Uzun zamandır kafamda bir soru var: İnternet insanların yani daha doğrusu toplumların IQ'ları düştüğü için mi kötü bir yer haline geldi yoksa daha önce internete ulaşabilen kısıtlı bir kesim çok daha yüksek sosyoekonomik çevreden geldiği için daha iyi beslenebilmek ve daha iyi bir eğitim alabilme avantajına sahip olduğu için mi daha iyiydi internet? Yani bu çöküşü neredeyse İnternetin her noktasında görebiliyoruz zaten; sosyal medyayı ayrı tutuyorum ama sosyal medya dışındaki platformlarda bile insanların çok garip davranmaya başladığını görüyorum. Bilmiyorum eskiden daha eğlenceli ve daha bilgilendirici bir yerdi gibi geliyor bana.
chatGPT'e sordum 😀
İnternetin evrimi ve kullanıcı davranışlarındaki değişimler, birçok faktörün bir araya gelmesiyle açıklanabilir. Bu değişimleri anlamak için birkaç ana noktaya odaklanabiliriz:
1. **Demografik Değişimler**: İnternetin erken dönemlerinde, internet erişimi daha çok eğitimli, yüksek sosyoekonomik düzeye sahip ve teknolojiyi yakından takip eden bir kesime sınırlıydı. Bu kısıtlı kullanıcı grubu, daha yüksek eğitim seviyesine ve bilgiye sahip olduğundan, internetin içeriği de bu doğrultuda daha kaliteli ve bilgilendirici olabiliyordu. İnternet erişiminin yaygınlaşmasıyla birlikte, çok daha geniş ve çeşitli bir kullanıcı kitlesi internete erişim sağladı. Bu genişleme, farklı eğitim, sosyoekonomik ve kültürel arka planlardan gelen insanların interneti kullanmaya başlamasıyla, içerik kalitesinde ve çeşitliliğinde de büyük değişikliklere yol açtı.
2. **Sosyal Medyanın Etkisi**: Sosyal medya platformları, internet kullanımını ve içerik üretimini köklü bir şekilde değiştirdi. Bu platformlar, geniş kitlelere hızlı bir şekilde erişim sağlama ve etkileşimde bulunma imkanı sundu. Ancak, bu aynı zamanda bilgi kirliliği, yanlış bilgi yayılması ve çevrimiçi tartışmaların seviyesinin düşmesine de yol açtı. Sosyal medyanın popülaritesi, kısa ve yüzeysel içeriklerin daha fazla ön plana çıkmasına neden oldu.
3. **İçerik Tüketim Alışkanlıkları**: İnternet kullanıcılarının içerik tüketim alışkanlıkları da zamanla değişti. Hızla tüketilen, görsel ve kısa içerikler, uzun ve detaylı makalelere veya bilgilendirici içeriklere göre daha fazla ilgi çekmeye başladı. Bu değişim, içerik üreticilerinin de içerik stratejilerini değiştirmelerine ve daha popüler olan formatlara yönelmelerine yol açtı.
4. **Algoritmalar ve Ticarileşme**: İnternet platformlarının çoğu, kullanıcı etkileşimini maksimize etmek için algoritmalar kullanır. Bu algoritmalar genellikle daha fazla tıklama ve etkileşim sağlayan içerikleri öne çıkarır. Ne yazık ki, bu tür içerikler genellikle sansasyonel, kutuplaştırıcı veya yüzeysel olabilir. Ayrıca, internetin ticarileşmesiyle birlikte reklam gelirleri ve tıklama odaklı içerik üretimi, kaliteli ve bilgilendirici içeriğin geri planda kalmasına neden olabilir.
5. **Toplumsal ve Kültürel Dinamikler**: İnternet, toplumların aynasıdır ve toplumsal dinamikler, kültürel değişimler ve siyasi olaylar internete de yansır. Zamanla, toplumlarda meydana gelen değişimler, çevrimiçi ortamlarda da kendini gösterir. Örneğin, kutuplaşma, toplumsal gerginlikler ve politik çatışmalar, internetin de daha kaotik ve düşmanca bir yer haline gelmesine katkıda bulunabilir.
Sonuç olarak, internetin değişimi tek bir nedene bağlanamaz. Kullanıcı kitlesinin genişlemesi, sosyal medyanın etkisi, içerik tüketim alışkanlıklarının değişmesi, algoritmalar ve ticarileşme, toplumsal dinamikler gibi birçok etken, internetin bugünkü haline gelmesine katkıda bulunmuştur. Eskiden internetin daha bilgilendirici ve eğlenceli görünmesinin nedeni, muhtemelen daha dar bir kullanıcı kitlesine ve farklı içerik üretim dinamiklerine sahip olmasından kaynaklanıyordu.
Kar marjları güzünden suistimal edilmesi, yüz yüze iletişim olmadığı için suistimal edilmesi, görece kolay bir iletişim aracı olduğu için suistimal edilmesi, bilginin kaynak göstermeksizin kabul edilebilirliğini suni şekilde arttırabildiği için suistimal edilmesi vb bir kaç nedenden dolayı kötü bir yer haline geldi.
Şehirler ve İnternet. Evrimsel olarak gelişimin ilk aşamasındayız. 200 yıl sonra düzene oturur.
Ben sana direkt olarak ekşi sözlükten örnek vereyim. Eski üyelerin hesaplarına bak mesela veya ilk entrylere. Gayet düzgün hakaret içermeyen bugün ile kıyaslanamaz kalitede bir fenomen var ortada. 2000'lerin başında internete kimlerin eriştiği (kaymak tabaka) ile alakalı bir olay direkt olarak. Kendimi çok bir naneden saymıyorum ama mahallede telefon hattı üzerinden bilgisayar ile internete ilk giren evlerden biriyiz ve bizim hane diğer evlere kıyasla çok ilerde. E şimdi alabileceğin en ucuz telefonla bile internete çıkabiliyorsun. Bütün mahalle internete giriyor yani.
Ekşi Sözlük konusunda özellikle dertliyim. Sizin de fark ettiğiniz üzere eskiden oldukça farklı bir platformdu. Hatta şu an bir zamanlar hiç öyle kutsal bilgi kaynağıymış gibi gözükmüyor bile. Ama ben çok uzun dönemdir Ekşi Sözlük'ü takip ediyorum. Entry silme eylemlerinin olduğu zamanlarda çok fazla yazar, düzgün insan hesabını kapatıp gitti ve çok kaliteli bir yazı kolleksiyonunu da beraberlerinde götürdüler. Şu anki hali resmen bir çöplük. Yani gördükçe üzülüyorum. Acaba Sedat Kapanoğlu samimi olarak ne düşünüyor şu anki sözlük ile ilgili? Çok merak ediyorum. Videolarda geveledikleri ile gerçek düşünceleri çok farklıdır bence.
Sadece erişilebilirlik konusunun dışında da bir sıkıntı var ama bence genel olarak o zamanın kültürü ve insanların da bakışları hayata dair çok farklıydı. Bu da doğal olarak internete yansıyordu. Hani eski televizyon programlarında görürüz, insanlar adeta televizyonda TRT muhabiriymiş gibi röportaj verirler.
@mrx TRT olayı kolpa bu arada 😀
Önceden internette insanlar bilgilerini paylaşırlardı şimdi ise aptallıklarını paylaşıyorlar.
Nerde çokluk orda bilmem ne durumu.
toplumların ortalaması gerizekalıdır.
geniş toplum kesimleri etkileşime girdikçe çeşitlilik arttı. reklamlarla gelir elde edilmeye başlanınca, para kazanmaya çalışan tayfanın içerikleri öne çıktı.
maksadı para olmayanlar yer altına çekildi.
savaş yer altında devam ediyor... eskisine göre daha fazla çabalamak gerekiyor bilgiye ulaşmak için.
Reklam lanet bir şey ya, uzak durmak gerekiyor.
Önceden internete yazarken deftere kitaba ya da mektuba yazar gibi özeniliyordu. Sınırlıydı ve belkide bu yüzden kıymetliydi. Şimdi işler tersine döndü. İnternette yazar gibi kitaba deftere yazıyorlar, bir kıymeti kalmamış.
Nerede çokluk orada...
Sosyal, ekonomik ve kültürel problemlerin bir çorbası eskiden de vardı şimdi artık kendilerini daha rahat ifade edecek platform bulabiliyorlar. Hatta organize olup ülke yönetimini ele geçirip dejenere edip tüm imkanlarını sömürdükleri bile görülebiliyor.
Her zaman böyleydi zaten, telefonlar ile internet her kesime ulaşır olduğu için artık bu saçmalıklardan kaçabilmek imkansız.