Güncelde kalabilirseniz hep yeni bir şeyler öğreniyorsunuz. İstemeseniz bile kullandığınız cihazlar sizi buna zorluyorlar.
Bir süre önce burada da incelemesini paylaştığım Game Garaj'ın bir laptop modelini almıştım. Aldığımdan beri cihazı uyku modunda bırakıp ofise çıkıyor, döndüğümde ise bilgisayarı kapanmış olarak buluyordum. Bir süre fırsat olmadığı için bakamamıştım. Ancak sonradan farkettim ki Kontrol Merkezi yazılımında 30dk uykuda kalırsa hazırda bekleme moduna al gibi bir seçenek varmış ve aktif geliyormuş. Bunu kapattım ve tekrar uyku moduna alıp ofise çıktım. Akşam odaya döndüğümde makine yine hazırda beklet moduna geçmişti. Uzun bir süre fırsat bulup araştıramadım. Sonra muhtelif reddit başlıklarından güç seçenekleri içinde de benzer bir ayar olduğunu öğrendim. Ancak bende o kısım yoktu. Regedit üzerinden bazı değişiklikler yaparak güç planlarının detaylarında da aynı Kontrol Merkezi yazılımında olduğu gibi şu kadar süre uykuda kalırsa hazırda beklet moduna geç ayarını görünür hale getirdim. O ayarı da devre dışı bıraktıktan sonra bir daha aynı olayı yaşamadım.
Ancak bu sefer de başka bir şey dikkatimi çekti. Sabah uykuya alıp çıktıktan sonra yine akşam geldiğimde bu sefer bıraktığım gibi bulmuyordum pencere vs düzenlerini. Bazen cihaz yeniden başlamış gibi tüm pencereler kapalı oluyordu, bazen de uykudan kendi kendine uyanmış ve açık halde buluyordum. Event Viewer içerisinden kontrol ettim ve muhtelif zamanlarda sürekli olarak makine işlem yapmış. Özellikle Windows Update belası, cihazı uyandırmış tekrar uyutmuş, uykudayken bazı kontroller yapmış, hatalar oluşmuş bazı şeyleri yapamayınca vs vs. Task Scheduler içerisinden cihazı uyku modundan çıkartacak şekilde ayarlanmış bazı belli başlı tetikleyicilere sahip şeyleri araştırdım. Yine başta Windows Update olmak üzere bir çoğunu zor da olsa devre dışı bıraktım. En son bugün yine sabah uyku moduna alıp çıktım odadan ofise doğru. Akşam üstü geri geldiğimde cihaz bu sefer hiç uyanmamıştı. Ama buna rağmen arka planda sürekli olarak Windows Update kontroller yapmış ve bazı ufak şeyleri güncellemiş. Aşağıya da ilk görsel olarak Event Viewer kayıtlarını bırakıyorum bununla alakalı. 08:56'dan sonrası cihazın kendi kendine yaptığı şeyler tamamen.
Kernel-Power yazanlar cihazın/windows'un aktivite olarak değişiklik gösterdiği kısımlar. WindowsUpdateClient yazanlar ise Microsoft Store'un yüklü uygulama güncellemelerini araması, bulduklarını güncellemesi, defender güncellemeleri, XBOX uygulamasının aynı şekilde güncelleme kontrolleri yapması vs vs.
Bu uykudan uyanma, arka planda çalışma vs mevzularını araştırırken technopat'tan birisinin ssd ömrünün kısalmasıyla ilgili şu konusuna denk geldim;
https://www.technopat.net/sosyal/konu/strix-g15-ssd-oemruenue-azaltan-modern-standby-oezelligi-nasil-kapatilir.2216864/
Bu konudan da powercfg.exe /SleepStudy komutuyla çalıştırılan ve size uyku durumundaki aktiviteler hakkında rapor hazırlayan programcıktan haberdar oldum. Benim cihazın raporundan, ilgili saat aralıklarındaki aktivitesi ile ilgili ekran görüntüsünü de ikinci görsel olarak ekledim.
Modern Standby olarak isimlendirilen bu özellik Windows 11 ile birlikte mi geldi, güncel donanımların getirdiği bir şey mi farkında değilim tabi arka planda gerçekleştiği için ama telefonlardaki gibi cihaz uykudayken bile hala aktif. Technopat konusundaki arkadaş da bu aktivitenin ssd'nin ömründen yediğini ve hazırda beklete alınmasının daha uygun olacağından bahsetmiş hatta. Benim cihazda varsayılan olarak açık gelmesinin de sebebi belki budur.
Bu da böyle bir anı oldu. Cehalet mutluluktur mevzusu aklıma geliyor ve acaba hiç öğrenmese miydim diyorum bazen kendime. Şimdi arka planda bir şey yapmış mı diye habire rapor çıkarttıracağım gibime geliyor 😀
Araçla oluşturulan rapor baya bilgi içeriyor bu arada. Cihazın pil tüketim istatistikleri, laptop için ekranın ve kapağın açık olup olmadığı, harici ekran bağlı olup olmadığı, güç modları arasındaki geçişler ve bunların süreleri, ekran parlaklık değerlerine ait histogramlar vs vs bir sürü veri barındırıyor.


2021'de hayatımıza giren Modern Standby ile ilgili bilgiye şu linkten ulaşabilirsiniz.
https://learn.microsoft.com/en-us/windows-hardware/design/device-experiences/modern-standby
Windows 10'da yada önceki cihazlarımda bu hiç dikkatimi çekmemişti. Oysa ki uzun yıllardır laptopu yolculukta yanıma almayacaksam hep uykuda bırakırdım. Hiç gözüme çarpmadı böyle mevzular. Belki de donanımlarım eski olduğundandır.
"Ömründen yiyor" kısmına ikna olmam zor, ama güzel konuymuş bu, deneyelim bakalım Sleep Study işini.
Sleep Study'e geçenlerde pil ile ilgili bir şeyler araştırırken denk gelmiştim. Okuması kolay bilgiler veriyor.
Bendeki Lenovo Thinkbook, Hazırda beklet'e ayarlı olmasına rağmen ara ara kendini uyandırıp bir şeyler yapıyor veya açık bırakıyordu. Ayarlar ve zamanlanmış görevleri inceleyerek uyanma işini halletmiştim. Geçenlerde Vantage ile BIOS güncelleyince yine aynı huy hortladı, tekrardan aynı ayarları tekrar kontrol etmem ve düzenlemem gerekiyor. Bazen çantadayken yapıyor, iyice sinir ediyor insanı.
Benim tepemi attıran da o olmuştu. Hafta sonu izninde kendi şirketimize gitmem gerekti. Bilgisayarı da çantaya atıp götürmüştüm. Gece döndüğümde, bilgisayarı fanları çalışır halde çantadan çıkarttım. Bu hafta çözmek için hafta başından beri bir şeyleri değiştirip değiştirip akşam dönüşte kontrol ettim.
Bu galiba (tam emin değilim ama) W 7'de tanıtılan bir konuydu ama hiç düzgün çalışmadı (ki güç geçenekleri XP'de de sıkıntılıydı galiba -eskiler bilir; bir ara klavyelerde on/off, sleep ve bir tuş daha vardı-). W 10'da da sıkıntı yaptı galiba; uyuyup, uyanamama; uyanıp, ekranın gelmemesi; disklerin desteklememesi nedeniyle hiç uyuyamaması yada uyumasına rağmen uyanamaması (ki bir ara diskleri de "APM yönetimine uyumludur" etiketiyle de satmaya başlamışlardı) nedeniyle sistemin kasadan cold boot'a zorlanması gibi sıkıntılar yaşandı. Özellikle masa üstüler çok çekti, bazı sistemler nadiren hala çekiyor ama dizüstüler toparladı, çok az sorun çıkartıyorlar.
Tabi ki burada Microsoft'un zevzekliği de var. Sleep'e koyulmasının bir nedeni vardır, sen neden müdahil oluyorsun ki? Manyaklar, bir ara hibernate'ten bile uyandırıp update yaptırdılar. Kaç kere ben yok iken boot edip, güncelleme yapıp sabaha kadar açık karşıladı beni sabahleyin.
Ben üniversitedeyken Task Scheduler içerisinden mp3 çalması için görev tanımlamıştım. Makineyi hazırda bekletten uyandırıp alarm gibi mp3 çalmasını sağlıyordum. O zamanlar işimi çok iyi görüyordu. Ama son dönemde Task Scheduler içerisinde o kadar çok görev tanımlaması yapılmış ki içinde kayboluyorum araştırırken. Sonradan yüklenen programlar bile oraya ıvır zıvır bir sürü görev tanımlamışlar. Neymiş efendim Firefox cihazı uykudan uyandırıp güncelleme kontrolü yapacakmış...
@sawgent: İşte MS'in ve diğerlerinin saçmalıkları...
Bilgilendirici bir yazı olmuş. Uyku modu sevenler bunu sevmedi. Yakında fiziksel pil bağlantısını kesecek bir kill switch ihtiyacı doğacak görünüyor.
hocam neden o modda bırakıyorsunuz, zaten 10 saniyede falan açılıyor artık laptoplar
O an kullanılan yazılımların açık gelmesi için (sleep/hibernate)...