Elektrikli araçlara genel bakış
Daha bir kaç yıl öncesine kadar uzak bir hayalken, bugün gittikçe daha çok gerçeğe dönüşen ve hayatımıza girmeye hazırlanan elektrikli araçların ne gibi tipleri var, özellikleri neler? Dört teker uzmanı editörümüz Can Akbulut bilgilerini bizimle paylaşıyor.
Ziyaretçi
Vayy Can reyiz yine döktürmüşsün 😀
En temizi bagajda mini bir nükleer enerji santrali taşımak o pilleri şarj edebilmek için 😀 Otomotiv sektörü daha uranyumu keşfetmedi 😀
Ziyaretçi
Parayı veren olduktan sonra denizaltılarda kullanılan sistemide entegre ederler 🙂
Haşim Suat
Sizce böyle bir şaka yapmak uygun mu? Uranyumun ne kadar tehlikeli olduğunu biliyor musunuz? Nükleer santraillerden kaç milyon insan çekti farkında mısınız? Yazık gidin araştırma yapın da birazcık insanlık öğrenin.
Ziyaretçius
Gayet yerinde bir espri yapılmış, bence kızmanıza gerek yok.
Hüseyin GÜRSOY
Nükleer santrallerden kaç kişi çekti evet o yüzden hiç santral falan da kurulmasın güzel ülkemize öyle değil mi? Ne çekiyorsak bu mantık yüzünden çekiyoruz zaten :S
Er ya da nükleere geçilecek ve zaten çoktan geçilmeliydi arkadaşlar bu kaçınılmaz birşey...
Elektrikli otomobillerin batarya konusunu ise uzun vadede hidrojen yakıt pilleri ile çözebilmek mümkün olacaktır. Lityum polimer bataryalarla tam manasıyla olacak iş değil bu ama bunların hepsi süreç=zaman meselesi elbette.
Haşim Suat
Aklın selim değil mi senin? Avrupa kaldırıyor bunları türkiye neyinde kuruyor? Neyin fasandıasın sen?
Suti
siz daha ezbercisiniz. açıp biraz okuyun! gelişmekte olan bir ülkeyiz ve bizim için en önemli husus enerjidir kısa,orta ve uzun vadede. termik santralle veya hes lerle hiçbir yere varamazsınız. Araştırma yaparsanız nükleer santraller sebebiyle ölen kişiler eşekten düşüp ölenlerden daha az. çernobili örnek vermesin kimse bana. o tamamen sorumsuzluk sebebi ile yapılmış bir olaydır. kaldı ki bulgaristanda ve ermenistanda da çok eski santraller var. velev ki bunlar problem çıkardı. senin burnunun dibindeler. yani bu şeyden kaçışın yok. Sen de yapmak zorundasın. çevreci ayaklarına yatmaya hiç gerek yok. Fizikçiyim o yüzden söylüyorum bunları
kaos
Ben boş pili istasyonda bırakıcam yerine dolusunu alıcam, Şarj (dolum) ücreti tamam da, pil kirası ne oluyor anlamış değilim.
Not: Videonun sonunda, sokağa overlokçu geldi galiba. 🙂
Veysel
Adamlar dolum ücretini kira olarak alıyorlar işte 🙂
kadir
Bu gezici overlokçular da şebeke galiba 🙂 Manisada da aynı bant sesiyle sokakları geziyorlar...
ali
Pil kirası 190tl ama "Pil kaç liraya şarj oluyor?" bir de o maliyet var.
Veysel
Eğer, pili sürekli değiştirirseniz "kaça doluyor" kısmı geçersiz oluyor. Ama dolumun çok tutacağını zannetmiyorum...
six
Yazıcı kartuşlarında olduğu gibi araba için de çakma dolumcu ya da pilciler çıkabilir 🙂
Özellikle akıllı tarife ile uyumlu şarj periyodları benimsenmeli diyerek, 1000km için elektrik harcamasının 20TL dolaylarında olacağı ön görüldü Renault tarafından...
Sertaç Aygün
Can hocam,
Hâla en ekonomik sürüş şekliyle ilgili bir bölüm hazırlamadınız 🙂 . Rampada gazı köklememek, yine aynı şekilde rampada çok yüksek veya çok düşük devirlerde kullanmamak gibi doğru olan, doğru bilinen ama yanlış olan bilgileri örneklerle açıklamanızı temenni ederim 🙂
Yine aynı şekilde turbo'yu motoru hemen durdurarak katletmekten bahsettiğiniz kadar, yeni öğrendiğim, dizel araçlarda düşük devirde yüksek oranlarda pedala basmanın kurum yapabileceğini falan da açıklasanız keşke. Yakıt ve aracı en iyi nasıl kullanırız, onları öğrenmek ister, iyi çalışmlar dileriz tüm TeknoSeyir çalışanlarına.
Genel manada bilindiğini tahmin ettiğimiz konulardan ziyade daha az işlenen başlıkları seçmeye çalışıyoruz öncelik listesinde. Dizellerdeki kurum kadar benzinli modellerde de motoru yıpratıyor dediğiniz gibi gaza basmak. 🙂
Tek tek not alıyorum, unutmuyorum sizden gelen önerileri. Sıra gelmiyor o kadar... Bizi izlemeye devam edin 😀
Bu menzil uzatıcı sistem bildiğim kadarıyla dev dizel motorlu lokomotiflerde kullanılan sistem. Dizel elektriği üretir, elektrik motorları treni hareket ettirir. Galiba şanzıman sisteminden kurtulmak için tasarlanmış bu sistem.
Aynen öyle, çalışma prensipleri aynı. Teknoloji biraz daha küçük boyutlu tabi, bir de arada enerjinin geri kazanımını sağlayan parçalar var.
Veysel
En mantıklı sistem bu zaten, bir de şarj edebiliyorsanız, tamamdır.
Teknoloji bir anda değişemez, kademeli geçmeli... Belki ilerde, menzil 1000 km olduğunda sadece şarjla da gidebiliriz 🙂
dizel lokomotiflerin elektrikle calismasinin nedeni elektrik motorlarının yüksek torkudur.
Aslında sadece yüksek değil; 0rpm'den itibaren kullanıma sunulan lineer tork üretebilmeleri elektrikli sistemin termik motorlara karşı avantajı. Yani şanzımana da gerek yok, kavramaya da. Onların lüzumsuz ağırlıklarından kurtulunca jeneratör motorun ağırlığı göze daha sevimli görünüyor 😀
Söyleşide adı geçen Tesla şirketinin kurucusu, CEO'su ve ürün mimarı, 31 Mayısta UUİ'ye giden ilk ticari uzay aracını geliştiren SpaceX firmasının da sahibi olan Elon Musk. Adam bir anlamda çift koldan devrim yapıyor.
alperencsm
Pillerin kullanılabilir ömrünü yıl (yani zaman) olarak vermeleri en baştaki yanlış sanırım.
Zira şartlara uygun olarak günlük, standart her gün 70'erden 2 kişi taşıyıp 20 km yol kat eden ile,
100'erden 2 kişi taşıyp 40 km yol kat eden;
10 yıl kullanamaz...
Bunları elektrikli bir bisiklet hezimetine uğramış babamdan ve
9 yıldır kullandığım akülü tekerlekli sandalyemden biliyorum.
Arabalara ne tip bi batarya konuyor bilmiyorum ama bence bi bataryanın kullanılabilir ömrü 2 yılı geçmez ve performansı %30 lara düşer...
Şu aşamada bence elektrikli arabaların tek getirisi hava kirliliğini önlemesi. Yakıt tasarrufu olayı batarya değişimi ile aynı maliyeti bulur zannediyorum...
Sırf bu batarya-akü olaylarından ötürü güneş enerjisinden elektrik üretimine de (ev tiplerinde) soğuk bakıyorum... Onlarda da panel bakımı ve batarya değişimi söz konusu...
Güzel program olmuş, hibrit araçlarla ilgili ikinci bölümü de bekliyoruz. 🙂
Tesla pillere 10 yıl ömür biçmiş, ama o ömür ideal şarj zamanlamasına ve kullanım oranına bağlı. Cep telefonu pillerine de bazı üreticiler 3-4 yıl ömür biçiyor ama 1-2 yılda topu atıyor piller. Herkesin kullanımı eşit değil. Üstelik herkes ideal şarj zamanlamasını tutturamıyor. Sıcaklık ve rutubetin de çok etkisi var pil ömründe. Tesla Roadster Türkiye'de kullanılsa büyük ihtimalle 5-6 sene sonra pil değişimine ihtiyaç duyulur. Hoş, o arabayı alan 10,000€ (gerçi o fiyat da Türkiye'de daha yüksek olur, bildiğim kadarıyla pil ithalatında vergi oranları yüksek) masraftan çekinmez, ama daha uygun fiyatlı modelleri alanlara bu pil değişimleri sıkıntı olacaktır.
Bence elektrikli otomobillerin yaygınlaşması için önce arabaların biraz hafiflemesi lazım. Ne olursa olsun gerekli hafifleme olmadan tüketimi düşürmek çok zor. Pil teknolojisi gelişecek zaten, bu aralar herkes daha hafif ve daha güçlü piller geliştirmekle uğraşıyor. Bir şekilde yapacaklar, ama testlerin tamamlanması ve arabalarda kullanılmaya başlanması en az 5-6 yılı bulacak.
Hepsi bir yana, elektrikli araçların fiyatları çok büyük bir handikap. Fluence Z.E. ne kadar olur bilmiyorum, ama normal Fluence kadar makul fiyatla satılmayacağı kesin. Bu yüzden çoğu kişi o paraya Fluence Z.E. almak yerine dizel motorlu bir Latitude almayı tercih edecektir. Fiyatları dengelemek için bir vergi düzenlemesi şart, ama devletimiz büyük ihtimalle elektrikli otomobilleri teşvik etmek için vergi indirimi yapmak yerine elektriğe zam yapmayı tercih edecektir. Bu yüzden hayallere kapılmamak lazım.
Range extender gerçekten avantajlı birşey, üreticilerin geliştirdikleri yeni 1L ve altı hacme sahip motorların bu konuda çok faydalı olacağını düşünüyorum. Mesela Fiat yeni TwinAir motorunu Range Extender olarak kullanırsa çok başarılı olabilir, hatta Renault'yu bu piyasada geçebilir. Üstelik Renault hala ABD piyasasına araba satamazken Fiat Chrysler sayesinde rahatlıkla satıyor. Renault da Mercedes'e güveniyor, çünkü büyük ihtimalle Renault'nun pil takas sistemini Mercedes de kullanacak.
😀
Keşke oturma odası gibi olan yerde Levent Abiyle birlikte çekseydiniz.
Veysel
Benim de dikkatimi çekti 😀
ooolesine
Range extender sisteminin hibrik kategorisine dahil olduğu kısmına katılıyorum ancak, katılmadığım kısım bunun bence çok yaygın olacak kullanılacağı..
Düşünsenize ben normalde hergün şehir içi araç kullanıyorum. Bunun için bana en uygun araç elektrikle bir otomobil. Fakat ben uzun yolculuklarda yapıyorum. O zaman bana bir de normal içten yanmalı motorlu bir araç gerekecek. Yani bu senaryoda (ki en fazla ilgilendir senaryo budur muhtemelen) bana 2 tane araç lazım. Oysa ki range extender modelinde bir "hibrit" araç ile ben çok verimli bir şekilde şehir içinde ilerlerken, uzun yolculuklara çıktığımda da hiçbir baş ağrım olmayacak. Ayrıca olası şehir içi acil şarj problemlemlerim de atlatılmı olacaktır...
Nikel bazlı piller artık eskidi. Büyük üreticilerden PSA tercih ediyor sadece yani modellerinde. Teknoloji henüz yeni olduğu için isimlendirmeler, gruplandırmalar daha çook takla atacak 😀 Hiç hesaba katılmayan güneş enerjili ve rüzgar tahrikli Venturi modelleri de var 😀
Elektrik motorlarıyla da çok yüksek performans alabilmek mümkün. İçten yanmalıların asla sunamayacağı tork eğrilerine sahipler ne de olsa. Uygun vites oranına bağımlı kalmaları tek sıkıntı. İçten yanmalı jeneratör takviyeli modeller özellikle askeriyenin ilgisi ile parlayacak...
Bugün yüksek menzil sunabilen piller çok yanıcı ve zırhlandırılmaları kullanışsız. Oysa ki arazi araçlarının en büyük sıkıntısı olan değişken süratlerdeki sabit tork ihtiyacı ve şanzıman ile aktarma organlarının kapladığı alandan büyük ölçüde tasarruf ettirmesi elektrikli arazi araçlarını rakipsiz yapıyor... Ve elektrikli arabalar su altında çalışabilmek için şnorkele ihtiyaç duymaz 🙂 Zor şartlarda marş almama sıkıntısı yoktur...
Elektrikli arabaların yaygınlaşma rotalarında motosiklet motorlu şehir cücelerinin yerini almalarından hemen sonra arazi piyasasını domine etmelerini öngörüyorum.
şimdi doğru anlamış mıyım bilmiyorum ama ilk 2 modelde giderler daha çok batarya üzerine birisi sabit araçta diğeri değiştirilebilir batarya. buraya kadar sorun yok. ama üçüncü seçenekte giderler hem motor bakımı hem motor yakıtı + batarya yani sonuç olarak yine bi batarya var elimizde ve bununda bi ömrü var. ortalama dersek 5-7 yılda bir yine bu batarya için değişim ücreti verecez. motora zaten bakım filan olayları olacak ve birde yakıt masrafı olacak. ayrıca ekipman çoğalacağından hasar olma ihtimali artacak yani motordan aldığı enerjiyi çeviren bir takım ekipman olacak sanki bana baya bi tuzlu olacak gibi geliyor ama yanlış mı düşünüyorum sizce?
3. tip sistemde bataryanın maliyeti (görece) çok düşük ve ani güç gereksiniminde jeneratörler pili değil, doğrudan motorları besliyor. Yani ihmal edilebilir batarya gideri.
İçten yanmalı motor klasik pistonlu ünite dahi olsa sabit devirde çalışmak için optimize edileceğinden ömrü uzun olacak. Tabi bakım aralıkları da 😉
Fintaro
Bu seyyar overclokçu sizin orayada dadanmış "Hanımların dikkatine overclock çu geldi hannımmmm :)"
Can reyiz harbiden ansiklopedi gibi adam çok bilgili çok faydalı olabilir
overlok makinesi ayağınıza geldi 🙂
Elektrikli araçlar konusunda program yapılmasını istemiş biri olarak bizi kırmadığınız için çok çok teşekkür ediyorum. 🙂
Rica ederim, özellikle sizlerin merak ettiği konulara değinmek öncelikli hedefimiz.
ersin
3. motor ile ilgili bir şey sormak istiyorum.
şimdi mesela normal mazotlu araç ile 10 litre benzinle 10 birim mesafe katedebiliyorsak 3. motor seçeneğinde bulunan jeneratörün harcadığı 10 litre mazot ile aracımız kaç birim mesafe kateder?
Elektrik motorlarının ve jeneratörün verimliliğine göre değişir, ama özellikle şehir trafiğinde daha fazla gideceği kesin.
mustafa
çok güzel hergün çeşitli konular hakkında videolar yayınlıyorsunuz tebrik etmek istiyorum
haydar
Can hocam..Bu piller lityum iyon pil diye biliyorum..Eğer öyle ise dünyada benim bildiğim lityum kaynakları çok az ve bu gidişle hızla tükenecek..Bu durumda elektrikli otomobillerin geleceği ne olur..
Pil kimyası değişecek, değişmeli... Tesla modeli kablosuz iletime kadar yolu var. 🙂 Ancak elektrik motoru ile sağlanan itki termik motor tahrikinden daha kullanışlı. Elektrikli arabaları yeniden gündeme taşıyan faktör gün geçtikçe artan ekonomi beklentilerinin süper verimli içten yanmalı tahrik mekanizmalarını üretmeyi karsızlaştırması.
Aslında Lityum pillerin şimdi kullanılanlardan bile büyük kapasiteli üniteler halinde üretilememesinin sebebi güvenlik. Lityum müthiş reaktif bir metal ve oksijenle reaksiyonu çok hızlı, geri döndürülemez, ekzotermik... Kaza esnasında yanınızda istemeyeceğiniz bir şey. 🙂
Yakıt pilleri çok göz ardı edilen iyi bir çözüm bence. Gazi yada diğer bazı üniversiteler hiçbir şey üretmeyen "nanoteknoloji merkezleri" kuracaklarına yakıt pilini ekonomik hale getirecek çözümler üzerinde uğraşsalar çok daha iyi olur.
Anladığım kadarıyla, Shell gibi dev firmalar elektrikli arabalar için istasyonlarda gerekli altyapı hazırlıklarını tamamladılar. Yavaş yavaş dünyanın elektrikli arabayla dolmasını sağlayacaklar. Oysaki hidrojenden yada bazı bileşiklerden enerji elde etme esasına dayalı yakıt pilinin sorunları giderilse, hem elektrikli arabalardaki pil yada batarya sorunu kalmayacak, hem de bu enerji yada yakıt şirketlerine dünya kadar para ödemekten kurtulacağız.
Bence geleceğini düşünen devlet, enerji konusunda işi gücü bırakıp yakıt pili üzerinde çalışmaya başlamalıdır. Yoksa bir tren daha kaçacak...
Arada "trollface"lik yapmaktan kendimi alamıyorum. 😀 Huyum kurusun 😀
haydar
Bana öyle geliyor ki bu lityum iyon piller ve yahut başka bir pil teknolojisi üzerindenden bir gelişim yeni bir çağın habercisi olabilir..
Buna akıllı telefon ve laptop pilleride dahil..
Düşünsenize 10 gün gidebilen bir laptop pili..
Keza otomobiller içinde..
30 günlük pil mesela..
Can Bey, bu hibrid denilen hem elektrikli hem benzin yada mazotlu olan modeller mantıken daha iyi değilmi mesela Peugeot dünyanın ilk hibrid DİZEL aracı diye 3008 modelinin bir serisini duyurmuştu ( bu arada 3008 de çok hoşuma giden biraç özellikle iç dizaynı belirtmeden geçmeyeyim dedim ) . Mesela bu aracla yolda kalma dedi yok konya ovasında şarj bitterse napacam derdi yok az karbon salınımı var ama en azından günümüzde ki şartlara göre en efektif kullanım bu tiplerde değilmi ...
3008 Esasen kokpitten ibaret bir otomobil 😀 Bir de muşambadan mamul head up display vardı tabi 😉 Arazi yeteneği çok sınırlı ve lüzumsuz yere yüksek ağırlık merkezine sahip. Çünkü ilk günden itibaren elektreik destekli olarak tasarlandı, şimdi piyasadaki modeller tabanlarında pil bölmeleri boşaltılmış eksik üretimler. 😉
Bu hibrit modelinde elektrik itişini çok kısa bir süre tek başına kullanabiliyorsunuz; 3008 için bu rakam 17km olmalı. Dolayısı ile elektrik motoru konvansiyonel motora destek sağlıyor ve fren enerjisinden daha verimli istifadeyi sağlıyor. Bu sistemlerin temel amacı arabanın emisyon değerlerini düşük göstererek bazı ülkelerde vergi avantajı sağlaması. Özellikle bizde artan satın alım maliyeti bütün avantajlarını götürüyor.
Tamamen elektrik itişli olup içten yanmalı motorun tekerleklerden bağımsız çalıştığı otomobillerde de Konya Ovası'nın ortasında kalmazsınız, yavaş akan trafikte ve arazi koşullarında çok ciddi tüketim avantajı elde edersiniz. Şehirlerarası kullanımda Peugeot sistemi kullanılamazken Honda ve Toyota'nın modellerinde elektrik motorunun önünde şanzıman olduğu için yüksek sürat sabit hızda sadece elektrik ile ekonomik ilerleyebilmek mümkün. Tek avantajı bu seri hibritlerin range extender modellere göre. Dolayısı ile yeni bir elektrik depolama çözümü icat edilene kadar en etkili sistem menzil uzatıcı jeneratöre sahip elektrikli otomobiller ve ağır vesait olacak.
konu dışı da 3008 sadece kokpitten ibaret yazmışsınız bu sınıfta en iyisi hangisi peki tiguan, nissan Qashqai, hyundai ix35, mitsubishi asx, ford kuga, kia sportage vs... ben bu tip bir araç alacağım yakın zamanda ön yargım yok 3008 i de 1,6 dizel motor autor6 vites seçeneği için istiyordum daha çok vergi avantajınıda unutmamak gerek ama 3008 alırsamda standart değil 18 inçh jantla alacağım arazi özelliği zaten beklemiyorum çünkü bu araçların çoğu 2 çeker 3008 e sadece programlanabilir esp koymuşlar oda nekadar başarılı olur bilinmez.
bu sınıfta hangi modeli yada modelleri önerirsiniz
dikkate almadığınız için teşekkür ederim başka ne diyim şimdi...