Sizlerle Balkanlardan gelen yürek burkucu bir haberi paylaşıyoruz. Reddit'te yaptığımız araştırmalar esnasında bir Romanya vatandaşının acıklı hikayesine denk geldik. Siz de okurken gözyaşlarınıza hakim olamayacaksınız.
Romanya'daki en yaygın İSS olan RCS & RDS (DIGI) isimli İSS'nin en düşük tarifesi 100 Mbps download ve 100 Mbps upload hızı sunmaktadır. Bu paketin fiyatı 28 Rumen Leyi (yaklaşık 7 ABD Doları) iken 1000 Mbps download ve 500 Mbps upload hızı sunan paketin fiyatı 39 Rumen Leyidir (yaklaşık 9 ABD doları).
İşte bu arkadaşımız orta ölçekte bir şehirde yaşadığını ve hala eski 7 dolarlık paketi kullandığını söylüyor. Bizim hayal ettiğimiz hızlardan “eski” diye bahsediyor, beğenmiyor ve yakında taşınıp bu durumdan kurtulacağını ima ediyor. Ardından hız testini yapıştırıyor ve bizleri gözyaşlarına boğuyor.
https://www.facebook.com/akkyehayir/photos/a.901577846631019.1073741828.900665710055566/1104984629623672/?type=3&theater
Destek için teşekkürler @atokyuz 🙂
#AKK #AKKyeHayır #akkolmasaydı #akkhayır #AKKaldırılsın
sigaram olsaydı paketinden kendi çıkar çakmağı da kendi kullanır yakardı kendini
vizyon, misyon buna deniyor. bir şeyi yapmaya kafayı koyarsan yaparsın. bizimkiler internetin ne olduğunu yeni öğrendi. ha bu zihniyeti destekleyenler böyle konulara pek bakmaz yemez çünkü.
ıhı oho derler hep. adamlar romanya 2 eliyle doğrulttu türkiye doğrultamaz.
Ordaki oldu eski bulduğu için söylememiş, yeni paket daha yüksek bir fiyattan satılıyor kendisi eski taahhüte bağlı onu belirtmiş.
BTK hedef koydu; 2123'te bir ihtimal 100 Mbps hıza çıkabiliriz. Şirketlerle görüşme sürüyor bu süreçte alt yapıyı geliştirmemeleri isteniyor es kaza hızlar yükselmesin diye.
Fiber alt yapı gelişecegi yok bari 4.5 şebekelerini geliştirseler sınırsız paketler olsa
3-4.5 şekeleri zaten fibere bağlı.
@gunther evet bağlı evlere gelmerinden sadece şebekelere gitmesi daha kolay olduğu için onu yapsalar bari dedim
Aman bizimkiler duymasın, Romanya'nın bizi deli gibi kıskandığını, gelişmemizi çekemediğini falan iddia ederler.
130 lira veriyorum
Alın size test. 😀
http://www.speedtest.net/result/6035196943.png
ya bunu yapan ne kadar düşük iqya sahipmiş ki o oldun artık olmayan bir paketi temsil ettiğini anlamamış.
Batı adil kullanım kotamızı kıskanıyor.
Eyyy batı, sen kimsin ya ?
O hız testi paylaşan Romanyalı yada Bulgaristanlı arkadaşlar, mümkünse test sunucusunu kendi ülkelerinden değil de avrupadaki temel lokasyonlardan Hollanda, Fransa, Almanya lokasyon sunuculardan test edebilir mi?
Neden bunu söylüyorum derseniz, ülkelerin kendi iç fiber ağından hızlar çok yüksek gibi gözükse de, böyle ucuza hizmet sunabilen ISS/ISP lerin yurtdışı peering leri çok düşük olabiliyor. Bu sebeple ülke dışındaki bir sunucudan veri çekerken hızınız birden 1/5 hatta 1/10 seviyesine düşebiliyor.
@ufkabakan şöyle bi test var https://www.youtube.com/watch?v=6CP_mapOD5E
peering sadece ücret bakımından bir anlaşmadır hızla ilgili bir durumu yok 🙂
@gurkan-atilgan ne demek istediğini anlamadım bir çok peering ücretsiz bağlantı veriyor. 1 Gb/s 10 Gb/s 20 Gb/s gibi seçenekler var. Sonuçta bant genişliğini diğer hatlara açmanın tek yolu. Böyle bir durumda nasıl bantla alakası olmaz direk alakalı, nise ben wefat.
@gunther Peering nedir? Neden yapılır?
@gurkan-atilgan peering datacenterların birbiriyle bağlantılarını değiş tokuş yapması. Mesela hetzner firmasının peeringi https://www.hetzner.de/de/hosting/unternehmen/rechenzentrum .
Peering genelde gönüllü şekilde oluyor.
Bir de transit var o da resmi taşıyıcı tarafından sağlanıyor Cogent, Level3, TATA gibi. Onlarda fiberlerini sana kullandırıyor kıtalar arası erişime açıyor.
Ben peering yapçam sana 100 mbit veririm sen bana 10 gbit ver deme gibi bir şey olamayacağı için bantla direk alakalı. Arkadaş demiş Bulgaristan gibi ülkelerde diğer ülkelere yapılan peeringler çok zayıf ve transit bağlantıları da yok denemeyecek kadar az. Tamamen EU'nun esnekliğinden faydalanıp çakallık yapıyorlar.
@gunther musait bir zamanımda doğrusunu anlatırım
peeringin hızla, yurtdışı çıkışıyla bi alakası yok, peering trafik ücretleriyle ilgili bir olay
@gurkan-atilgan veladdalin amin. software engineer learning peering 03:55 uk time.
@gurkan-atilgan https://en.wikipedia.org/wiki/Peering
@gurkan-atilgan Hatta ilk cümleyi çevireyim: In computer networking, peering is a voluntary interconnection of administratively separate Internet networks for the purpose of exchanging traffic between the users of each network.
Bilgisayar ağları lugatında peering, ayrı yönetilen ağların gönüllü olarak trafiğin değiştokuş edilmesi maksadıyla ağ kullanıcılarının birbirine bağlanmasıdır.
@gunther
peering = al gülüm ver gülüm
peering = benim sana yönelik trafiğim var senin de bana yönelik trafiğin var bu trafiğin karşılıklı boyutu şu biz bu boyut kadar peering anlaşması yapalım mevzu tatlıya bağlansın yok yere para ödemeyelim
peering yapılması demek perring anlaşması kadar hıza sahipsin demek değildir sen tbps boyutunda hattın olabilir ama peering anlaşman sadece 300gbps'liktir bu demek değil ki peeringin 300gbps diye 300gpbs kullanabilirsin hattın kadarını kullanırsın 300gpbs aşan kullanımın için ücretini ödersin
peeringin düşük olması demek yurtdışı çıkışının düşük olması demek değildir peeringin hat kapasitesi ile bir alakası yoktur peering trafik ücretlerini düşük tutmak masrafı azaltmak için yapılan karşılıklı ihtiyaca göre miktarı belirlenen trafik takasıdır
Örneğin Almanya "benim Türkiyeye trafik ihtiyacım 100gbps daha fazlasına ihtiyacım yok" der Türkiyeden de 100gbps'e kadar olan trafikler için ücret talep etmez kendisi ödememe karşılığında. Bu peeringtir. Buna karşın Almanya ve Türkiye arasındaki hat 100gbps değil çok daha fazla olabilir. Peering anlaşmasından yüksek yapılan trafikler için ücreti ve farkı neyse ilgili taraf ödemesini yapar. Yani bir ülkenin peering anlaşmalarının az ya da düşük hızlarda olması o ülkenin yurtdışı çıkışlarının az olduğu anlamına gelmez. O ülkenin yurtdışı çıkış hızlarının da düşük olduğu anlamına gelmez. Peering bu hatların kullanımını ücretsiz ya da makul ücretlerle gerçekleşmesini sağlar hızı ya da kapasiteyi etkileyen bir şey değildir.
Senin bildiğin ve anladığın şekliyle ise peering yapılan anlaşma dahilinde tarafların birbirlerinin networklerine doğrudan erişim hakkına sahip olması olayıdır. Bu da ayrı bir hadise. Günümüzde peering çoğunlukla dediğim şekilde, dediğim amaçla yapılır.
Peering'in olayı paradır, masraf düşürmektir.
@gurkan-atilgan @gunther
Peering hız ile doğrudan alakası vardır. Size konuyu en basit, en temel halinde anlatmaya çalışayım.
Peering en kaba tabir ile iki farklı network arasındaki direk bağlantıdır. Bu bağlantı sayesinde bu iki network kendi arasında daha hızlı ve genelde ücretsiz iletişim kurar.
Peering sistemi de kendi içinde Public ve Private olarak ikiye ayrılır.
* Public Peering, genelde aynı coğrafyada bir birine yakın bölgede olan veri merkezleri ve ISS/ISP lerin kurdukları, "Internet Exchange Point" adlandırılan bir bağlantı havuzudur. En temel örnek olarak AM-IX, DE-CIX devasa değişim merkezleridir. Bu IX/IXP peeringiniz olduğunda, port kapasiteniz doğrultusunda, bu ağa bağlı ISP'lere yada Veri merkezlerine hızlıca ve ücretsiz (genelde) erişim sağlayabilirsiniz.
* Private Peering ise, sadece iki network'ün kendi aralarında yapmış olduğu direk bağlantıdır. Bu bağlantı daha stabil ve garanti edilmiş bir hat hızı sunar. Public Peering de IX/IXP üye networklerin bazı kısıtlamları olabilir ama Private peering bu tarz limitlemeler genelde olmaz.
Şimdi Peering nedir kısaca anlattık. Peki bir çok büyük IX peering'inz var diye iş bitiyor mu? HAYIR. Halen TÜM internete bağlı değilsiniz. Peering yaptığınız ağlar dışında ki ağlara da bağlanabilmeniz için "Transit Provider" -ama Tier1 olur ama Tier2,3..- bağlanmanız lazım. Yoksa yaptığınız peeringler ile kısıtlı kalırsınız.
******************
Şimdi, bir ülke ISP'si için Peering hız ile neden doğrudan alakalıdır, bunu cevaplayalım. Çomar Telekom (ÇT) adında, Çomaristan da Fiber hizmeti veren bir ISP'miz olsun. Müşterilerine de sınırsız 100Mbit hatta 1Gbit Fiber bağlantıyı uygun fiyattan satıyor olsun. ÇT nin kendi çoğrafyasında hatta sadece ülke içindeki bir IX ile yüksek peering olabilir, buna ek olarak da Tier2 yada Tier3 bi Transit provider dan, ülke içinde sattığı hatta oranla çok düşük bir transit hizmeti alıyor olsun. Bu durumda ÇT müşterisi, bir speedtest.net den etst yaptığından, en yakın sunucu ÇT üzerinden hizmet alan bir lokal sunucu yada ÇT nin yüksek peeringi olan çoğrafi IX ise çok yüksek hız sonucu görebilir. Ama aynı ÇT müşterisi internet tüketiminin ülkece yoğun olduğu bir zaman da ÇT peering olmadığı, yurtdışı bir sunucudan veri çekerken göreceğiz hız çok daha düşük olabilir. Çünkü ÇT bol keseden hat verirken, yurtdışı çıkışı için yeterli yatırımı yapmayıp, hem trasit hattını düşük tutmuş, hemde müşterilerinin sıklıkla bağlanacağı yurtdışı Peering yapmamıştır. Halbuki ÇT nin dünya networküne, oyun sunucularından, Google, Facebook, Youtube gibi devlerin CDN için bağlandığı IX noktalarına yüksek peering olsa, müşterisinin çok daha iyi bir hızı olurdu.
Umarım basitçe anlatabilmişimdir.
******************
Bir network engineer değilim, hatalarım varsa @daghan bey gibi konunun direk içinde olan bir insan düzeltir, daha fazla bilgi verirse sevinirim. Belki bir blog yazınız bile çıkar Dağhan Bey bu konuda ne dersiniz?
@ufkabakan ya hacı sen bana ne anlatıyosun ben internshipimi dcde yaptım. Zaten yazdığım senin yazdığınla birebir aynı. TBT'den biliyom seni taa.
Bu arada Türkiye'de peering yok gibi, Türk Telekom tekeli ne yaparsa o. Bağımsız Internet Exchangeimiz yok.
@gunther @ufkabakan Epey uzun yazışmalar olmuş. Ben genel hatları ile bildiklerimi paylaşayım.
"Türkiye'de peering yok" doğru bir bilgi değil, bir veri merkezi olarak biz vodafone ve superonline'a doğru peering yapıyoruz. Bu ağ içindekiler aramızdaki bağlantı üzerinden ulaşıyor. Bunun dışında ise Türkiye'de De-Cix, t-nap var. Buralarda da Türk Telekom harici operatörler var.
Avrupa'da erişim fiyatlarının düşük olması ise içeriğinde orada olmasından kaynaklanıyor. Peering kültürü de yaygın olduğu için ücretsiz olarak trafik değiş tokuşu yapılıyor.
Konu başında hız limiti yüksek arkadaş Türkiye'den bir veri çekmek ister ise veya ABD ile yine iletişimde o rakamları elde edemez.
Ama işin püf noktası zaten Avrupa'da kendi alanları dışında bir yere erişme mecburiyeti olmaması. Yani Avrupa'da yaşayan birinin Türkiye'deki bir nokta ile yüksek kapasite gerektiren bir trafik ihtiyacı bulunmuyor.
@daghan ama özgür bağımsız bir peering yok yani De-Cix esasında vakıf mantığıyla işliyor daha sonra çok çok büyüdü şirketleşti. Doğu Avrupada vesaire amatör olanlar var. Bizde hep şirketler enterprise kaygı var, net neutrality yok. Rakipler birbirine vermiyor.
@gunther Türk Telekom'un içinde yer almadığı peering doğal olarak randıman vermiyor. De-cix Türkiye'de iyi bir platform oldu. Ücretsiz değişim yapılabiliyor ama De-cix'e ulaşmak kolay iş değil. Belirli büyüklüğe gelene kadar herkes peeringci, büyüdükten sonra tekel mikrobu bulaşıyor. Turkcell içinde şu an durum bu. Yani toplumun düşünce yapısı şirketlere de sirayet ediyor.
@daghan bu arada internetimiz amma çok almanyaya bağlı. neredeyse de-cix olmasa gittik :D. bütün çıkış bir noktada toparlanıp de-cixle eşleşmek yerine herkes kendi çabalarıyla çıka çıka.
@gunther Doğru bir bilgi değil. Türk telekom ağırlıklı Telia üzerinden çıkıyor. Turkcell ise Bulgaristan üzerinden kablo ile ulaşıyor. Örnek olarak Bursa'nın Londra dark fiberi bulunuyor. Ama toplam kapasiteler iyi yönetilemediği için 4k youtube izlenemiyor. Tabii bir de Tüm internetin kayıt altına alınıp, filtrelenme işleri var...
@daghan e işte biri bulgaristan biri telia. level3 var sanırsam bi de. tüm şirketler birleşse beraber telia alsalar bir de yedek yaparlardı alternatifle. italyaya rağbet azaldı galiba mednautilus vardı.
@gunther Türk Telekom; Telia, level3, NTT. Turkcell’de TATA. Çeşitlilik iyidir hoştur ama taşıma su ile değirmen bu kadar döner.
https://youtu.be/374ygvcNUdM?t=52
@daghan biz digitalocean devam. frankfurtta frankfurt. yedi seceremiz yurtdışında.