Şu videoyu dün izledim, altına yazdığım yorum yayımlanmadı :/
Fedora'da hata alan ve donanım uyumsuzluğu yaşayan kişiye LTS dağıtım tavsiye ediliyor ve bilinmeyen konularda Yusuf İPEK'e danışılıyor. Bence Recep BALTAŞ'ın bilgi aldığı kişileri gözden geçirmesi lazım. Ayrıca, tüm iş akışını ve alışkanlıklarını taşımadan önce, kullandığı dağıtımı öğrenip kurcalamasını tavsiye etmek lazım. Yine de Baltaş'ı tebrik ediyorum, hem öğrenmek hem katkı sunmak için çaba gösteriyor ve eleştirileri bence çok yerinde
@gt710gaming sitem etmenizi anlıyorum. Değindiğiniz noktaları şöyle izah etmeye çalışayım.
Dağıtımlar birbirlerinden genelde 1. yazılım (paket) yönetimi 2. masaüstü ortamı / pencere yönetimi 3. güncelleştirme politikası yoluyla ayrılır. Yeni yazılımları yüklemek, onları yönetmek ve kullanmak dağıtımdan dağıtıma bu yüzden değişiklik gösterir.
Yine bu videodaki Fedora ile Linux Mint (Ubuntu, Debian türevleri), hatta sonra denemek üzere anılan CachyOS (Arch) yazılım yönetimi, lisanslama ve güncelleştirme sıklığı ile birbirinden ayrışır. Bunlardan en az birini kurcalayıp öğrenmeden alışkanlıklar geliştirmek zor olur. Ben yıllarca Debian kullandım, şu anda yıllardır kullandığım Fedora ile aralarında epeyce fark var, her ikisinde de Plasma masaüstü tercih edip kullanarak söylüyorum. Bu videoda anılan KDE Plasma ile Gnome'un ikisi de çok popüler olmalarına rağmen çok farklı şekillerde çalışır; hele işin içine Cinnamon, XFCE, Hyprland gibi farklı örnekler de girince hepsi birbirinden ayrışır.
Wayland konusundaki eleştiriler kısmen yerinde, bir kullanıcının bunları bilip konuya hâkim olup çözmesini beklememek lazım; örneğin ekran paylaşımı falan sonradan geldi, güvenlik protokolleri takip edilerek yapılıyor, ekranın izlenmesi veya herhangi bir pencerenin içeriğinin takip edilmesi sıkı kurallara bağlı. Yine flatpak programlarda da güvenlik, kullanışlılık ve kararlılık (stabilite) ön planda. Fakat videoda şöyle bir sıkıntı var: Sürükle bırak özelliğinin çalışmaması flatpak (veya Wayland) ile alâkalı bir sorun değil. Örneğin ben yıllardır Fedora'da Wayland altında flatpak Firefox kullanıyorum, elimin altında Chrome'un ve Edge'in flatpak sürümleri de var; onlarla sürükle bırak yaparak WhatsApp mesajlarını da, Gmail eklentilerini de, Yandex Disk'i de, Microsoft 365 (Online Office) kullanabiliyorum. Sorunun bunlarla alâkalı olmadığı kanaatindeyim. (ekleme: Nvidia'nın Wayland için sürücüyü çok geç verdiğini de söylemek lazım)
Videoda karşılaştığım ve kendimce eleştirdiğim noktalardan birine geliyoruz; yanda ipucu veren kişi de konuyu bilmiyor ve öyle yönlendiriyor, videoda adı geçen bir kişi de konuyu bilmeden yönlendiriyor. Her kullanıcının bilmesi gerekmiyor elbette, ancak danışılan kişilerin bilmesi gerekiyor, yani bilgiyi verecek kişinin o bilgiye sahip olması lazım.
Her kullanıcının her şeyi bilmesi gerekmiyor, tekrar ediyorum. Ancak yeterli bilgiye sahip olunması lazım. Windows'ta hangi programın nasıl çalıştığını az çok bilmezseniz açılır penceredeki bir internet sayfasının veya masaüstüne gönderdiği bildiriminin bir virüs uyarısı olduğuna da inanabilirsiniz mesela, benzer şeyler iOS veya Android kullanırken de başınıza gelebilir, online oyun oynarken de. Kişilerin kendilerine beceri katması zorunluluk olmamakla birlikte bir cihazın kullanılması için bazı şartların sağlanması gerekiyor. GNU/Linux ve özgür yazılım da geleneksel yazılımlardan felsefe olarak farklı olduğu için Windows, MacOS, BSD vs. kullanıcıları için öğrenilmesi gereken yeni şeyler doğal olarak var. Bence Linux tarafına geçen bir kişi; özgür yazılımları tercih etmeye, öncelik vermeye de ihtiyaç duymalı.