Malum fon mevzusunda herkes dolandırıcılık, vurgun vs gibi ifadeler kullanıyor da bunlar zaten her an sıfırlanabilecek riskli bir yatırım piyasası değil mi? Sonuçta alıcı ve satıcı ile oluşan bir piyasa alan memnun veren memnun durumu yok muydu? Ben anlamadım bu işi. Yatırımı değer kaybetti devlet karşılasın falan diyorlar.
Karşılıyorda zaten sonra bizden ek vergi olarak geri alacak devlet 😀
kazansalar sıkıntı yok kaybeden çoğunluk olunca olay oldu
milyon tane bilgi var ortada, bir tanesini bırakayım madem: https://eksisozluk.com/entry/186816691
Sıkıntı şu hocam, suni olarak yükseltilen fon. Bundan karda çıkanlar da belli. Bu karda çıkanların haber almadan çıkma olasılığının olmadığından söz ediliyor.
yoktan üretilip de suni yükselmeyen herhangi bir finansal araç var mı ki? bu işin doğası bu zaten. isteyen de istediği gibi çıkamaz mı haber almak ne demek 😀 detaylı araştırmadım ama anlamadım bu işi ben
@alptekinck şirketler borsaya şirketi büyütmek ve karlılığı artırmak vaadiyle giriyor, milleti dolandırmak için değil, dolandırıcı şirketler en başından bu ilkeye uymuyor.
@eskodd bakış açına bağlı. hisse satıyor sermaye artırıyor bununla gelirini artıyor ardından hisseye talep artıyor fiyat yükseliyor 🙂 böyle çalışan bir mekanizmanın yapay olmadığını söylemek saçma olur.
@alptekinck Hocam yükseltebilir elbette ancak devletin engel olması lazım, bunun fark edilmeyecek bir tarafı yok ki?
Ayrıca dediğim gibi asıl sorun bir malın en yüksek seviyede olacağı ve patlayacağı zamanın bilinmesi. Bunda anlaşılmayacak bir şey yok ki? Misal elon musk dogeleri aldı, dogecoinle teslanın anlaşma yapacağı doğrultusunda haberler yayıp piyasayı manipüle etti, haliyle doge çok yükseldi. Sonra yüksekten satıp bıraktı o tarafı. Bu manipülasyona devlet göz yumamaz.
Şu olayda zarar edenlerin en az yüzde 90ı durumu bilerek parasını koydu.
(1) Riskli bir yatırım, kar edince sorun yok, zarar edince de olmaması lazım.
(2) AMA devlet gereken denetimi yapmamış, bazı olmaması gereken işlemlerle fiyatlar şişmiş. Bu durum yine de o denetimi yapmayan kişileri ve bu durumdan faydalanan insider trading yapanları bağlar, onların yanlışını devletin, yani kalan herkesin, ödemesi aslında saçma, o kişilerin mal varlığına el konur, o paralardan ödenir, herhangi bir dolandırıcılıkta olduğu gibi.
(3) Yine de 'sosyal' devlet anaparaları vb. ödeyebilir, denebilir. AMA bu işe girenlerin en az yüzde 90ı durumu bilerek (haksız yere yüksek kazanç elde etme amacıyla) parasını yatırdı, onlar hiç MASUM DEĞİL ve devletten gelecek hiç bir ödemeyi de hak etmiyorlar.
Hocam pff'e yatıran adamlar günlük faiz almak amaçlı yatırmış. Zaten ppf büyük bir kazanç sunmuyor. Serbest fonlara ise 1 milyon paranız olması lazım girebilmeniz için. Fonları millet işte istediğim zaman satabiliyorum üstüne devlet vergi almıyor diyerek yatırıyordu. Üstüne mevduattan daha yüksek faiz veriyor olarak bakıyordu.
Yüzde 90 lık değil ama yüzde 33 lük kısmı ise 1 milyon tl üstü serbest fonlara parasını yatıranlar. Onlar kazancı görerek girdi. Onları suçlayabilirsiniz belki.
@hybrid Benim lafım büyük kazançlar amacıyla serbest fonlara girenler içindi. Ama her durumda devletin ödeme yapması doğru değil bana göre, fonlarda devlet güvencesi yok, bildiğim bankalardaki mevduatta 1200000 TL güvence var, yani aslında bu demek ki bankalar bile batabilir (nedeni ne olursa olsun).
öyleyse asıl mevzu yüksek meblağ kazanç sağlayanları günah keçisi ilan etmek yerine bunlara içeriden göz yumanlar ve işbirlikçileri olmalı. ki bunların denetiminden tek sorumlu spk işe sorumlu kurum burası olmuyor mu?
@oniki Bencede hocam devlet ödememeli fakat burada durum farklı işte normalde ppfe yatırdığın para ile ters repo yapamamaları ve spknın bunu yakalaması gerekir. Şişirilmiş hisse ile repo yaptıklarını görebilmeleri gerekirdi. Yurtdışından uyarı yapılmasa daha da şişireceklerdi o hisseleri belki oradaki pislik ülke borsasını tepe taklak edecekti.
@alptekinck öyle hocam spk suçlu burada o fon şişerken kim girip fon nereden ne almış tkaip ediyor ki edemez zaten imkansız matriks e girip günlük fon ne alıp satmış bakamaz ki o yatırımcı bakacak zamanı olsa zaten fona yatırmaz parasını.
Büyük ve siyasi bağlantılı olanlar devasa para kazanıp, soruşturma başlamadan, fakat savcılığın gizli yazısından, 10 gün önce paraları alıp çıktığı anlaşılınca, dolandırıcılık olarak değerlendiriliyor.
dolandırıcılık olarak değerlendirilenlere de bişey olduğunu görmedik daha ..
Benim anladığım kadarıyla şöyle
Para piyasası fonuna(ppf) paranı yatırıyorsun.
Paran mevduat faizine yakın yada daha fazla olacak şekilde artıyor.
Bu PPFler Gecelik faiz, Devlet iç borçlanma senetleri ve mevduat faizine yatırılabiliyor.
Bu fonları spk kontrol ediyor denetliyor.
Fon yöneticileri ters repo yaparak ellerindeki şişirilmiş olan hisseleri bu fonlara borç olarak vererek o parayı alıp o hisseleri daha çok şişiriyor.
Devlette ilk bu ppfde olanlara ödeme yapacak yani büyük kazanç elde etmeye çalışanlara değil.
yapay zeka hangisini kullanıyorsan gir bak. bir ppf'yi iflas ettiremezsin. 3. dünya savaşı çıkar, devlet iflas etsin vs bin tane negatif senaryo yaptır batmaz. İmkansız. Başına gelecek en kötü şey "az artması" içinde hisse filan yok ki.Vadeli bişey de yok. Tamamen likit. Anında paraya çevriliyor olması lazım(ki öyleydi) Bu arada bu fon diğerlerinden %1 bile fazla vermiyor. Kart günü gelene kadar maaşı koyma fonu gibi düşün.
Ama sen kurumlar denetlemez içi boşaltılırsa aha böyle olur.
Hisseler de öyle max %10 iniyor her gün. İşine gelmezse 3-4 gün sonra satar çıkarsın.
Satamıyorsun ki? Sorun burda.
Öyle sistem mi olur? İsyan buna.
buradan anladığım ppf hisse gibi değil. yani fiyatı alıcı satıcı belirlemiyor banka gibi bir kurum parasını verene şu kadar faiz veriyorum gibi bir şey. doğru mu anladım?
@alptekinck kısmen.. ppf bankanın "bana para ver sana şu kadar faiz vereyim" dediği bir enstürman değil.
temel fark şu hisseleri evet alım satım arz talep belirler. ppf'de mevduat, repo, kısa vadeli borçlanma gibi hemen nakde çevirilebilir şeyler bulunur. Bunların getirisi arttıkça içindeki pay artarak yükselir.
1000 TL'lik fon içindeki varlıklar bir getiri sağlar ve 1010 TL olur. Hİsse senedi gibi "ben buna 1010" verdim dediğin için olmaz. İçindeki enstürmanlardan biri arttığı için 1010 olur.
Hİsse'de insanlar şirkete değer biçer.
PPF'de toplanan parayla çok kısa vadeli (likit) faiz ve getiri sağlayan araçların ortak artışı fondaki payına yansır. Dolayısıyla gün be gün çok yavaş artar. Bir günde %3-4 artmaz.
Bizdeki gibi 1 gecede de ödeyemeyecek hale düşemez. İmkansız.
Herkes bir anda çekmeye kalksa bile zaten likit işlemlerde duruyor. Bozdurur öder. Bizde buna izin bile verilmedi.
@ufo Hocam son kısımdaki "bizde buna bile izin verilmedi" kısmını açabilir misiniz? İzin verilmedi derken tam olarak neye izin verilmedi. Likit işlemlerde duran para tam olarak nasıl ödenemedi? O para nereye gitti tam olarak likitse? Olayları genel olarak biliyorum ancak derinleştikçe kafam karışıyor bazı konularda 😀 😀
@bobrekus işte standart olarak çok kısa vadeli likit, repo, faiz vb araçlarında durması gereken paralar aslında orda durmuyormuş da İsviçre'ye cıvvvv.. Kurumlar da mışıl mışıl(yersen)...
Para yok ki nasıl ödenecek. O yüzden herkesin işlemi bir anda durduruldu ödenemedi. Çünkü para yok.
Organizasyon (kurumların uyuması) o kadar devasa boyutta ki dünyanın en meşhur fonu (mutlak duymuşsunuzdur) Norveç fonunu bile "cartlatmışlar" Hal böyleyken finansal okur yazarlık vs tırıvırı oluyor. Nitelikli suç var burda ve basit değil.
Inside trader'dan, manipulation'a kadar her şey var. Doğal kar-zarar olayı değil...
Doğal değil, bu tür bir olay içeriden, yüksek yerlerden destek olmadan, 2 yıldır herkes 'bu işte bir iş var' diye bas bas bağırırken olmaz. Ama devlet de her dolandırılanın zararını karşılamak konumunda değil. Ortada bir suç varsa (yargılanır, hüküm verilir) cezalandırılır, paralar tahsil edilir hak sahiplerine verilir.
Mesela sizin evinizde bir hırsızlık oldu, hırsız yakalanınca, bulunduğunda size malınız iade edilir. Devletin polisi bekçisi görevini yapmadı,'devlet bana çalınan malımı geri versin' denemez. O zaman devlet tüm hırsızlıklara karşı garanti vermiş olur, her malı çalınan malını/parasını devletten tahsil eder.
@oniki Burada karşılamak zorunda düzenleyen de denetleyen de devlet, saklama/denetleme adı altında tonla vergi/komisyon topluyor. Daha Cuma günü yatırım hesaplarına 230 liralık bloke geldi, saklama ücretinin 2. taksidi için (üstelik sabit bir değer de değil, toplam yatırım tutarınızın "büyüklüğüne göre" artıp azalan bir komisyon bu). Şu an "sadece" dolandırılanlardan, bu gibi şeyleri önlemek adına yılda (çok ama çok daha fazlası muhtemelen ama hepsinden 230 ₺ topladığını varsayalım) 207 milyon ₺ para topluyor devlet. Kaç yatırımcı var bu güzel ülkede?
@oniki Başka yerde olsa, şu an devletin en büyük erkanının kapısına dayanacak duruma gelmişti, devlet hukuku...
@lterlemez Kişiler hatalı, suçlu olabilir, bedelini öderler, ödemeliler. Devletin, birileri tarafından dolandırılan kişilerin zararını karşılaması normal birşey değil, devletin 'kendi' parası yok, devletteki para tüm halkın parası.
Bakın CDS diye birşey var, her ülkenin bir default etme riski var, ülkenin!!! Yani bir devlete borç veriyorsunuz, geri alamama riskiniz var. Türkiye'nin de var, borç alırken normal faizin üzerine bu risk faizie de ekleniyor, sigorta olarak. Bankalar batınca devletin garanti ettiği mevduat sınırı var, üstünün garantisi yok, bankalar batabilir, batarsa devlet bir miktar garanti vermiş, güven tesis etmek için. Yani demek istediğim, devletler borcunu ödemeyebilir, bankalar batabilir, en batmaz denilen fonlar da batabilir, nedeni ne olursa olsun. Devletin burada batan paraları sahiplerine ödemek gibi bir zorunluluğu yok, hatta ödediği zaman kalan tüm halkın hakkına girecek.
@oniki Bakınız, bu serbest piyasanın oluşturduğu bir pazar değil, farkındasınız değil mi? Devletin, yasaların belirlediği çerçeve dışında müdahale etmediği bir pazar iken finans piyasaları böyle değildir. Bütün denetimi devletin elindedir. Devletin burada yapması gereken, vak'a içinde haksız oluşmuş nakiti olması gerektiği gibi dağıtmak, ondan sonra eksik kalır ise tamamlamaktır. Daha sonra da ödediği eksik kalan kısmın peşine düşmektir. Madem öyle, Devlet neden batan bankaların peşine düştü. Sahipleri aldıkları ile bitirip, bir sürü zede bırakıp gitti? Tamam, o zaman neden yatırım yapıyoruz, aldığımız paraların hepsini cebimizde tutalım? Nasıl olsa, Devlet, denetimini yaptığı piyasanın güvenliğini sağlamıyor.
@lterlemez Evet, bir devlete bile güvenmenin riski vardır, azdır nispeten. Yatırım yapmak Allah'ın emri değil, yatırımı kendimiz için yapıyoruz, aklımız yettiğince risk alıyoruz. Tekrar ediyorum belki ama bir devlet bile borcunu ödeyemeyebiliyor, bankalar battığında belli miktar garanti edilmiş bizde, böyle bir ortamda devlet niye birilerinin hatasının bedelini tüm vatandaşların cebinden alarak ödesin? Çiftlik bank battı, herlkese parasını devlet mi ödedi? Devletin her türlü denetim yapması gerekmiyor muydu? Bu risk yoksa her türlü en riskli hedge fonlara yatırım yapalım, para kazanırsak bizim, kaybedersek devlet (yani halk) ödesin, ne güzel iş. Ha, devlet de vergi alırken, kar edersek parasını alıyor, zarar edersek, ona ortak değil. Ama her türlü tera mağdurunun zararını devlet ödesin, o bize yüzde 10 ekstra enflasyon olarak girsin, önemli değil, biz hakediyoruz. Keşke Tera'ya para yatırsaymışım.
@oniki şirketlerin kamu borcunu tartışmadan silerken hiç ses çıkmazken vatandaşın doğrudan kaybının telafisine halktan tepki gelmesi de ne kötü değil mi? senin için demiyorum toplum geneli böyle.
@alptekinck Doğru diyorsunuz. Deveye boynun neden eğri diye somuşlar, nerem doğru ki demiş. Ama eğriye eğri demeyi de bilmek lazım.
@oniki Çiftlik Bank başka bir şey; burada bahis ettiğimiz başka bir şey. Burada kuralları devlet koyuyor, bileşenlerini devlet belirliyor, kuruyor ve kontrol ediyor, işlemleri devlet denetiminde yapılıyor.
@lterlemez O zaman bir banka battığında neden sadece 1200000 TLs devlet garantisinde? Kuralları devlet koymuyor mu, denetimi devlet yapmıyor mu? (Sadece bu iş için BDDK -Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu- diye kurum var).
Bu konu o kadar net ki başka ne diyeyim bilemiyorum. Varsa suç devletin değil, suç kişilerin. Devletin kişilerin suçu için halkın parasını birilerine dağıtması doğru değil.
@oniki Ama piyasanın işine karışmıyor. Sadece belli kriterlerine kural koyuyor ve kurallar çerçevesinde garantiyi veriyor. Yani banka, piyasa gereği batar ise ödeme yapıyor veya İçini boşaltıp, kaçılması halinde. O durumda, paranın geri kalanı ise banka tasfiye edilirken bankadan elde edilen gelirden tamamlanır ki ben de bu yatırım vak'ası için aynı şeyi söylüyorum.
@oniki Bence nasıl hareket edildiği konusuna biraz bakın...
@oniki burda ödeme gibi bir zorunluluğu var. Ödemezse finansal sistem çöker. Bkz 2001 bankacılık krizinde evet döviz fırladı ve işsiz kalanlar oldu ama devlet herkese parasını ödedi. Nasıl ödedi? Çöktü banka sahiplerinin boğazına dünyanın öbür ucundaki malını mülkünü haczettirdi ve ödedi. İmar bank bile son kuruşuna kadar ödedi herkesin parasını.
Böyle yapmaz da para basar öderse (enflasyon) evet herkese yıkmış olur. DEmek ki burda önemli olan ödesin mi ödemesin mi değil. Nasıl ödediği..
@ufo Finansal sistem açısından, ya da sosyal devlet olmanın gereği, ya da sadece oy almak için bu paralar mağdurlara para basarak bile ödenebliir. 'Ben yaptım oldu' olur. Bana göre doğrusu paraların 'dolandırıcılar'dan tahsil edilip ödenmesi. Yoksa demiyorum ki burada doğal risk sonucu para kaybedilmiş, devlet karışmasın (Devlet normalde cezalarda vb. parayı tahsil edince hazineye atıyor, 'mağdur'a vermiyor).
Benim savunduğum, bu konuda, devletin hazineden / para basarak para vermesi zorunluluğu (hakkaniyet açısından) yok. (Suçlular, işini yapmayanlar, hatta olmaz ama, o işini yapmayan kişilerin oralara gelmesini sağlayanlar, yargılanıp cezalandırılmalı, malvarlıkları mağdurların zararını gidermek için kullanılmalı).
Kişisel görüşüme gelince, finansal piyasalara olan güvenin yok olmaması, sistemin devamı açısından mağdurların zararının belli bir seviyede, belki de seçici olarak, gerekirse para basarak karşılanması (ileride o paraların gerçek sorumlulardan tahsil edilmesi idealinden vazgeçmeden) daha doğru hamle olabilir.
@ufo ama o ödeme olmuyor çalınan malını kurtarmak oluyor.
Yatırım yok hocam 🙂 sıkıntı orada zaten. Çiftlik var ineği yok ama değeri milyar TL
3000 kişi 25 milyar kaybetti 30 kişi kazandı. Hem de anlaşıp aldılar anlaşıp sattılar bu açıkça yasak. Tıpkı dolarda yapılan gibi zenginler ve banklar birden sattı dolar düştü sonra insanlar panikle satmaya başladı ve yeterince düşünce anlaşılan noktadan hepsi satın aldı. Ne oldu satım ve alım noktasını bilenler parasını katladı bilmeyen biz ölümlülerse panikle satıp yada alıp para kaybettik. Sonuçta borsa olmayan bir parayı üretmez. Birileri kazanması için birilerinin kaybetmesi lazım. Diye bilirsin ki şu hisse-fon 10 yıldır çıkıyor. Evet ama hissenin şuan görülen fiyat son satış fiyatı. Herkes satmaya karar verince orada her satışta fiyat düşecek ve hisse pul olacak. Şuan artması satışın alıştan az olmasıyla alakalı.