Uzun süredir hakkında araştırma yaptığım Çernobil dosyam neredeyse hazır durumda. Bu konuda aklında sorusu olan varsa sorabilir. Araştırmadığım sorular çıkarsa bana da yardımcı olmuş olursunuz. 2017 Ocak ayında ise Ukrayna seyahatimde izin verildiği kadar çevresine gidip gözlem yapacağım. #Akış
Tez falan mı hazırlıyorsun?
Ukrayna'daki cernobil müzesine gitmiştim bende
Yok tez hazırlamıyorum. Çernobilin üzerimde ilginç bir etkisi var bu yüzden bir süredir konu ile ilgili araştırmalar yapıyorum. Yaklaşık 1 yıl önce burada nasıl uranyum elde edebileceğimi sormuştum bu araştırmalarım içindi 🙂
O paylaşım da buradaymış https://teknoseyir.com/durum/189330
Düzenlemişsiniz yorumu görmemişim. Çernobil Müzesi de listemde ama izinleri alabilirsem o yaşam alanlarını görmek isterim. İzinli olmasa da tur yapan bir kaç kişi buldum. Umarım görebiliriz
@burakozkes nasıl bir etki kanserojen mi?
Kanserojen değil, psikolojik. İlginç bir şekilde değişik hisler uyandırıyor yıllardır. Bende 2 yıl önce başladım bir dosya hazırlamaya.
Araştırmacı-yazar Oktan Keleş'in bu konuyla bağlantısı olan bir yazısı var bana ilginç gelmişti okumanı tavsiye ederim.
http://www.onaltiyildiz.com/haber.php?haber_id=4281
Olayı duydum. Bu olayı yabancı kaynaklardan daha doğrusu Sovyetin dağıldıktan sonra bulunan yazıları okumak gerekiyor, bu arada fotoğrafı kendi mi çekti bilmiiyorum çekse de farketmez aslında, tam önemli yerin üzerine logo koymak nasıl bir düşünce bilmiyorum. Zaten düzgün değil 🙁 Altın boynuz efsaneleri çok fazla dolaşıyor, inanmıyorum.
Abovv nasıl bir yazıydı bu. Vatikan Amerika falan. En tuhafıda o zamanki SSCB askeri üssünün koruyamadığını nükleer araştırma? merkezinin koruyabileceği düşünülüyor.
Araştırmalarına göre orada ne yapıyorlardı ?
Zamanında İsrail, Rusyanın Ortadoğu'da yaptığı Nükleer Reaktöre saldırmıştı. Bu gibi durumlarda durumu önceden bilmek için reaktörlere test yapılıyordu. Yardımcı Şef o gece kendi bildiğini okudu 700-1000 arasında yapılması gereken testi uyarılara rağmen 200'de yaptırdı olanlar oldu.
@burakozkes Daha detaylandırayım. Nükleer rektörlerin su pompaları ve diğer ekipmanların elektriği şehir şebekesinden sağlanmaktadır. Acil bir durum söz konusu olduğunda(ortadoğudaki(sanırım iran) reaktöründe yada Fukuşima reaktörlerinde olduğu gibi şehir şebekesinde bir sorun ortaya çıktığında) reaktörlerin kontrolü kaybolur. Bu durumu engellemek için tüm santrallerde dizel jeneratörler bulunur.Ancak bunların devreye girmesi zaman aldığı için (40 sn ile 1 dk arası) bunun için bazı tedbir testleri yapılmıştır.(Nükleer reaktörler için 1 dk oldukça fazla bir süredir)
Anladığım kadarı ile testi anlatayım(İki farklı şey anladım, ikisini de anlatacağım).
1) Belli bir çalışma seviyesinde iken Su pompalarının elektriğini kesmek, bu durumda tam devirde çalışan pompaların hareketi durana kadar reaktörün çekirdeğine ihtiyacı olan suyu sağlayacağını ummak.
2) Nükleer reaktörün ürettiği elektriği pompalara vermek. Reaksiyon bitene kadar reaktörün pompaları besleyeceğini tahmin etmek.
26 Nisan günü yapılan test bunlarda biri diye biliyorum
Tom Scott'ın bir videosu var Çernobil'i ziyaret etmek ve ne kadar serbest gezilebilecegi ile ilgili. İsinize yarar diye dusunuyorum.
https://youtu.be/BhYEkRjUWM8
Hemen sorular ve yorumlara başlayayım.
Sorular:
1) Reaktör 4 patladıktan sonra atık yakıt havuzunda bulunan yakıtlar ne oldu?
2)Yeni koruyucu tasarlandıktan sonra eski koruyucunun söküleceği söyleniyor. u sırada reaktör içinde temizlik sağlanacak mı?
3) Reaktör patladıktan sonra soğutma içn kullanılan su hala saklanmakta mı?
Yanıtları yazacağım geç geldim.
İlk sorunun cevabını tam bilmiyorum. Uranyum hala reaktörde duruyor ancak dizel motoru için olan yakıtın durumunu bilmiyorum. Sanırsam onun yakıtı yangında gitmiştir. Yeni koruyucu geçen Aralık'ta baya ilerlemişti. Zaten önemli olan onu çevresine yapmak değil reaktörü temizlemek, temizlik sağlanmak zorunda ama bunun nasıl yapılacağı bilinmiyor daha doğrusu açıklanmadı. Çernobil olaylarında zamanındaki Sovyetlerin tutumu hala devam ediyor adeta. Bildikleri şeyleri açıklamıyorlar. Kasım'da iletişimde bulunduğum Ukraynalı bana o radyoaktif maddelerin nasıl temizleneceği hakkında bilgilerinin olmadığını belirtti. Hala radyasyon yayan bir yer olması sebebi ile acil durumlarda kontrolde tutabilmek için yöntemleri var ama suyun saklandığını sanmıyorum çünkü Uranyumu uzun deney tüpleri olarak düşünün su onların arasında akışını gerçekleşiyordu yüzey alanı muhabbetinden.Malum reaktörde patlama olunca su ile soğutma diye bir şey kalmadı.
@burakozkes Yakıt dediğim kullanılmış yakıt çubukları. Yani ömrünü tamamlamış ve enerji üretemeyecek uranyum yakıt çubuklarının üstündeki enerjiyi kaybetmeleri için bekletirdikleri havuzlardaki yakıtları sormuştum.
İkinci sorum şuydu. Bir animasyonda yeni koruyucunun içinde bulunan vinçler sayesinde eski koruyucunun sökülceğinden bahsediliyordu. Acaba reaktörün içide temizlenecek mi?
Rbmk reaktörlerini biliyorum. Ancak test yapıldığı sırada suyun büyük bir bölümü reaktörün içinde değildi. Ayrıca ikincil soğutma suyunun buharlaşma imkanı yoktur. Çünkü reaktörün kendisi ile alakası yok
@emirclio Kusura bakma Türkçe terimlerde anlam karmaşası yaşadım. Yeni koruyucunun koruması için mutlaka reaktörler temizlenmeli. Steam generator dediğimiz buhar üreticinde devir daim ile döngü var dediğiniz gibi ikincil çevrim başlayınca buharlaşma olmuyor devir oluyor sonrasında. Ancak buradaki sert su reaktörün patlaması sebebiyle döngü olmadan yok olmakta. Pompalar tam anlamıyla durmadığı için o su reaktör düzgün olmasa da orada olamaz. Yakıt çubuklarından kasıtı anlayamadım tam olarak, reactor core'daki uranyum dimi. Yakıtdan kastınız reactor core'da olan sıvılar mı?
@burakozkes ikinciden başlayayım.
İngilizce terimini söylersem anlarsınız büyük ihtimal. Kullanılmış yakıt çubuğu havuzu (spent fuel pool. Hani uranyum yakıt çubukları reaktörün içine yerleştirilir ya reaksiyonlar sonucunda bir süre sonra bu uranyum çubukları .... Yani U-235 U-236 ya dönüşür. Bu durumdan sonra reaksiyona girmez bu çubuklar. Bu yakıt çubuklarıda kendiliğinden kaybolmayacağı için bir yerde saklanması gerek. Bunu diyorum.
Reaktör çekirdeğinde su dışında başka sıvı var mı ki?
@burakozkes Kendi sorularımın cevabını buldum.
1) Atık madde yani Spent fuel dediğimiz(plutonyum) 4 nolu çekirdekğin bulunduğu atık yakıt havuzu(spent fuel pool) patlama esnasında havaya uçmuş. Ayrıca reaktör 1983 yapımı olduğu için fazla atık yakıt üretmemişler. (senede 1 yakıt yüklemesi yapıyorlarmış)
3) Reaktörün soğutulması için kullanılan su 3 mühendis tarafından dışarı pompalanmış.
Arayan herşeyi bulur.
Reaktörün uçan çatısının üzerini kapatmak için Sovyetler askerleri görevlendiriyorlar. Askerlere sundukları seçenek şu:
Ya Çernobil'in çatısında 45 saniye ya da Afganistan'da 2 yıl.
Kaynak: Atlas dergisinde yıllar önce yayınlanan Pripyat ile ilgili yazı.
Evet böyle bir muhabbet var. Hatta bunu duyan komutan benim adamlarım asker, robot değil diyip zorunlu olanı tercih olarak yaptırdığını duydum.
İki farklı hikaye duymuştum bununla ilgili. Çatıdaki reaktörün içinden fırlayan parçaları reaktörün içine kürekle atmak için çalışan askerler bunu bir şişe içki için yapmışlar.
En acıklısı ise reaktörün altında bulunan havuzlardaki yüksek radyasyonlu suyu tahliye etmek için havuzun içinde bulunan vanayı açması için 2 tane Asker gönüllü olmuş