@temp
Zeytinyağları hakkında biraz bilgi vereyim, çok fazla hatalı bilgi yer almış burada.
- Zeytinyağının kalite göstergesi için IOC'nin belirlediği kriterler vardır. Zeytinyağı IOC hakemlerinin organoleptik analizi ile 15 maddelik tadım yaparlar. Bu maddelerden en önemlileri "Acılık","Yakıcılık" ve "Meyvemsiliktir". Zeytin Eylül ortası gibi "ilk hasat" yapılırsa bu yağ en nitelikli yağdır. İçinde polifenol oranı çok yüksektir. Ayrıca Acılığı ve yakıcılığı çok yüksektir. Kaliteli zeytinyağı acıdır ve boğazı oldukça uzun süreli yakar. Meyvemsilik ise orta notalarda aldığınız domates yaprağı ve çimensi taddır. Türkiye'de orta dereceli meyvemsilik olur.
- İlk hasat sonrası erken hasat yapılır. Bu yağ da ilk hasat gibi acı ve yakıcıdır ama daha fazla meyvemsilik ön plana çıkar.
- Kasım - aralık gibi olgun hasat yapılır. Bu yağ nitelik olarak sızma zeytinyağı özelliğini minimum derecede taşır.
- Zeytin toplandıktan 3-4 saat içinde soğuk sıkıma (27 derece altı)gitmesi gerekir yoksa polifenol oranı çok düşer.
- Almış olduğunuz Güven Asa marka yağın üretim tarihini veya hangi tür olduğunu bilemiyorum ama genel olarak markanın 2023 yılı 56 ödülü mevcut ve tüm dünya markalar arası "resmi" zeytinyağı sıralamasında yeri 12. sıra : https://evooworldranking.org/_EN/top_100_soc.php
Buradaki Türk markaları arasında ise 5. sırada. Dünya sıralaması
4. sıradaki Nova Vera son birkaç yıldır Dünya sıralamasında ilk 5'te yer alıyor. Nova Vera ve 7. sıradaki Hermus yağı'nı tavsiye ederim. Diğerlerini denemedim.
- Zeytinyağının asit derecesini ifade eden şey oleik asittir ve sanılanın aksine insanlar bu asit derecesini %3'e kadar ayırt edemezler. Ayırt edilen kısım oksidasyon sonucu bayatlayan yağın kendisidir.
- Sızma zeytinyağı organoleptik analiz ortalamasından 1 tane bile maddeden düşük not alırsa Natürel Birinci yağ konumuna gelir. Asit derecesi 0.5 olsa dahi.
- Zeytinyağı aslında direkt yağ değil zeytin meyvesinin yağlı "meyvesinin suyudur". Diğer yağlar meyveden değil çekirdekten sıkılır, Zeytinyağı meyvenin kendisinden sıkılır. O yüzden bu kadar çok adı geçer ve değer gösterilir.
- Zeytinyağının ömrü filtresiz yağ için 3 ay , filtreli yağ için 1 yıldır. Bu 1 senelik ömür kutu üzerindeki üretim tarihinden itibaren değil sıkıldığı günden itibarendir. Yani ekimde sıkılan zeytin nisan'da tenekeye alındı ise tenekede nisan yazar ama ömrü yine ekimde dolacaktır. Yağ bundan sonra bozuk değil ama niteliksizdir.
- Zeytin 1 sene var yılı, 1 sene yok yılı şeklinde hasat verir. Tek sayılı yıllarda "Yok" yılı Çift sayılı yıllarda "var" yılıdır. Yok yılında toplam hasat, ağaç cinsine göre 10'da birine kadar düşebilir. O yüzden "yok" yıllarda az zeytin olur, yağ fiyatları çok yükselir. Bu sene var yılı ağaçlar sonuna kadar zeytin dolu. Bu sene yağ bu yüzden daha ucuz olacak, biraz daha bekleyin. Bu arada "Yok" yılında yağ çok daha az olmasına rağmen aynı zeytinin yağ kalitesi "var" yılına göre daha yüksektir.
- Zeytinyağı "taş baskı" asla alınmaz. Zeytinyağı oksidasyona uğramadan Continous sistem ile sıkılmalıdır. Taş baskı ile zeytin polifenollerini kaybeder, ısıdan dolayı yine polifenoller gider. Bu yüzden teknik işlemden doğru düzgün geçmemiş tüm yağlar düşük kalitelidir.
- Zeytin ağacı rasgele seçilmez, rasgele bakımı yapılmaz, zeytin rasgele toplanmaz. Bunun eğitimini almış biri gözetiminden başından sonuna zincirin bozulmaması gerekir. Zeytinimi aldım gittim yağı yağhanede sıktırdım diye bir şey duyarsanız bu yağdan uzak durun.
@totsu Zeytinyağı üreticisi eğer eğitimini almış ise veya eğitimli bir danışmanı varsa yağlık zeytin için uygun ağaçları toprak, rüzgar ve yükselti gibi faktörlere göre önceden seçer. Bu yüzden dünyada butik üreticilerin yağının daha kaliteli olmasının sebebi kendi araziyi seçip ona göre yetiştiricilik yapmaları. Türkiye'de son yıllarda bu tür üretici sayısı epey arttı.
Yarışma konusu ise şu şekilde. Yarışmaya katıldığınız zeytinyağı tankı kaydı alınıp bizzat yetkili tarafından mühürlenir. Sonuçlar açıklandıktan sonra o tanktan mühür sonradan açılarak satış yapılır.
Sonuçta bu yarışmalar "10. geleneksel Zübüzeratta Zeytin Şenliği" şeklinde değil, resmi IOC hakemleri tarafından ortak tadımlar ile resmi şekilde tamamlanır. Tadımcı hakem yıllar boyu tecrübeler ile yetişir. Hergün aç karnına onlarca zeytinyağını tadarlar sabahları. tadım yapılacak kupanın boyutları ve malzemesi bile standarttır.