2 gündür bu konuyu anlamaya çalışıyorum ama bir türlü kafamda oturtamıyorum.
“Evren genişliyor” derken aslında neyin içinde genişliyor? Başta her şeyin çok küçük ve aşırı yoğun bir durumda olduğunu söylüyoruz. Ama eğer uzayın kendisi Big Bang’le ortaya çıktıysa, “dışarısı” nasıl yok? Bir şey nasıl dışına doğru değil de kendi uzayının kendisi olarak genişleyebiliyor?
Ben bunu kafamda şöyle çözmeye çalışıyorum: Big Bang’den önce zaten sonsuz bir boşluk vardı, Big Bang o boşluğun içinde çok küçük bir bölgede başladı ve bu bölge giderek genişleyerek bugünkü evreni oluşturdu. Ama bu durumda da “Peki Big Bang’den önce var olan o boşluk nereden geldi?” sorusu ortaya çıkıyor.
Yani benim asıl takıldığım nokta şu: Uzayın kendisi genişliyorsa, “genişlemek” kavramını dışarıya doğru bir genişleme olmadan nasıl zihnimizde canlandırmalıyız? Ve gerçekten “dışarısı yok” demek fiziksel olarak ne anlama geliyor?
Şu aşağıdaki videoyu izledikten sonra bunu düşünmeye başladım da. Çıkamadım işin içinden.
"Dışarısı yok" hipotezlerden birisi. Dışarıda ne olduğunu kesin olarak bilebilmemiz için dışarıya çıkmamız gerekli. Bu da günümüz teknolojisiyle, hatta ulaşabileceğimiz herhangi bir teknolojiyle imkansıza yakın. Dışarıda ne olduğuyla ilgili başka hipotezler de var, mesela paralel evrenler. Evrenlerden oluşan bir "dışarısı" var olabilir ve biz de bu evrenlerden birinde yaşıyor olabiliriz.
Evet bu olasılıklardan biri. Ama paralel evrenler de olsa onları kapsayan "bir şey" oluyor yine. Bilim adamları dümdüz bilmiyoruz demiyor olmaları tuhaf geliyor.
@okanaytimur Yoo, bilim insanları gayet dümdüz bilmiyoruz diyor. Çünkü bilmiyoruz. "Dart matter"ın da ne olduğunu bilmiyoruz, bilim insanları buna da bilmiyoruz diyor.
Boşluğun bir yerden gelmesi gerekmiyor, boşluk, boşluk işte. Yokluk. Void. 🙂
Void kısmına okeyim. Ama bu da başka bir problem doğuruyor. Şu an ki kuramda dışarıda boşluk bile yok. Ben olayı en başta şu şekilde düşünmüştüm. Tamamen hiçbir şey olmayan devasa bir boşluk tam sizin söylediğiniz gibi bir void. Onun içinde bir yerde patlayan plank uzunluğu boyunda Evren Ve gittikçe büyüyen bir olay. Ama şu anki kuram bunu da kabul etmiyor dışarıda o bahsettiğimiz void dediğimiz bir boşluk da yok. İş orada karışmaya başlıyor.
sonsuzluk atom altına indikçe de var, sürekli daha küçük bir parça keşfedilip isim veriliyor. sonsuzluk aslında ne kadar görebildiğimizle alakalı daha o kadarını görebiliyoruz evrenin. yani 1000 sene önce güneş sistemini bile anlamak imkansızdı, şimdi tüm evreni anlamak daha da zor. belki bundan 1000 sene sonra basit sorular olur bunlar.
Çok büyük ihtimalle basit sorulara dönüşecek. Ama mesele sonsuzluk değil burada. Sonsuzluğu da kabullenebilirsin ama Big bang işin içine girince bozulmaya başlıyor. Evren sonsuz ise ilk başta, plank sabiti boyutunda, sonra portakal büyüklüğüne ve sonrasında da gittikçe büyüdü. Demek ki ilk başta bir büyüklük varmış belli bir noktadan sonra onu ölçememeye başlamışız ve sonsuz demişiz gibi görünüyor.
@okanaytimur bin sene sonra konuşuruz
“Evren genişliyor” derken aslında neyin içinde genişliyor?
Eğer evren tanımı gereği 'herşey'se bir şeyin içinde genişleyemez, hiçbir şeyin içinde, yokluğun içinde bir 'var'lık olarak genişleyebilir.
Alternatif olarak bizim 'evren'imiz bir şeyin içindeyse, o şey nedir bilmemiz şu an için mümkün görünmüyor, aynen big bang'den önce ne vardı sorusunun cevabı gibi.
Ilahi bir guc var hersey onun kudretinde oluyor..inter inan ister inanma...
Burada soru bu değil ama. Herşeyi ilahi güç yapmış/yapıyor olabilir, ya da herşey kendiliğinden olmuş/oluyordur. Bu başka birşey.
Buradaki soru: 'Evren neyin içinde genişliyor?', hatta genişlemese bile neyin içinde duruyor?
@oniki misel 100/1000 yil cern de evren bir balon gibi bir seyin icersinde genisliyor diye buldular.insanligin yeni sorusu o balon nasil oldu?nasil yaratildi ...boyle gider ...
bilemeyiz
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/M%C3%BClk-suresi/5242/1-5-ayet-tefsiri
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Bakara-suresi/36/29-ayet-tefsiri
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Z%C3%A2riy%C3%A2t-suresi/4722/47-49-ayet-tefsiri
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Hicr-suresi/1818/16-18-ayet-tefsiri
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Enbiy%C3%A2-suresi/2513/30-33-ayet-tefsiri
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/A%27r%C3%A2f-suresi/1008/54-ayet-tefsiri
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Y%C3%A2s%C3%AEn-suresi/3743/38-40-ayet-tefsiri
Boşluk, doluluk, ve zaman kavramı yani öncesi ve sonrası kavramları evrenin kendisi ile ilgili kavramlar. Biz de evren içinde kavramlarla düşünüyoruz, o da evreni anlayabildiğimiz kadarıyla tabi.
Fiziksel algı bir yerden sonra kayboluyor Büyük Genişleme'nin başladığı ilk noktaya yaklaştıkça. Genişlemeyi net olarak hem matematiksel hem fiziksel olarak görüp hesaplayabiliyoruz. Ancak işi tersine çevirip o minik noktaya dönmeye çalıştığımızda bir yerden sonra elinde matematiksel denklemler kalıyor. Patlamanın o ilk noktasına gidemediğimiz için ordan geçip gerisine de gidemiyoruz. Dolayısı ile bir şeyin içinde miydi yoksa başka bir şeyden mi dönüşüp başladı onu da bilemiyoruz.
Evrim Ağacı kanalında bununla ilgili yakın zamanda bir video paylaşılmıştı. Evrenin kenarına gitmekle ilgiliydi sanırım. İzlemediysen tavsiye ederim.
sürekli büyümekte(bir gün ölecek) olan bir bebeğin bağırsaklarındaki bakteri olduğunu düşün, içinde bulunduğun evren yani bebeğin vücudu(dolayısıyla bağırsakları) sürekli büyüyor, ama sen dışarıda ne olduğuna dair hiçbir fikre sahip değilsin