Asus Xonar DGX

Seneler sonra ilk defa bir ses kartı aldım. Asus Xonar DGX 15 sene önce aldığım Sound Blaster Live! 5.1'den sonraki ilk ses kartım oldu. Kartı biraz anlatıp hafiften de her anakartta gömülü ses kartı olan bir devirde ayrı ses kartı almamın sebeplerine değineceğim.

Asus Xonar DGX tüm diğer Xonar ses kartları gibi C-Media işlemcisi kullanıyor. Bu kartta kullanılan model C-Media CMI8786. Bu işlemci biraz kırpılmış, fiyat odaklı bir işlemci. Kırpılan kısımlar şunlar:

- 192KHz desteklemiyor. Zaten bu kalitede ses olan oyun veya film bulmak oldukça zor, ama neticede bu da bir eksiklik. En fazla 96KHz destekliyor.
- 8 kanal ses çıkışı (yani 7.1) desteklemiyor. 6 kanal destekliyor, 5.1 hoparlörlerle kullanılabiliyor.
- Üzerindeki optik çıkıştan en fazla 2 kanal (stereo) ses verebiliyor. Optik bağlantıyla 5.1 ses almak mümkün değil yani. Hani Logitech Z5500 gibi canavar bir sistem veya kaliteli bir reciever bağlayacaksanız analogla bağlamak lazım, dijital olmuyor.

Bu kırpılmış özelliklerin bazıları bu kartın bir üst modeli sayılan Xonar DSX'te mevcut. Yalnız, DSX modelinin de kendine göre eksiklikleri var. DSX'te optik çıkış yok. Yani işlemcisi destekliyor ama kartta böyle birşey mevcut değil. Ayrıca DSX'te kulaklık amfisi yok. DGX'te var, ayrıca değineceğim. Aralarındaki fiyat farkı fazla değil, optik çıkışla ve kulaklık amfisiyle ilgilenmeyenler için DSX daha iyi bir seçenek. Benim gibi optik çıkışa ihtiyacı olanlar için ise DGX daha cazip. Tabi fiyat skalasında yukarı gittikçe bu özelliklerin tümünü birden barındıran kartlar da görüyoruz, ama işte onlar da biraz pahalı kaçıyor.

Xonar DGX yeni nesil bir kart, PCI Express 1X yuvasından bağlanıyor. Eski tip PCI yuvalarının sayısı gün geçtikçe azaldığından PCI kullanan bir kart bana ölü yatırım gibi gözüktü. Belki bir sonraki anakartımda PCI olmayacak, kart çöpe gidecek. Bu yüzden ikinci elde aynı fiyata daha iyi özelliklere sahip ama PCI arabirimli modeller varken ben DGX'i tercih ettim. Kart biraz uzun, ama düşük profilli kasalara uygun tasarlanmış (yani dar PCB kullanılmış). Kutusundan düşük profil kasalar için kısa arka plaka da çıkıyor. HTPC kuracak olanlar için önemli bu. Arkada klasik 3.5mm giriş ve çıkışlara ek olarak bir de optik dijital ses çıkışı var. 3.5mm çıkışlar standart plastik tipte. Bazı incelemelerde altın kaplama olmamaları eleştirilmiş, ucuz durduğu söylenmiş. Ucuz durduğu doğru, ama o yuvanın komple altın kaplama metalden olması yuvanın çalışma mantığına aykırı olacağından zaten bizim gördüğümüz o pırıltılı şey sadece yuvanın dışındaki bir süs oluyor. İç kısımda yine plastik kullanılıyor. Bence kasanın arkasında duran birşeyin görselliği çok önemli değil, bu şekilde en azından renk kodlarıyla doğru yuvayı bulmak daha kolaylaşıyor. Fuzuli altın kaplamaya karşıyız, renkli 3.5mm yuvalarını destekliyoruz.

Kartın üzerinde Texas Instruments üretimi bir kulaklık amfisi var. Üstelik, bu amfinin çalışma modu kullanılacak kulaklığın empedansına göre değiştirilebiliyor. Böylece standart kulaklıklardan güçlü stüdyo kulaklıklarına kadar her türlü kulaklıktan güzel ses alınabiliyor. Bu amfi yongası sökülebiliyormuş, aynı yuvaya uyumlu daha güçlü birşeyler de takılabiliyormuş. Burada böyle birşeyi bulmak imkansız olduğundan ben hiç kurcalamadım.

Analog çıkışların / girişlerin ses kalitesini belirleyen en önemli şeylerden biri (belki de en önemlisi) DAC ve ADC (Digital to Analog Converter / Analog to Digital Converter) denilen yongalar. Bunlar ses kartının ürettiği dijital sesi hoparlör veya kulaklık gibi analog cihazlara uygun sinyallere dönüştürürler, veya mikrofon benzeri analog kaynaklardan gelen sinyalleri ses kartında işlenebilmeleri için dijitale dönüştürürler. Bu dönüşüm asla kayıpsız olmaz. Zaten kaliteli cihazları kalitesizlerden ayıran da DAC kalitesidir. Xonar DGX'te kullanılan DAC yongasının SNR oranı 105dB, ses girişlerine bağlı ADC yongasının SNR oranı da 103dB. Bu oranlar gerçek sinyal ile gürültünün oranı. Yani kabaca açıklamak gerekirse Xonar DGX'in hoparlör çıkışından gelen sinyalin 105'te 1'i gürültü. Giriş için bu oran 103'e 1 şeklinde. Kıyaslamak gerekirse benim anakartımdaki standart Realtek ALC892 ses kontrolcüsünde bu oranlar sırasıyla 95dB ve 90dB. Tabi SNR konusunda daha başarılı onboard ses kartları da var, ama benimki onlardan değil. Xonar DGX'te kullanılan DAC ve ADC yongaları da ses kartları içerisinde ortalama, hatta ortanın altı sayılabilecek kalitede. Çok daha iyileri var yani. Lakin bu doğrudan ses kartının fiyatını etkiliyor, anakart fiyatını aşıyor o kalitedeki ses kartları. Yine de 100dB üzeri SNR ev kullanıcısı için oldukça yeterli.

Bu karttan bahsederken UNi Xonar sürücüsünden bahsetmemek olmaz. Ses kartı sürücüleri eskiden beri çok kötü olmuştur. Sürücü kurmaya çalışırken gereksiz birsürü uygulama kurar, o uygulamalar sistem açılışında çalışmak ister, sistem tepsisi efekt ikonlarıyla şişer, sonra biz kanser oluruz. Sürücü desteğinin düzensiz olması da ayrıca derttir. Xonar DGX'te de durum pek farklı değil. İndirilebilen en güncel sürücü geçen sene çıkmış ve beta. Üstelik daha önce çıkmuş tam sürüm sürücü de sitede yok. UNi Xonar tüm bu saçmalıklara tepki olarak doğmuş bir proje. Başta Asus Xonar serisi olmak üzere C-Media işlemcili tüm kartlarla çalışan UNi Xonar sürücüleri temelde en güncel C-Media sürücüsünün modifikasyonla tüm kartlarda çalışır hale getirilmişi gibi birşey. Böylece "o kartın sürücüsü var, bu karta destek kesilmiş" gibi dertler olmuyor, tek sürücüyle tüm kartlar destekleniyor. Ayrıca kurulum sırasında Asus Xonar kontrol paneli veya C-Media kontrol paneli (Asus'un panelinin aynısı, ama daha az süslü olanı) seçilebiliyor, hatta hiç kontrol panelsiz de kurulabiliyor. Ben C-Media panelini daha kullanışlı buldum, ama kulaklık amfisi ayarları için Asus'un paneli gerekiyor. O da zaten yükleniyor da, açılışta çalışmıyor işte. Asus'un alamet-i farikası olan GX efekt sistemi istenirse hiç yüklenmeyebiliyor. Bu sistem Creative'in EAX'ı gibi, eski oyunlarda güzel efektlerle gönlümüzü ferahlatıyor. Lakin yeni oyunlarda hiç işe yaramıyor, ayrıca seste gecikmeye sebep olabiliyor. Ben hiç yüklenmemesini istedim, denemek için yüklediğimde de bir avantajını görmedim. Xonar veya diğer markaların C-Media işlemcili ses kartlarını kullanan herkese UNi Xonar sürücülerini tavsiye ederim. Aşağıdaki adresten indirebilirsiniz.

http://maxedtech.com/asus-xonar-unified-drivers/

Ben kartın kalite ve performansından genel anlamda memnun kaldım. Sesler anakartın dahili ses çıkışından daha berrak detaylı geldi bana. Plasebo etkisi de olabilir belki, ama sanki özellikle çok fazla sesin birbirine karıştığı ortamlarda (mesela patlamalı bir çatışma sahnesinde) eskiden boğulan bazı sesleri şimdi daha iyi ayrıştırabiliyorum. Ses çıkışında tiz sesler sanki biraz daha yüksek, oyunlardaki silah sesleri eskiye göre daha ince gibi geldi bana. Belki önceki yanlıştı, doğrusu budur. İsteyen yine EQ ayarlarından istediği gibi bası tizi ayarlar zaten. Ben genel olarak aldığım sesten memnun kaldım. Tabi buna bağlanacak hoparlör veya kulaklık da önemli. Ben Edifier C2XD hoparlör ile denedim ve memnun kaldım. Kulaklık denemelerinde de Philips Citiscape Uptown ve Xiaomi Piston II kullandım. Kulaklık amfisinin performansını da beğendim. Kartın kalitesini hissedebilmek için iyi hoparlör veya kulaklık lazım. Bu kartı alıp market kampanyasında 50 liraya satılan standart 2.1 hoparlöre bağlayan pek kalite hissetmez, hatta boşa para harcamış olacağından çok farklı şeyler hisseder.

Son kısımda "bu devirde ayrı ses kartı mı alınır yav?" sorusunu cevaplamak isterim. Bu sorunun cevabı kişiye göre değişir. Bir kere, yukarıda yazdığım gibi hoparlörü kaliteli olmayan için onboard ses kartıyla 500 liralık çok kaliteli ses kartı arasında fark yok. Hoparlör zaten aradaki farkı yansıtamayacağı için bu anlamsız harcama olacaktır. Ancak hoparölr veya kulaklık kaliteliyse ses kartının önemi artıyor. Anakartlardaki gömülü ses kartları tek tip değil. Biz genelde çıkış sayısına bakıp kaç hoparlör desteklediğini biliriz sadece, ama bunların da kaliteleri farklı. Kalite arttıkça maliyet de artıyor haliyle. Benim kullandığım anakartta (Asrock Z77 Extreme 3) Realtek'in en kötü ses kontrolcülerinden biri kullanılmış. 8 kanal ve 192KHz desteklemesiyle Xonar DGX'ten üstün gibi görünse de kalitesi yukarıdaki karşılaştırmada da yazdığım üzere rezil. Daha kaliteli anakartlarda daha iyi ses yongaları var, ama harici ses kartlarıyla yarışacak kalitedeki kontrolcüler genelde özel seri anakartlarda kullanılıyor. Yani benimki gibi sıradan bir anakarta sahipseniz sonradan alacağınız ses kartı gerçekten fark yaratabiliyor. Ayrıca, anakarta gömülü ses kartları kasa içerisindeki sinyal kirliliğinden daha fazla etkileniyorlar. Bu da ses kalitesini doğrudan etkiliyor. Yani arada dağlar kadar fark olmasa da bir fark oluyor. Benimki gibi vasat bir anakarta sahipseniz bu fark biraz daha açılıyor, Realtek'in kaliteli kontrolcülerinden birini içeren pahalı bir anakarta sahipseniz fark biraz kapanıyor. Ayrıca kulaklık amfisi gibi ekstra özellikler gömülü ses kontrolcülerinde pek olmuyor. Neticede bu kişisel bir tercih, biraz da zevk meselesi.

Asus Xonar DGX'in hediyesi 120 lira civarında. 150 lira civarına da yukarıda bahsettiğim Xonar DSX alınabiliyor. Aradaki farkları zaten yazmıştım, ihtiyaçlar hangisini işaret ederse o alınır. Birinin diğerine karşı bariz üstünlüğü yok.

BeğenFavori PaylaşYorum yap
Bu ürünle ilgili tüm incelemeler