@fatihkaya41 O zaman 43.0 diye bi sürüm koyarsın, Fedora kullanıp da %10 bile olmayan kesimin ihtiyacı olan, bir de güncellenmiş haliyle koyarsın %90 tekrardan 5GB indirmesi gerekmez. Yanda da, güncellenmemiş linki olur bu sorunu aşarsın. Yani %10 buna ihtiyacı var diye bunu varsayılan yapmanın mantığı nedir?

Burada bahsettiğimiz sorun mavi ekrandır, 100 programın 10'unda hata almaktır gibi problem değil. Windows ile Linux arasında yaşanılan sorun sayısı çok farklı. Eğer ki son kullanıcı yazılımlarından bahsediyorsak.
Yani bunu, "Windows'ta da sorun var" diyerek aşamayız. %70 üzerinde kullanılan bi işletim sisteminin, Linux dağıtımlarıyla aynı seviyede son kullanıcı açısından hata oranına sahip olduğunu söyleriz ama rakamlar yalan söylemez. Bugün siz bile, birine bilgisayar tavsiye edecek olsanız Windows önerirsiniz. Çünkü yazılımların çalışacağına inanırsınız. Linux tavsiye ederim, Windows da zaten problemli, ikisinde de benzer sorunları yaşayacak, açık kaynak kullansın diyorsanız kendinizi kandırıyorsunuzdur.

Ben dağıtımın amacı görüntü göstermektir demedim. Siz, Linux veya Linux açısından geliştirme yapan kişilerin, sadece açık kaynaklı yazılım kullanması gerektiğini ve yazılım geliştiricilerin de buna göre yazılım yazdığını söylediniz. Ben de Wayland'den örnek vererek dedim ki hayır. Bu yazılımın amacı açık kaynakla uyumlu olsun diye değil, birinci amacı görüntü gösterme protokolünü yerine getirmektir. Yanlış anlamışsınız.

Windows'u bozan adam olması, Windows'ta Spotify yüklediğinde sorun yaşayacağını veya varsayılan fotoğraf gösterme aracındaki yazılımın bile işlevlerin olmadığını kanıtlamıyor malesef. Zira 2 haftada bozulan bir sistem olsaydı kullanım oranı %70 üzerinde olmazdı. Windows çok iyidir demiyorum. Temel işlevleri yerine getirebiliyor.

Özgür Yazılım olaylarına 6-7 sene önce giriş yaptım zaten. Burada Linux'u kötülüyor olmam ona yabancı olduğum anlamına gelmiyor. Bizzat bu kadar yermemin nedeni, kullanmak istesem de kullanamıyor olmam. Yaşadığım sorunları bile dile getiremiyorum çünkü "Windows çok mu iyi? Sen becerememişsin. Dağıtım seçimi yanlış. Bende çalışıyor. Onun tasarımı o şekilde" dendiği için,
bariz, göz önünde apaçık kör göze parmak şekilde olan eksiklikler yokmuş gibi davranılıyor. Kime göre neye göre deniliyor. 30 senelik bilgisayar alışkanlıkları oturmuş insanlarda. Belirli davranışlar oturmuş. Bu davranışlar da gökten zembille inmedi. UX ve UI tasarımcıları olsun, insanların gerçek dünyada yaptığı davranışlar olsun, sezgisel bilgisayar kullanımı davranışları vardır. Bunları yoksayamaz, olmadığı için marifetmiş gibi anlatamazsın. Basit bir kullanıcıyı 3 farklı sisteme koysan en zor Linux'a alışacaktır. Linux dağıtımların parası olmadığını zaten siz biliyorsunuz ki "emek konusuna değiniyorsunuz". Zaten paraları olmaması eksik iş yaptıklarının baştan kanıtıdır. Ama konunun ana başlığı eksik iş yapmaları değil, karıştırmayalım, orada verdiği emek kadar iş yapanlara sözümüz yok zaten. Sistemin kendisinde sorun. UX için adam çalıştıramayan adam ile 30 senedir UI UX ile bir yazılım oluşturmuş adamların yazılımını aynı kefeye koymanın ne kadar yanlış olduğunu bilmeniz gerek. Win veya Mac gibi sitemlerde yapılan kısayollar jestler, insanların işleri kolaylaşsın diye var. Yani bir dosyanın ismini değiştirdiğinde, o dosya ile zaten çalıştığının göstergesidir. Mac'de olmasa Mac'e de söverim zaten. Ama Mac başka yerden kullanım kolaylığı sağlıyordur, birbirini dengeliyordur. Ama Linux ne UX ne UI açısından sıfırdır. Ayrıca para harcamana gerek yok. Sıfırdan UX argesi yap demiyoruz. Olan mevcut özelliği kopyala yahu bari o bile yok. Amerikayı baştan keşfetmeye gerek yok. Öğrenerek aşılması, sezgisel olduğu anlamına gel me ye cek. Yani fareyi sağa çektiğimizde sağa gitmesini Windows'ta öğrenmiş olmamız bunun böyle çalışmaması gerektiği anlamına gelmez. Sağa çekince sağa gider. Bi dosyayı kopyalarsınız kopyalanır. Arayüzler berbat durumda hala. Yıl 2026 ya. Bunun bi protokolü olur, ortak bir yazılım çerçevesi oluşturursun qt gibi. O yayılsın bari de adam akıllı bi arayüz görelim. Ama yok. Neden? Çünkü 1000 kişi arasında 2 kişinin ihtiyacı farklı, o ihtiyaçlara cevap vermemiz lazım. Anlıyorum... Bu kadar dağınık bir sistem olması, beceremeyecekleri anlamına gelmiyor. Dediğim gibi arayüz için qt gibi araçlar var ama neden düzgün şekilde yaygınlaşamıyor veya olgunlaşamıyor. Çünkü bu 2 kişinin sesi o kadar çok çıkıyor ki, bir konsensus oluşamıyor. Nasıl oluşsun, burada bile eksik diyorum adam Chrome yükleyememiş diyorum Spotify yok diyorum laf yiyorum. Daha abc'sini öğrenicez de cümle kurucaz, insanların ihtiyaçlarına cevap verecek sistemler dağıtımlar yapıcaz. Ohoooooooo.

"Flatpak mağazada var varda o zaten son çare bir şekilde mecbur kalırsan kullan diye var" hayır bu böyle söylenmiyor. Linux o kadar iyi ki, uygulamaları sağdan soldan değil mağazadan kuruyorsun diye anlatılıyor. Kaldı ki son kullanıcı neden mağazadaki uygulama flatpak diye sorun yaşayacağını bilecek kadar hakim olması gereksin o konuya? Ayrıca madem düzgün çalışmayacak ve herkes "evet flatpak olduğu için öyle" diyecek, neden o yazılım hala orada? Bu kanıtı değil mi şimdi düzgün iş yapılmadığının?
Yani teknik olarak neden çalışmadığını anlamadığımız için o yazılımın çalışmamasını hakediyor muyuz anlayamadım? Ne demek banane yahu. Yazılım bozuk diyoruz, siz banane indexleme uygulaması zaten firefox kursaydın diyorsunuz. Ben zaten Chrome kullanmıyorum. Ama Windows'tan geçen adam kullanacak. Geçmeyen adam da kullanacak. Bunu neden anlamıyorsunuz? Sen adamın daha kullandığı Chrome'u düzgün çalıştıramıyorsan nasıl alıştıracaksın özgür yazılıma Linux'a ? Windows'u nasıl bırakacak bu adam? Azarlayalım mı hep birlikte şimdi? Bunun Linux'un yaygınlaşmasına nasıl bir katkısı olacak banane dersek?

Windows'ta sola gelmesi mümkün değil evet. Ama savunduğunuz KDE'ye bakalım. Konunun dışına çıkmaya bile gerek yok. Adam videoda gösteriyor. Ortaya alma özelliği getiriyor alkış. Ama düzgün çalışmıyor diye şikayet ediyor. Siz diyorsunuz ki Windows'ta o özellik bile yok. Evet yok ama olan özellikleri çalışıyor. Özellik koyup da bozuk çalışması mı daha iyi şimdi? Şikayet ettiği şey ortalayamıyorum olsa dediğiniz haklı. Ama adam panelin kendi özelliği olan ortalama özelliği çalışmadığı için zaten sorun yaşamış. Yani zaten çalışsaydı buna sitem etmeyecekti. Basit panelin özelliği çalışmamış. Kulağı tersten gösterip evet çalışabilirdi. Ama neden çalışmadığını atlıyoruz? Sebebi ne? Neden? Neden ortalama özelliğinin çalışmadığını atlıyoruz? Yani sorun var ama yine görmüyoruz. Çünkü 30 dakikasını harcayıp öğrenseydi, onun da bir yolunu bulurdu. Kulağını tersten tutarak tabi. Panel özelliğin çalışmıyor diye adamın 30 dakikasını almayı hak olarak görüyorsan %5 kullanım oranında kalırsın. Eğer Windows'ta böyle bi özellik olsaydı ve çalışmasaydı ona da bu kadar söverdim.

Libreoffice bile bu kadar kesin şekilde Microsoft Office'te garanti çalışacağını söyleyemez. Hatta onlara sorarsanız Microsoft bilerek bunu zorlaştırıp sıkıntı çıkartıyor. Bunun yaygınlaşmamasının sebebi sadece Libreoffice'in kötü olmasına söylemiyorum. Windows tarafı sıkıntı çıkartıyordur. Adamlar kötü bi deneyim yaşamış, sevmemiş söylüyor. İnsanlara bu kadar sorumluluk yüklemeyin. Ben de kendi bilgisayarımda Libreoffice ile bazı belgeleri açarken yamuk açılıyor. Yani bu programı yapanlar bile bu kadar savunmuyorken sizin kusursuz atfetmenizi anlayamıyorum.

Bu kadar Linux'a sövdüğüm için sanki düşmanmışım gibi düşünebilirsiniz, ama değilim. Her gün Windows kullanırken aklımdan keşke Linux olsa da, zaten oyun da oynamıyorum, şu tarayıcıdır bazı basit yazılımlar düzgün çalışsa da geçsem diyorum. Daha seçmeye kalksam ilk önce Windows' veya Mac gibi touchpad jestlerinin olduğu bi dağıtım bulucam da, bu dağıtım "mağazada flatpak bilmem ne kullanıyo mu" detayını öğrenicem de, seçicem de, o dağıtımın paketleme sistemi farklıymış da o yüzden spotify'ı yükleyemeyecekmişim de ohoooooooooooo. Nasıl geçmemi bekliyorsunuz ki? 2026 yılında bu basit şeyleri yapamayan dağıtım sürüsünü savunmanın mantığı yok. Paraları olmadığı için yapamıyolar diyebilirsiniz. 2016 yılından bu yana 10 sene geçti. 10 senede herhangi bir bu konuya hakim 5 yazılımcıyı oturtun yaparlardı. Kaldı ki açık kaynaklı yazılımlara yazılım desteği topluluktan gelir. 5 kişiyle sınırlı değil zaten. Düzgün sistemlere katkı yapan kişi sayısı fazla. Düzgün bir rota koyarsan insanlar buna katkı sağlayacaklardır. Ama bu dünyaya yön verecek kişilerin böyle bir kaygısı yok.

Bi kaç ay önce, Özgür Yazılım Vakfının resmi konferansına katıldım. Oraya katılınca bu Özgür yazılımın neden yayılamadığını anladım. Kimse sizin veya benim gibi bu konuyu bu kadar savunup da politikleştirmiyor. Daha konunun başındakiler bu kadar umursamıyorsa, eğitimle tanıtımla, konferansla felan olmayacak belli. İnsanlar buna ihtiyacı olduğunda bu politikayı benimseyecekler. Oradaki insanların sayesinde değil. Bu özgür yazılım dünyasına sağlam yazılım geliştiren insanlar sayesinde gelişecek. Bir tane açık kaynak için sağlam yazılım üreten yazılımcı, bu vakıftaki insanlardan kat kat fazla fayda sağlıyor açık kaynağın yayılmasına politikasının benimsenmesine eminim bundan. Ama işini düzgün yapmayıp da, açık kaynak abi ya diyip yanlışı yüceltenler en büyük zararı veriyor. Kimse bedavadan yazılım üreten adama kızmıyor. Bedavadan yazılım üreten adamın eksikliklerini yokmuş gibi varsayarak, o yazılım çok iyiymiş gibi yücelten insanlara kızıyor. Bişeyin gelişmesini istiyorsanız uygun şekilde eleştirirsiniz. Tabi ki ben de takdir ediyorum yazılım üreten kişiyi ama yanlış yaptığında da hemşerimmiş gibi savunmuyorum. Bişey bozuksa bozuktur. Emeğini takdir etmemiz bu gerçeği değiştirmez.

Çok uzun bi yazı oldu, geç cevap vermemin nedeni dikkatlice okuyup cevap vermek istememdi. Tüm laflarım veya kızgınlıklarım size değil lütfen üzerinize alınmayın. Saygılar, sağlıcakla.