len bireysel silahlanmanın çoğu eyaletinde olduğu abd'de her yıl 5-10 okul tarıyor veletler, ne anlatıyor bu hâlâ yav. awogjwagatg
len bireysel silahlanmanın çoğu eyaletinde olduğu abd'de her yıl 5-10 okul tarıyor veletler, ne anlatıyor bu hâlâ yav. awogjwagatg
Amaaan bu da öf ya sıktı artık. Uzaktan davulun sesi hoş gelir demişler bu arkadaşta biraz öyle düşünüyor. Dediğin gibi sanki amerikada sistem süper çalışıyor işliyor da dünyanın en güvenli memleketi de ohooo.
Bu tip olayların neredeyse 0 olduğu ve 100 kişi başına düşen silah sayısı 0.3 olan, silah almanın neredeyse imkansız olduğu Japonya'yı değil de, yılda bilmem kaç tane silahlı katliamın yapıldığı ABD'yi örnek alınacak ülke olarak vermeye cüret ediyor, onun gibi olmak iyidir diyor ya. Yoruma da pek gerek yok aslında.
Bunlar tamamen provokasyon Türkiye'de bireysel silahlanma zounluluktur her yanımızda savaş var
Donanımlı bir orduya karşı tabancayla gerilla savaşı mı vereceksin 😀 Tanka drone'a uçağa özel eğitimli askerlere tabancayla mı karşı duracaksın 😀 Gerçekçi olun ya. Günümüzde gerilla savaşı diye bir şey terör grupları hariç yok. Donanımlı bir orduya karşı da kimsenin evindeki silahla yapacağı bir şey yok. Zira kimse önce hava saldırısıyla taş üstünde taş bırakmadan karadan girmez. Karadan giren orduya karşı da kimsenin evindeki silahın bir etkisi olmaz. Bir ülkenin yapacağı sivillerini derhal geri çekip orduyu öne sürmektir. Onun da bireysel silahlanma ile ilgisi yok. Ha diyelim olmayacak şey oldu ve bu çok gerekli oldu o zaman lojistiğini hazırda tutarsın direkt savaş anında silah dağıtımını yaparsın. Ki öyle bir senaryo olası da değil. Türkiye'ye karşı savaşa anca donanımlı bir ordu girer girerse, bireysel silahlanma ile orduya karşı duramazsın. Bireysel silahlanma ile de o silahı sadece "iyi" insanlar almıyor, herkes alıyor, alan kişinin iyi olup olmadığını anlamanın yolu yok, babasının silahını aşıran çocuğa alacağın önlem de yok. Alamayan da kaçak ulaşabiliyor ortalıkta dolaşan silah çok oldukça. Aması maması da yok bu işin. Örnek Amerika vs Avrupa. Herkeste silah olsa savaş ihtimalinden ziyade sokakta hangi gün öldürüleceğim diye korkarım, örnek her sene 15.000 kişinin silahlı cinayete kurban gittiği Amerika. Örnek 3 gündür bizde yaşananlar.
@protego donanımlı orduyla ilgili durum değil bu bakınız kuvayi milliye nasıl ayakta kalabildi öyle bir savaş durumunda ben gidiyorum en azından giderken şansımı denedim şeklinde yaklaşımdır siz savaş olduğunda komşularınızın sizi yağmalamacağını mı düşünüyosunuz?
@aponshell Komşular sizi yağmalayacaksa sizin mantığınızla bireysel silahlanma olduğuna göre ellerinde silahlarla yağmalayacaklardır, ki o zaman ölme ihtimaliniz daha fazla, 10 kişilik silahlı çeteye karşı tek başınıza bol şans 🙂 Anlamamakta ısrar ettiğiniz şey silah kullanmaktan çekinmeyen "kötü"lerin yani suç işleme olasılığı yüksek olan kişilerin eline silah vererek bir şey elde edemeyeceğiniz. 1 milyon iyi kişinin yanına 1 milyon kötü koyduğunuzda güçler dengesi kötülerin lehine olacaktır, çünkü her zaman "iyi"ler düşünür, durum değerlendirmesi yapar, tereddüt eder, o sırada kötüler kötü oldukları için düşünmeden tetiği çeker. Bunu anlamama ısrarı niye onu anlamıyorum. Türkiye'de bıçak serbest değil mi? Bıçak saldırılarında kötüler mi daha çok zarar görüyor yoksa iyiler mi? Demek ki herkesin bıçak taşıma izni olması bıçak taşıyan iyileri korumuyormuş, kötülere yarıyormuş. Kuvayi milliye ile bugünü karşılaştırmanız çok anlamsız. Birincisi; kuvayi milliye zamanında kuvayi milliyeden önce halkın evinde silah yoktu. Silahlar sonradan el altından dağıtıldı. Aynı benim önerdiğim gibi, savaş sırasında lojistiği yapılıp insanlar silahlandırıldı. Tanzimat sonrasında silahlar yasaklanmıştı çünkü. Ayrıca o zamanki savaşların hepsi karadan toprak işgali şeklinde ve süngü takmış hayatında silah kullanmamış askerler ile oluyordu. Bugün donanımlı gelen orduya karşı elinde tabancalı bir sivilin hiçbir şansı yok. Ama madem illa o örneği verdiniz; kuvayi milliye zamanında da halkın en büyük derdi silahlı çetelerdi, hatırlatırım. O kısmı atlıyorsunuz sanırım 🙂 Şansımı denerim falan nedir ya. oyun mu bu 😀 Amerika'nın Venezuela'ya nasıl girip başkanı alıp çıktıklarını hatırlatırım. İran'a yaptıklarını hatırlatırım. Bilgisayar oyunu değil bu. Günümüzdeki büyük devletlerin savaşı dümdüz yerleşim yerlerine kara işgali ile yapılmıyor çünkü kimsenin derdi toprak kazanmak değil. Günümüz savaşı hava savaşıdır. Kurduğunuz senaryo anlamsız. Kara olsa bile siviller ön saflarda olmaz. Siviller geri çekilir ordu öne çıkar. Ayrıca dediğim gibi, lojistiğini hazır tutarsın öyle bir senaryonun olacağı tutarsa herkese silah dağıtırsın. Yanımızda savaş var diye herkese silah vermek nedir. O kafadaki Amerika'nın yaşadıklarını görüyoruz, her sene 15.000 silahlı cinayet, her sene yüzlerce silahlı baskın. Önünüzde açık örnekler var. Herkeste silah olduğunda 3 günde yaşadıklarımız aynı Amerika gibi alışıldık bir hale gelir.
Silahlı adam tankla geliyorsa evde rpg mi bulundurmamız lazım ne anlatıyor bu ya?
"Kötü adamlarda niye silah var, silah edinmelerini tamamen engelleyelim" demek yerine "Kötü adamlarda silah var madem herkeste olsun" demek kadar absürt, gerçekdışı, mantıksız ve saçmasapan bir düşünce yapısı olamaz. Biri arkandan sana ateş açtığında sende silah olması hiçbir anlam taşımıyor. Okul baskınlarında da hiçbir anlam taşımıyor Amerika'dan görüldüğü üzere. Amerika vs. Birleşik Krallık/Avrustralya/diğer Avrupa ülkeleri. Karşılaştırın bakalım silah olması mı iyi hiç kimsede silah olmaması mı. 😀 Niye her sene defalarca okul ve avm tarayabiliyorlar Amerika'da? Niye Avrupa'da olmuyor? Bireysel silahlanma olması engelliyor mu insanların ölmesini şimdi? Yoksa bireysel silahlanma mı sebep oluyor ölümlere? Amerika'da herkesin elinden silahını alsan bir tek polislerde ve askerde kalsa bir daha toplu tarama katliamı olabilir mi okullarda avm'lerde? Kimsede nükleer olmasın demek yerine herkeste nükleer olsun demek ne kadar saçma ise bu da o kadar saçma.
Mantığa bak, hizaya gel.
- "Okul saldırısı oldu, ne yapalım?"
- "Daha geçen yıl 68 okul saldırısının olduğu, son 25 yılda 642 saldırının yapıldığı ABD'yi örnek alalım."
- "Vallahi dahiyane bir fikir, ayakta alkışlıyorum. Derhal bireysel silahlanıla."
ABD'deki bu silahlanma hakkı bu "herkeste silah varsa iyi vatandaş güvendedir" romantizmiyle hiç ilgili değil. anayasanın "second amendment" maddesine dayanıyor, bunun da ortaya çıkmasındaki asıl ve yegane amaç merkezi otoritenin tiranlaşma ihtimaline karşı halkı ve eyalet milislerini devlete karşı silahlı tutabilmek. Bunlar da gelmiş "ilaç silahlı iyi adamdır" romantizmi yapıyor. İyi adam da kim ola? Senin polislik yaptığın ülkede "ben iyi adamım" diyerek silah alınabiliyor, sonuç ne? Bunu orada polislik yapan biri de bilmiyorsa ne diyeyim. Ya bilgisiz, silah romantiği ya da amacı başka.
Silah romantiği, "erkeklik" takıntısı, power trip... çok şey denebilir adına 🙂 Second amendment mevzusu çok doğru, fikir oradan geliyor ama gerçekçi olmak gerekirse mantıklı bir tarafı yok günümüzde. Silahlı olaylar yüzünden Amerika özellikle son 50 senede güvenlik güçleri özelinde öyle gelişmiş teknoloji ve silahlarla donatıldı ki hükümet tiran da olsa halkın evlerindeki silahlarla yapabileceği pek bir şey yok merkezi yönetimin güçlerine karşı. Boş işler açıkçası.
@protego Evet, bu second amendment denilen şeyin kabul edildiği 1791 yılındaki dinamikler tamamen arkaik. 1791 yılında tüfeğe karşı taş ve sopa kadar dengesiz bir durum. ABD merkezi otoritesi bunun çok ötesinde şu anda.
@kontratak Charlie Kirk denen silah seviciyi polis dahil onca silahlı korumanın önünde tam da silah savunduğu anda sniper'la indirdiklerinde çözümün bireysel silahlanma olmadığını anlayacaklarını sanırsın ama anlamıyorlar işte 😀 Bundan iyi örnek olabilir mi ya.
Trafikte sinirlenip eline sopa alıp milletin camını kıran döven kitlenin eline kesinlikle silah vermeliyiz adam çok haklı
Silaha kötü insanların çok zor ulaşacağını sanıyor sanırım yorumlardaki arkadaşlar. Memleket teksas olmuş hala polyanna gibi "Kötüleyi koykutalım ve şilahlayını elleyinden alalım çünkü suç, biz bunlaya suç deysek keşin getiyiyley" mantığını anlayamıyorum. Silah edinmek çok kolay, kurusıkıyı bile gerçek silaha çevirmek çok kolayken, karşımda silah çekecek s.kik bir insan yüzünden tavşan gibi avlanmak istemiyorum.
Birleşik Krallık'ta 10 senede silahlı cinayet sayısı 300, Amerika'da 140.000. Birleşik krallık'ta 10 yılda silahlı yaralama olayı 5000, Amerika'da 1.000.000. Birleşik krallık'ta günde 1,5 kişi vuruluyor, Amerika'da 270 kişi. Nüfusa oranlayınca ABD'de risk 100 kat daha yüksek. Demek ki istenirse çok zor ulaşılabilecek hale getirilebiliyormuş. Mantık bu kadar basit. Silah çekmeyi kovboy film sahnesi gibi hayal ediyorsun galiba. Herkeste silah olduğunda hazırlıksız bir anında sana ateş edilme olasılığı senin biriyle kovboy filmi gibi karşı karşıya eşit şekilde silah çekme fırsatı elde etme olasılığından 1000 kat daha yüksek. Delinin biri senden önce silahı çektikten sonra senin yapacağın hiçbir şey yok. Trafikte korna çaldın diye biri arabanı tararsa ne yapacaksın acaba? Film mi bu yahu tehlikeyi saniye saniye izleyip sana silah çekileceğini mi anlayacaksın? Amerika'da bunlar oluyor. Okula silahlı saldırı yapıldığında kimsenin yapacağı bir şey yok. Silahlanma çözüm olsaydı Amerika'da çözüm olurdu. Şu an tavşan gibi avlananlar Amerikalılar. Anlamayacak ne var ben de bunu anlamıyorum. Silahı iyice kolaylaştırınca okul saldırıları mı çözülecek? Çözülmüş mü Amerika'da? Yoksa daha mı beter olmuş? Polyannacılıkla hiçbir ilgisi yok. Eğer -senin istediğin gibi- herkese silah verecek gücün varsa herkesten silahını alacak da gücün vardır, bu kadar basit. Herkesten silahı almaya uğraşmak yerine herkese silah verip riskli 1000 katına çıkarma deliliğini kim nasıl savunabiliyor onu da anlamıyorum. Yolda karşılaşacağın sayısız delinin hepsinde silah olursa sende de var diye daha mı güvende hissedeceksin? Silahlanmayı serbest yaparsan şu an olandan daha beterlerini yaşarız, örneği tam önünde. Bu işi düzgün yapan ülkelerin örneği de önünde. Türkiye'de ruhsatsız silah bulundurmanın hala yatarı yok neredeyse. Birleşik krallık'ta minimum alt sınırı 5 yıl olmak üzere kesin hapsi var. Ve bu sadece bulundurmak. Taşımak da değil. Taşıyorsan 10 yıl. Suç işlemek amacıyla taşıyorsan müebbet. Sıkmamış olsan bile. Kurusıkı dahil ruhsatsız silaha ulaşmak da imkansıza yakın. Yivsiz av tüfeğini av dükkanından almak diye bir şey de yok. Yapmak isteyen yapıyor demek ki.
Edit: Kurusıkıyı gerçek silaha çevirmek kolay falan değil. Kurusıkılar zamak denen dayanıksız bir alaşımdan yapılır, namluyu değiştirip-delip gerçek mermiyle ateşlendiğinde ateşleyenin elinde patlama ihtimali çok yüksek.
Karşıdaki, silah çekecek cürette ise zaten şans yok. Can barımız yok ki canımız yavaş yavaş azalırken silah bulup karşılık verelim ve siper alıp medkit kullanalım.
Silahın yaygınlaşması, silahı kullanmaktan çekinmeyenlerin, yani mevzubahis suç işleme potansiyelinde olan kişilerin avantajına olur. Teraziyi diğer kefeye de aynı miktarda silah koyarak dengelemek bu denklemde mümkün değil. Masum vatandaş silahını kullanırken on kere düşünür, suça meyilli olan ise böyle yapmaz ve basar tetiğe.
ABD'de polislere karşı dahi silahlı saldırıların haddi hesabı bulunmuyor. Silahı olduğu kesin olan, eli tetikte dolaşan, profesyonel olarak silah kullanabilen üniformalı kişiler bunlar. Her yıl ortalama 40-50 polis silahlı saldırı sonucu hayatını kaybediyor. Silah yasalarının katı olduğu sınır komşusu Kanada'da ise bu sayı yaklaşık 3.
Avurstralya'da 1996'da silahlanmanın hızlı ve katı bir şekilde kontrol altına alınması, silahların toplatılması ile 1996 yılından sonra silahlı olaylar dramatik bir şekilde düşüş gösteriyor ve toplu katliam ise neredeyse hiç yaşanmıyor bugüne kadar. Bunun öncesinde Avustralya'daki silahlanma yasaları ABD'dekine benzerdi. Bu da kontrastı ortaya koyması açısından önemli bir örnek. Diğer yandan, istenirse silahsızlanma sağlanabiliyor, buna dair de iyi bir örnek.
@kontratak Bunlar hep film izleyip oyun oynamaktan hocam 😀 Belinde silah olunca, ona silah çekecek olanlara karşı otomatik bir şansı olduğunu sanma eğiliminde insanlar. Karşıdaki film veya oyun gibi silahı çekip bekleyecek sanki veya siper alman için izin verecek. Çok güzel özetlemişsin. Ülkede iki tane okul baskını oluyor, millet her yıl onlarca okul baskını yaşama rekoru kıran Amerika'yı örnek gösterip oradaki gibi bireysel silahlanma olsun bizde diyor 😀 😀 😀 😀
@kontratak Bıçakla boynunu da kesebilir 😀 Sizin yaşadığınız yerler çok nezih yerler sanırım, genelden bir habersiniz anlamıyorum 😀 Herkes bakkaldan ekmek alır gibi silah alamayacak elbette. Bunların da bir kuralı, eğitimi olacak. Suç potansiyeli olan adamlar zaten silah bulabiliyor kolaylıkla diyorum hala ne diyorsunuz 😀 Kendini savunabilecek insanda olmaması asıl bunları cesaretlendiriyor, adamda var, karşıdakinde olma olasılığı düşük, elbette çekip vuracak sizi. Kanada, İngiltere gibi ülkeleri Amerikayla bir tutmak asıl büyük akıl tutulması. Amerikadaki zencileri herhangi bir ülkeye koy zaten o ülke de amerika gibi olur 😀 😀 😀
@bobrekus Amerika'ya o "zenciler" dediğin insanları, Afrika'yı yağmalayan, milyonlarca insanı katleden "beyazlar" koydu. Yani "al onu buraya koy" gibi basit ifadeler pek bir kapıyı açmaz. Orada suç işleyenler, katliam yapanlar da sadece bu ten rengindeki insanlar değil. Bunlar ancak seni beni oyalar, halkın kendi içinde gerilimler yaratıp sorunların üstünü örter. Yok "hırt" yaptı, yok tırt yaptı... Böyle boş şovenizmi geride bırakıyorsak şunları diyeyim:
Yahu veriler ortada. Silahlı saldırı oranını, ülkedeki vatandaşların silahlanma oranı düşürmüyor, aksine artırıyor. Bunun aksini iddia etmek gerçekten silah romantizmi, nahiflik. Çünkü veriler ortada, gerçekler ortada. Bir ihtimalden veya temenniden bahsetmiyorum.
Evvela kendini savunacak insanı geçelim, bizi de savunacak olan polisin çocuğu dünkü elim olayın failiydi. Polis, çocuğu "kendisini savunabilsin" diye poligona bile defalarca götürmüş. Evinde 5 tane tabancayı da "kendini savunmak" için bulunduruyor olmalı. Silahlı okul katliamlarının neredeyse tümünde failin silahı aile bireylerine ait oluyor.
Bir ülkede "yasal" silah stoğu ne kadar yüksekse yasa dışı silah sayısının artma riski de o kadar yükseliyor. ABD'de yasa dışı stoğun önemli kısmı yasal piyasadan sızan silahlarla besleniyor.
Evet, bıçakla da ölümcül bir hasar verilebilir. Bu da mümkündür. Fakat ateşli silahlar, sonuca giden yolu fiziksel ve psikolojik olarak radikal biçimde kısaltır. Silah, kriminolojik bir gerçeklik olarak bıçaktan çok daha asimetrik bir tehlike barındırır. Yaklaşık 2-3 kilogramlık bir tetik ağırlığını parmak ucuyla yenmek, bir bıçağı insan anatomisindeki deri, kas ve kemik dokularından geçirmek için gereken fiziksel efordan kıyaslanamayacak kadar düşüktür.
Dahası, tabanca en temel savunma mekanizması olan mesafe faktörünü tamamen ortadan kaldırır. Hedef kaçmaya çalışsa veya fiziksel olarak failden çok daha güçlü olsa dahi, saniyede yüzlerce metre hızla ilerleyen bir çekirdek bu avantajları saniyeler içinde sıfırlar. Birçok travma vakasında, ateşli silah saldırılarının ölümcüllük oranının kesici aletlere kıyasla katbekat yüksek olmasının temelinde sadece mekanik değil, balistik gerçekler de yatar. Bir bıçak yalnızca kesici yüzeyinin doğrudan temas ettiği dokuyu tahrip ederken, bir mermi çekirdeği, kinetik enerjisinin doku içinde yarattığı hidrostatik şok ve geçici kavitasyon etkisiyle temas etmediği çevre organları da parçalar.
İşin psikolojik boyutu ise şiddetin eşiğini asıl düşüren faktördür. Fail, bıçak kullanırken kurbanın direncine doğrudan göğüs germek, boğuşmak ve kendi yaralanma riskini göze almak zorundadır. Bir tetiği düşürmek ise saldırgana kurbanından soyutlanma, güvenli bir mesafede kalma ve geri dönüşü olmayan bir eylemi anlık bir refleksle gerçekleştirme "konforu" sunar.
Diyorum ki, silah kullanma olayının uzmanı olan polislere -ki arabalarında mutlaka uzun namlulu silah da bulunur- bile silah çekilebiliyor, bu insanlar bu şekilde öldürülebiliyor. Suç işlemeye meyleden kişi ile sıradan vatandaşı asla bir tutamayız. "Bende tabanca olduğunu bildiklerinden bana silah çekmezler" diyerek silah oranı yüksek bir ülkede yine rahat dolaşamazsın, çünkü böyle bir kaide yok, bunun geçerliliği yok. Bu romantik bir bakış açısı sadece. Hiçbir istatistiksel veri, hiçbir literatür bilgisi, hiçbir kurum raporu buna işaret etmiyor.
Ayrıca bir ortamda silah varsa orada kan akma riski de artıyor. Mesela bir vakada, fail kıskançlıktan dolayı "silah sahibi" olan diğer adamı vuruyor ve bunun kazayla olduğunu söylüyor. Bahanesi: "Onun silah şeklinde el feneri vardı, ben de bunu tabanca sanmadım, el feneri sandım". Kendini savunacak "iyi" insan, kendi silahıyla öldürülmüş oldu. Şuradan olayın detaylarına ulaşılabilir: https://www.youtube.com/watch?v=xgq1k7pjpz8
Bar sahibi, araba park alanında işiyor diye bir adamı vurup öldürüyor (olay sonrasına ait görüntüler): https://www.youtube.com/watch?v=90Sv7lo5j9Y
Bu katil, yargılama sonunda şartlı salıverilme imkanı olmadan müebbet hapis cezası alıyor.
Bir başka vaka. Second amendment ile silah hakkının olduğu ABD'den yine. Trafikte dur levhası tartışması. Kadın, "silahı olma ihtimali olan" adamın arabasına arkadan ateş ediyor (olay anında adam anlamıyor ama sonradan ortaya çıkıyor): https://www.youtube.com/shorts/CaLMpULNMgA
Bunlar şu anda aklıma gelen sadece birkaç örnek. Cımbızla seçilmiş de değil, cımbızı da bu konuda nereye atsan böyle bir örneğe denk gelme şansı hayli yüksek.
@bobrekus Hayatımda kendi içinde bu kadar çelişen bir savunma çok az görmüşümdür. Silaha ulaşmak isteyenlerin silaha ulaşımı madem şu an iddia ettiğin gibi aşırı kolay, şu an ülkede silahla ilgili bir sorun olmaması gerekir değil mi 🙂 Bulundurma ruhsatı da kolay alınıyor zaten. Av tüfeği bir aile hekimi raporuna bakıyor, bulundurma ruhsatı da bir heyet raporuna bakıyor. Git al silahını, herkes alsın. Hani çözüldü mü sorunların? Çözüldü mü kapıya dayanmalar? Aynı Amerika'da olduğu gibi Türkiye'de de ruhsatsız dolanan silahların tamamına yakını piyasaya ruhsatlı olarak yasal şekilde sürüldükten sonra sahipleri tarafından seri numarası kazınıp illegal şekilde dolaşıma sokulmuş silahlar, kurusıkıdan dönme silahlar falan değil. Bireysel silahlanmanın temel yan etkisidir illegal silah dolaşımı. Yasal silah dolaşımı olmayan ülkede illegali de olmaz. Örnek Birleşik krallık, örnek avrupa ülkeleri, örnek avustralya, örnek güney kore, örnek japonya, örnek kanada. Daha sayayım mı? Bizim ülkede dediğin gibi "karşımdakinde de vardır ya" diye "kafasına göre silah çekmeyecek" durumu var mı? Yok. Yasal silah edinmek bu kadar basitken nasıl yok? Kendi savın kendini çürütüyor. " Öncelikle herkes kaşısındakinde silah olma olasılığını düşünerek kafasına göre silah çekemeyecek. " cümlesi o kadar gerçeklikten uzak bir hayal dünyası ürünü cümlesi ki anlatamam. Amerika'da herkeste silah var ne oldu birbirine silah çekmekten korkuyor mu millet? Amerika'da her sene kaç kadın öldürülüyor? Amerika'da her sene silahla kaç polis öldürülüyor? Kaç kişi silahla komşusunun kapısına dayanıyor? Trafikte kaç kişi birbirine sıkıyor? Korkan mı var karşıdakinin silahından? Silah savunuculuğu yapan Charlie Kirk'e ne oldu? Silah savunması yaptığı konuşmalarından birinde onca korumanın ve polisin arasında silahla öldürüldü. Ne oldu korudu mu silahlar? Olayı "zenci" diyip indirgemen de bilgisizliğin ve gerçek olaylarla hiçbir bağlantın olmadığını ortaya net koyan şey zira Amerika'da okul baskınlarının %99'unu beyazlar yapıyor. Bizdeki 2 okul baskınını zenciler mi yaptı? Aynı Amerika'daki okul baskınlarının hemen hepsinde olduğu gibi babasının silahını aşıran beyazlar yaptı. Neyse benim ekleyecek bir şeyim yok, insanın gözü önündeki net örneklerin aksini savunmasına mantıkla cevap vermek mümkün değil zira mantıksızlığını boş bir ırkçılıkla savunmaya kanalize olmuş durumdasın.
@bobrekus Ya kardeş av tüfeği aile hekimi raporuna, tabanca da heyet raporuna bakıyor, adli sicil kaydı olmaması yeterli. Bu kadar kolay legal silaha ulaşmak. Çözüldü mü sorunun? Şu an Türkiye'de legal silaha ulaşmak illegaline ulaşmaktan daha kolay. Çözüldü mü sorunlarımız? Ne anlatıyorsun neyi savunuyorsun ya. Çözüldü mü kadın cinayetleri, çözüldü mü okul baskınları? Babasının ruhsatlı silahını aşıran çocuk okul basıyor adam gelmiş çözüm bireysel silahlanma diyor. Pes. Önünde herkesin ekmek alır gibi silah alabildiği Amerika'da ruhsatlı silahlarla her sene sayısız okul baskını yapan BEYAZLARIN örnekleri var. Charlie Kirk'ü de ruhsatlı silahla öldürdüler bu arada. Çözülmüş sorunların gerçekten. Pes.
Evet devletin parmağını şıklatarak toplaması çok daha gerçekçi ve kolay. "Silah bulundurma cezası min. 20 yıl, silah taşıma cezası müebbet, silah kullanmak ağırlaştırılmış müebbet". Bu kadar kolay evet. Bir yasaya bakıyor. Bu yasa olsaydı o çocuk babasının 5 tane tabancısını aşıramayacaktı. Çünkü babasında hiç silah olmayacaktı. Yeterince net mi senin için? Hani diyorsun ya hep "benim canım gittikten sonra önemsiz gerisi" diye. Burada da onu de o zaman. Silahsızlandırma örnekleri çokça var, Avustralya, Güney Kore, Japonya. Örnekleri önünde. İyi örneği de önünde, kötü örneği de önünde. Sen GERÇEK kanıtların ve ülkelerin durumunun hepsini görmezden gelip gerçekte yaşanan her şeyin tam tersini savunuyorsun. Sonra da yok tozpembe bilmemne sallıyorsun. Pes
@kontratak Zencileri kimin koyduğundan banane hocam, adamların sıkıntılı olduğundan bahsettim. Alakasız bir yere bağladınız. Bunlar farklı ülkede de olsa sıkıntılı bir topluluk. Bunu da savunmayın artık 😀
Aile bireylerine ait silahı ailesi ortalıkta bırakabiliyorsa suçlu ailedir? Bu kadar basit. E bu da suç illegal silah taşımak gibi? Kendini savunsun diye poligona götürülecek yaşta değil çocuk bu daha. Verdiğiniz örnekte mantık dışı. Bireysel silahlanma olunca ilkokul çocuğuna silah mı veriliyor 😀
Siz gerçekten pembe gözlüklerle bakıyorsunuz duruma. Yasadışı silah zaten çok. İllegal olarak almak isteyen kişiler bulabiliyor diyorum. Benim gibi kanuna nizama uyan kişilere uymayacak şekilde bulunuyor.
Öldürmek isteyen insan harcayacağı eforu mu hesap edecek? Daha çok efor harcarım yorar ya ben en iyisi silahla vurayım ya da bugün çok yedim biraz kalori harcamak için bıçakla öldüreyim bugün de mi diyecek? NE alakası var harcayacağı eforla 😀
Hocam siz "Bende tabanca olduğunu bildiklerinden bana silah çekmezler" olayına romantik bakış açısı demişsiniz ancak "İllegal silahları olanların silahlarını getirmesi, illegal silahların toplanması" daha romantik bir bakış açısı zira dediğim gibi bu adamlar zaten illegal, adamın umurunda değil hapse girip girmemek, senin ölüp ölmemen.
Spesifik olaylar kaideyi bozmaz. Onlarca olay atabilirim kendini silahsız olduğu için savunamayan onlarca insan videosu atabilirim.
@bobrekus Zaten mesele esasen bu. Silaha "illegal" olarak ulaşan kişi zaten illegal bir iş yapmıştır ve yapmaya devam edebilir. Bu illegal silahı kullanma cüreti ve motivasyonu, senin legal silahını kullanma cesaretin ve motivasyonundan farklı ve yüksektir. ABD'de işlenen suçların çoğu hâlihazırda illegal silahlarla işleniyor. Bu suçlular, bunu senin gibi iyi, akıllı, uslu vatandaşta silah olduğunu bile bile yapıyor. Uslu vatandaşta silahın olup olmaması istatistiksel olarak, psikolojik olarak hiçbir kayda değer etki yaratmıyor.
@kontratak Hocam ben kendimi savunabileyim de istatistikleri matematikçilere bırakalım 😀 Karşımda silahlı bir insan, bıçaklı bir insan bile olsa çıplak ellerle gerçekten ölümü bekleyeceğim.
Örnekler her iki taraf için de çoğaltılabilir. Ancak insanların kendini savunma hakkını ellerinden almamak gerekiyor. Ben ne kendimin ne sevdiğim insanların, beş para etmez kişiler tarafından vurulmasına da göz yummak istemiyorum.
https://www.youtube.com/shorts/Ti2Atf-SXD4
@bobrekus Bir insana daha ne kadar net anlatılır bilmiyorum. Babasının silahını nasıl almış demem bir şey değiştirmiyor çünkü bunlar OLUYOR. amerika'da da okul baskını yapanlar hep babalarının silahını aşırıyor çünkü bireysel silahlanmanın olduğu ülkelerde bunlar OLUYOR. Çocuklar böyle şeyler YAPIYOR. İki saattir diyorsun ya beni canım gittikten sonra ne anladım diye, bu okul baskınında ölenlerin canı gittikten sonra suçlunun babasının olmasının bir önemi var mı? Babasını suçlu bulsan neye yarar bu saatten sonra? Amerika ile benzerlik--benzerlik bile demeyeceğim olayın aynılığı o kadar bariz ki görmemek için kasti kör olmak lazım. Hala hırt tırt illegal diye boş boş konuşma yönlendirmeye çalışıyorsun, bu saldırıyı yapan illegal mi? Amerika'daki okul baskınlarını yapanlar illegaller mi? Hepsi beyaz amerikalı. Ne oldu bireysel silahlanma çözdü mü işi? Bireysel silahlanma ne kadar fazlaysa dolaşıma giren illegal silahlar da o kadar fazla olur çünkü o illegal silahlar ruhsatlı seri numarası kazınmış silahlardır bunu kafanıza alın artık bir zahmet. İnsanın önündeki yaşanmış ve yaşanan örnekleri görmezden gelip tersini savunması için nasıl bir psikoloji gerekiyor bilmiyorum ama benim cidden ırkçılığa alerjim var muhatap dahi olmak istemiyorum, güle güle.
@bobrekus "İstatistikleri matematikçilere bırakalım" diyerek bilimi ve veriyi reddetmek, rasyonel bir tartışmayı bitirip hislere ve sinematik kurgulara sığınmaktır. İstatistik dediğimiz kavram, kağıt üzerindeki soyut rakamlar değildir. Senin, benim veya sevdiklerimizin kriminolojik bir vakada hayatta kalma ihtimallerinin matematiksel karşılığıdır. Literatürdeki bilimsel konsensüs nettir. Evde bulundurulan bir ateşli silahın dışarıdan gelen bir tehdidi bertaraf etme ihtimalinden ziyade, bir kaza, intihar veya anlık bir öfke kriziyle hane halkına zarar verme ihtimali çok daha yüksektir. Balistik gerçekler ve risk analizleri, korkulara veya bireysel temennilere göre şekillenmez.
"Zencileri kimin koyduğundan bana ne" yaklaşımı, nedenselliği bütünüyle reddetmektir. Kriminolojide suçu belirleyen faktör genetik veya etnik grup değil, sosyoekonomik statüdür (SES). ABD'de on yıllarca süren resmi segregasyon ve "redlining" (azınlıkları belirli mahallelere hapsedip kredilerden ve yasal haklardan mahrum bırakma) politikalarının yarattığı yapısal yoksulluk, bugünkü suç tablosunun ana nedenidir. Gelir, eğitim ve barınma koşulları eşitlendiğinde, etnik gruplar arası suç oranı farkları istatistiksel olarak erir. Tıbbi bir geçmişi reddederek doğru teşhis konulamayacağı gibi, sosyolojik geçmişi yok sayarak da suç analizi yapılamaz. Kaldı ki "uslu" saydığın beyazların da ABD'deki okul baskınlarının ve seri cinayetlerin büyük çoğunluğunun faili olduğu kriminolojik bir veridir.
İnsanın cinayet işlerken harcayacağı efordan bağımsız hareket edeceği iddiası ise insan psikolojisine ve davranış bilimlerinin temel ilkelerine aykırıdır. Şiddetin bir "aktivasyon enerjisi" vardır. Bir bıçağı kas ve kemik dokusundan geçirmek için gereken fiziksel güç ve yakın temasın yarattığı psikolojik bariyer ile birkaç yüz gramlık tetik ağırlığını parmak ucuyla yenmek arasında devasa bir eşik farkı bulunur. Silah, saldırgana kurbandan soyutlanma ve eylemi bir refleks hızında gerçekleştirme "konforu" sunar. Ateşli silahlar, ölümcül şiddete giden yolu mekanik ve psikolojik olarak kısaltır. Ayrıca ateşli bir silahla birden fazla kişiye zarar vermek çok daha kolaydır.
"Suçlular zaten kuralları takmıyor, o yüzden kısıtlamalar anlamsızdır" argümanı mantıkta Nirvana Safsatası (Nirvana Fallacy) olarak adlandırılır. Kusursuz bir sonuca (illegal silahların anında tamamen yok edilmesi) ulaşılamayacağı gerekçesiyle, riski minimize edecek önlemleri tümden reddetme yanılgısıdır. İnsanlar cinayet yasalarını da ihlal eder ancak bu durum yasaları kaldırmamızı veya herkesin kendi adaletini sağlamasını gerektirmez. Ayrıca yasa dışı silahlar yoktan var olmazlar. Karaborsadaki illegal silahların büyük çoğunluğu başlangıçta yasal piyasaya sürülmüş, daha sonra çalınmış, kaybolmuş veya el altından satılmış (straw purchase) ruhsatlı silahlardır. Yasal silah havuzunu küçültmeden ve topluma giriş vanasını kısmadan yasa dışı silah dolaşımını durdurmak imkansızdır.
Bireysel silahlanmayı artırmak bir güvenlik önlemi değil, asimetrik ölümcül gücü sıradanlaştırarak toplumsal riski maksimize etmektir. Konuyu istatistiklerin ve kriminolojinin soğuk gerçekleri üzerinden okumak, sevdiklerini korumanın en rasyonel yoludur.
Kaldı ki, bütün bu tartışmaların ortaya çıkış sebebi ABD'deki "bireysel silahlanma hakkı" olarak bilinen anayasanın ikinci değişikliği (second amendment). Bu, "herkeste silah varsa iyi vatandaş güvendedir" romantizmiyle hiç ilgili değil. Bunun ortaya çıkmasındaki asıl ve yegane amaç merkezi otoritenin tiranlaşma ihtimaline karşı halkı ve eyalet milislerini devlete karşı silahlı tutabilmek. 1791'de oturup "Yahu bu lanet olası kriminaller uslu vatandaşı silahla öldürüyor, o hâlde uslu vatandaşın da silahı olsun." dememişler bunu yaparken. Tek amaç, eyaletlerin bağımsız kalmasını temin etmek. 1791 yılındaki dinamikler ise tamamen arkaik. 1791 yılında tüfeğe karşı taş ve sopa kadar dengesiz bir durum. ABD merkezi otoritesi bunun çok ötesinde şu anda. Şu an bu second amendment hikayesi, ABD'ye yarardan çok zarar getiriyor. Bu konuda tek kârlı olan taraf silah şirketleri.
Bu arada, şu verilerden bahsetmeyi unutmuşum dün:
ABD'nin silah taşımak için izin gerektirmeyen güney eyaletlerinde, izin gerektiren kuzey eyaletlerine göre "road rage" sonucu silahla vurulma oranı 3 katından da fazla.
Sadece 2023'te toplam 483 kişi road rage olayında vuruluyor. 118'i ölüyor.
Bu da demek oluyor ki 2023'te her 18 saatte bir kişi yalnızca silahlı road rage olayında vurulmuş.
Evdeki her 1 "meşru müdafaa" öldürmesine karşılık yaklaşık 44 intihar, 7.3 suç niteliğinde cinayet ve 0.9 kazara ölüm görülüyor.
Ben ortadaki objektif verilerden yorum katmadan bahsediyorum. Kaide bunlar. Bir adamın dükkan soygununu silahıyla engellemesi gibi istisnai durumlar değil. Ortada net bir hakikat var. Silahlanma "iyi vatandaşa" serbest olsa sen "silahım var" özgüveni elde edeceksin fakat kaybettiğin şey silahla öldürülmeme şansı. Tam olarak durum bu. Bunun yanında, o sahte özgüven daha farklı şekilde davranmana da yol açabilir, işin böyle bir boyutu var.
@kontratak Hocam yazdığınız eyaletlerin sosyo kültürel açıdan farklarına bakarsanız neden güneyde daha çok ölüm olduğunu görürsünüz. Silah yasal olmasa bile onlar silaha erişecek kişiler.
İntihar olaylarını silahın kolaylaştırdığı doğru olsa da kişinin kendi seçimi. Suç niteliğinde cinayetlerde de aynı şekilde silah olmadığında olmayacağının bir garantisi yok. Zira kuzey ve güney çok farklı yapıda iki bölge. Veriler sayısal olarak objektif olabilir ancak durum sadece sayılardan ibaret değil. Esenyurtta silahla vurulma, bıçaklanma olasılığın daha yüksekken Göktürkte bu durum çok çok daha düşük olması gibi. Şimdi tutupta "Esenyurtta sayılar böyle Göktürkte sayılar böyle" diyerek bir kanıya varılabilir mi? 😀
@bobrekus Yahu her veriyi silahı olumlayacak şekle getirmeye çalışıyorsun. Ortada "ne kadar çok silah" = "daha yüksek güven" diye bir denklem olmadığı gibi bunun tam tersini ortaya koyuyor tüm veriler, ama önünde bütün çıplaklığıyla durmasına rağmen bütüncül, rasyonel ve objektif değerlendirme yapmamaya gayret gösteriyorsun. Farkında mısın?
1. "Silah yasal olmasa bile silaha erişebilecek" genellemesi ve ön kabulünü yapmak bahsettiğim sebeplerle hatalı olsa da bu şekilde bir varsayımı ele alalım: Bu kişiler taşıma serbestliğinin olduğu ve insanların "yasal silah"lı olabileceğini bildiği hâlde neden tetiğe basıyorlar? Bilimsel doğrularla ortada olduğu ve bütün konuşma boyunca bahsettiğim sebepten dolayı. Suç işlemeye meyilli olan, sende silah var mı yok mu umursamaz büyük ölçüde. Hele ki "yasa dışı" silahı varsa. Sen yasal mermini kullanırken hesabını yaparsın, o yapmaz. Senin silahın ona caydırıcı değildir, ilk tetiği çeken olmak ister. Sen ölmekten korkarsın, o korkmaz. Kriminal psikoloji yayınlarını biraz oku yahu madem bu konulara merakın var. Gerçekten bilgi sahibi olsun istiyorum herkes.
2. Silaha erişim ise sıfıra indirilemese bile kayda değer şekilde azaltılabilir. "Sıfıra indirilmiyorsa hiç olmasın" == nirvana fallacy.
İllegal silaha erişimi hayli önleyen ülkeler var. Japonya, Güney Kore bunların başında yer alıyor. İngiltere'de de gayet iyi düzeyde bu engel. Bu örnekleri alacağımıza gidip ABD'ye özenmek sağlıklı görünmüyor.
3. "Silah olmasa da öldürmeye yeltenir" ise zaten bu psikolojiyi aslında anlamlandırabildiğini gösteriyor. Herkesten kesici, delici alet çıkabilir. Herkesin "tersi pis" olabilir. Ama öldürmeye meyilli kişi yine de caymıyor, saldırıyor. Bir caydırıcılık ateşli silahsız durumda da yok. Silahlı durumda niye olsun? Ateşli silah, o şahıs için öldürme şansını artıran, yolu kısaltan, ona daha fazla güç veren bir faktör.
4. Yine belirteyim: "Legal" silah stoğu arttıkça illegal silah stoğu da artar. 10 kişi illegal silaha ulaşıyorsa, 100 kişi ulaşır. Zira illegal dediğimiz silahlar gökten inmiyorlar. Ülkeye kaçakçılık yoluyla silah da getiriliyor denirse, o da başka bir problem ve önlenebilir. Bunu önlemek yerine "hepinize silah vereyim en iyisi" demek aklıselim bir davranış değil. Bir sistemin entropisini artırarak o sistemi soğutamazsın. Entropiyi sıfırlayamıyorsun diye de yangın yerine müdahale etmeden durmazsın (nirvana fallacy).
5. Silah taşıma izni gerektirmeyen Colorado'nun sosyoekonomik statüsü gayet iyi fakat kötü olan Pennsylvania'ya göre road rage silahlı saldırı oranı oldukça fazla. Sosyoekonomik statü ileride olsun, geride olsun günün sonunda "iyi adamın silahlı olması silahlı saldırganı caydırır" romantizmini her iki şekilde de desteklemiyor. Madem herkesin taşıma izni var, neden saldırmaya cesaret ediyorlar? Silah = caydırıcılık denklemi kurulamıyor. Silah = daha fazla cinayet denklemi geçerli oluyor.
6. İntihar konusunda da gerçekten eksik bilgi ile ilerliyorsun. Gerçekten samimi şekilde şunu öneririm: Araştır ve oku. Objektif düşünerek ilerle.
İntihar eylemi, ömür boyu süren kalıcı bir "karar" değil, ezici çoğunlukla akut (geçici ve şiddetli) bir kriz anıdır.
Bu kriz anlarında beynin rasyonel karar almadan sorumlu frontal korteksi baskılanır ve kişi psikiyatride "tünel görüşü" (tunnel vision) denilen duruma girer.
O anki temel güdü "ölmek" değil, "o anki dayanılmaz acıyı durdurmak"tır. İntihar, kesinlikle önlenebilir. İntihar dürtüsü sürekli ve doğrusal bir çizgi izlemez, dalgalar halinde gelir.
Pik yaptığı o kriz anı atlatıldığında veya müdahale edildiğinde, kişinin intihar dürtüsü dramatik bir şekilde düşer. Bu nedenle önleyici psikiyatri tamamen "o kriz anını sağ atlatmayı sağlamak" üzerine kuruludur.
Ateşli silahlar bu "acıyı" dindirmek için çok kestirme ve hızlı bir yoldur. Ateşli silahın bulunduğu ortamda intihar etmek çok kolaydır.
Ateşli silahla intihar girişimlerinde ölüm oranı %90'lara varan şekilde yüksektir. Hata payı, pişman olma payı, müdahale edilme payı neredeyse yoktur. Namludan çıkan çekirdek saniyeler içinde beyni veya hayati organları parçalar.
İlaç içmek veya bilek kesmek gibi diğer yaygın yöntemlerde ölüm oranı %5’in altında.
Bir çalışma: Golden Gate Bridge üzerinde engellenen 515 kişiyle yapılan uzun izlem çalışmasında, takip sonunda %87.8’i hayattaydı, %6’sı doğal nedenlerle ölmüştü, %4.9’u intihar nedeniyle ölmüştü.
Hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalara bakarak da şunu diyebiliriz: İntihara teşebbüs eden birisi eğer ki kurtarılırsa, hayatının ilerleyen dönemlerinde intihar etme riski yüksek değil.
Şunu da ekleyelim: İntihar bireysel bir acı değil, toplumsaldır. Sen yakınlarından sevdiğin bir insanın intihar etmesini ister misin?
Başka bir çalışma:
Kaliforniya’da 9,5 milyon kadın üzerinde yapılan kohort çalışmasında, daha önce silahsız bir evde yaşarken eve bir yetişkinin tabanca getirmesinden sonra:
Her yöntemle intihar riski HR 1,43
Ateşli silahla intihar riski HR 4,32 bulundu.
Başka bir büyük Kaliforniya kohortunda, tabanca sahibi biriyle yaşayan yetişkinlerde:
Genel "homicide" riski HR 2,33
"Firearm homicide" riski HR 2,83
Ev içi partner tarafından silahla öldürülme riski HR 7,16 bulundu.
Bu partner kurbanlarının %84’ü kadındı.
Avusturya için 1985-2016 verilerini inceleyen "quasi-experiment" çalışması, 1997 reformu sonrasında sertifikalar ile ateşli silahla intihar ve cinayet göstergelerinde düşüş buluyor. 1998-2008 arası ateşli silahla intihar oranında yılda %4.7 bulunmuş, ateşli silahla cinayet oranının ise %9.6 azaldığı raporlanmış.
Güney Afrika'da 2001'de yürürlüğe giren "Firearms Control Act 60 of 2000" yasası sonrası 5 şehirlik çalışmada ateşli silahla cinayetlerde yıllık %13.6 düşüş, başka bir çalışmada ise Cape Town'da erişim azalınca düşüş, lisanslama gevşeyince yeniden artış görülüyor.
***
Peki şöyle de sorularla bitireyim, eğer gerçekten bu konulara merakın varsa araştırma alanı açmış olayım:
Daha çok sivil silahın toplam güvenliği artırdığını genel kural olarak gösteren en sağlam kamu verin hangisi?
İllegal silahlar legal piyasadan bağımsızsa, o illegal stok ilk kez nereden doğuyor?
Potansiyel karşı koyma ihtimali saldırganı gerçekten otomatik durduruyor mu? Meğer ki böyle: O zaman ateşli silahı olmayan saldırganı karşısındaki kişide bıçak, sopa, güç farkı veya başka alet olma ihtimali neden durdurmuyor?
Evde silahın seni koruduğunu söylüyorsun; peki evde yaşayan diğer insanların ve çocukların riskini nasıl hesaba katıyorsun? Buna dair yapılmış ve benim bahsettiğim çalışmaların aksi yönünde çalışma var mı?
#başkanolursam polise eskisi gibi vur yetkisi vereceğim. Haydi er meydanı
.
💀
Silahı kuşanırsan öyle de böylede sıkarsın. Bunlar çözüm değil günü geçirme ancak. Tüm silahlar yok edilmeli.