manuel kullananların genel bir alışkanlığı olabiliyor 🙂

    • Selçuk M.

      Aydınlatıcı cevap için çok sağolun.Zaten aracı satıp manuel birşey alacağım otomatik hiç bana göre değil

  • cafestol @cafestol

    Overdrive için "araç hareketsizken bu fonksiyonu değiştirmek gerekir" demişsiniz. Aracımda (Accent Era) bu fonksiyon var fakat hareket halindeyken açıp kapayabiliyorum. El kitabında da dururken açıp kapatılmasıyla ilgili bir şey yazmıyor.

    Acaba ben mi yanlış kullanıyorum yoksa bunda da farklı araçlarda farklı alt teknolojiler mi söz konusu?

    • Can Akbulut

      Siz yine de dururken değişim yapmayın. O/D'a geçişte senkromeç olmadığı için erken aşınabilir dişliler.

      24.02.2012 düzeltmesi :S

      Aslında söylemek istediğimin tam tersini yazmışım yuh bana... Dişliler hareketsizken değişim yapın, senkromeç yok çünkü arada; mekanizma erken aşınabilir bu sebepten!

  • Ahmet

    super program tskler. Amerikada ogrenciyim. Honda Accord 2001 otomatik
    Sanziman kullaniyorum. Sabahlari sadece gecislerde zorlaniyor. Birde ciddi sanzian yagi damlatiyor. Tamirci differantial bearings oynuyor transmission degismeli dedi. Boyle surme riskli mi?

  • Doğan

    Merhaba. Mükemmel bir video. Fakat şu konuya değinmemişsiniz. Mesela kırmızı ışıkta beklerken aracı D modunda tutmaktansa N ye almak mantıklı mı ? Yakıt tasarrufu ve kavrama ömrü açısından ?

    • batuhan.sener @batuhan-sener

      Eğer sıvı kavramaysa gerekir, çünkü araba D de iken motor gücü tekerleklere aktarıyor olacak, siz durdurmak için fren yapınca da aktaramayacak ve o enerji yağın ısınmasına neden olacak eğer bir de eksidiyse yağınız, sıkıntı yaratır. Eğer bir dk. dan uzun bekleyecek iseniz N ye almanızda yarar var.

  • cihan yılmaz @cihangiray34

    can bey size bir sorum olacak. bmw e 46 2005 model yarı otomatik bir aracım var. alalı yaklaşık bir yıl oldu. Aldıktan iki ay sonra bütün vites geçişlerinde vuruntu oldu. Yağını yakmış değiştirdim. Şu an ise 3. vitesten 2. vitese ve 4. vitesten 3. vitese geçerken bazen hafif bir vuruntu oluyor. Sebebi neden olabilir. Çözüm olarak ne önerirsiniz.