Bilmediğim bir hikâye eğer gerçek ise kaçırdığımız fırsatlara bir yenisini daha ekleriz .
Can Gür:
1980’lerde Samsung’un yarı iletken ve çip Türkiye temsilciliğini almıştık.
Fabrika kurulmuş, yurt dışına mühendisler gönderilmiş, eğitimler de aldırılmıştı.
Samsung’un başkan yardımcısına, ülkemizde hazır tesisimiz var, büyütelim deyince Avrupa pazarına çok yakın olduğumuz için Türkiye’yi tercih edebileceklerini söyledi.
Tesisleri gördüler, beğendiler.
Her şeyde anlaşıldı ancak fabrikaya 20 milyon dolarlık bir yatırım gerektiğini söylediler. Samsung tarafı bunun 5 milyon dolarını Türkiye’nin koymasını istedi.
Ben kendi imkanlarımı zorlayıp 2 milyon dolar koyarım, ne olur 3 milyon dolar da kamu koysun dedim ama kabul görmedi.
Böylelikle Türkiye tarihi fırsatı kaçırdı, bugün çok başka teknolojiler üretebilen bir seviyede olabilirdik.
Samsung, 2024’te 66,5 milyar dolarlık çip satışı yaptı…
Kamu değil de özel sektörden girişimci bulunsaydı. O yıllarda büyük bir paraydı ama karlılığına ikna ederek birilerinden para bulunurdu.
Yarım asırdan daha uzun süredir lisans altında otomobil üreten bir özel sektör böyle bir girişimde bulunmamış, çip sektörüne mi girecekti; hayatta başarılar. Şu an da bile adı sanı duyulmamış markaların pc ses sistemlerini, monitörlerini ve diğer çevre birimlerini "gamer" etiketi ile milyarlarca dolarlara satın alıyoruz ama bir tane yerli pc monitörümüz, ses sistemimiz yok, mesela.
bizimkilerin arge alerjisi var. kar yapmadan 1 ay durmazlar. hemen yapacak hemen satacak hemen kar yapacak. bu yüzden yer gök inşaat ve otel.
Bankamatik memuru,bankamatik calisani olmayan isyeri,kamu,kit acmiyoruz...
o olsaydı bu olsaydı kısımlarına katılmıyorum artık, ha olsa daha iyi olurdu fakat olmadı işte.
olsaydı da gene bu ülkeye o kadar da faydası olmazdı belki, gene belli kişiler söğüşlerdi bir şeyleri.
ülkede ahlak kavramı neredeyse kalmadı, ne sokak ahlakı ne de iş ahlakı. isterseniz dünyanın sayılı şirketlerini buraya taşıyın, ülkenin temel mekanizmalarını düzeltmedikten sonra pek bir şey değişmez.
Kaçan balık büyük oluyor
Sabancı ve Koç zamanında cep telefonu ihalesine girmediler, vizyonları o kadar, sonra dövündüler tabi ama boşuna. (Uzan ve Karamehmet girdi, Turkcell ve Telsim kuruldu, hey gidi günler).
Onlar da bir halt etmedi zaten...
@lterlemez Uzanların yüzde 98i Türk operatörüne çöktüler, pasta büyüktü kimseye yedirmediler sonuç itibarıyla, ama burada konuyla ilgili düşünürsek o zamanlar Sabancı ve Koç mobil operatörlük işinin ne kadar büyüyeceğini, kar getireceğini göremedi. Global operatör ve marka olup diğer ülkelerde de hizmet verilebilirdi (Vodafone gibi mesela) zaten Turkcell bir miktar yaptı bunu. Aynı şekilde Samsung'un dev çip fabrikaları, belki (Kore dışındaki) ana üssü Türkiye'de olabilirdi ama vizyonsuzlukla bu işe para yatırmamış ne kamu ne özel.
@oniki Sorun operatörlük değil zaten, alt ve üst yapı donanımları; biraz parası olan zaten operatör olur bir şekilde. Bir zamanların Ericsson'u ve Nokia'sı gibi olmalısın, yoksa böyle elden ele dolaşırsın ki zaten bir kısmı da siyasi, ekonomik değil.
@oniki: Ne kadar büyüyeceğini görememeleri mümkün değil, bu tip insanların; ama şunu diyebilirsiniz, rekabete girmek istemediler (zira otomobil sektörünün durumu ortada ki sektör bunu kendi ağzı ile resmi olarak da ifade etmiştir).
@oniki Türk Yatırımcısı (finansal, üretimsel vb) zarar etmekten çok korkuyor, zaten bu yüzden bu kadar geri kalıyorlar. Otomotiv, beyaz eşya ve elektronik ürün üretiminde (bunlarda bir de deli divan tecrübeliler yani, ona rağmen -uluslararası piyasaya çıkıp, piyasadan marka bile toplar hale geldikleri halde-) bile geri kaldılar.
Kaçırdığımız fırsatları ipe dizsek aya kadar yetişir.
İyide Samsung’u 2000’lerin başına kadar tanıyan bilen yoktu ki ? 2003 gibi Nokia karşısında telefonlarıyla markası tanınır oldu.
Niye kamu koysun?
Kamunun faydasına bir iş olacağı için. Özelin yapamadığı (vizyonu yetse bile gücünün yetmediği) yatırımları, özellikle Cumhuriyetin ilk dönemlerinde hep devlet yapmış çünkü alternatifinde o yatırım hiç yapılmayacakmış. Buna Devletçilik de deniyor, bize hep 'karma model' uyguladığımız söylendi, öğretildi. Niye devletin bankası olsun, şeker fabrikaları olsun? Ama şimdi şeker fabrikalarını sattılar gördük ne olduğunu. Neyse bu başka konu.