Akaryakıt Fiyatlamaları Nasıl Oluşur

Bayram Öncesi bi yazı patlatayım dedim ve dün ki araştırmalarım sonucunda akaryakıt fiyatlamasının nasıl hesaplandığını ve devletin gerçek mi yoksa fahiş fiyattan mı benzin ve motorinde bizlere satıyor diye merak ettim. Sizlere bunu paylaşmak istedim iyi okumalar.

Rafinerilerin fiyat metodolojisi çerçevesinde uluslararası piyasalarda yaşanan dalgalanmalar yurt içi fiyatlara hemen yansımıyor. Fiyat metodolojisi gereği rafineri sahibi referans fiyat ortalaması belli bant aralığında kaldığı sürece fiyat değişikliğine gitmiyor, söz konusu fiyat bandını yukarı ya da aşağı yönde kırması durumunda kırılımın yönüne göre yeni fiyatlar oluşuyor. Ham petrol fiyatlarında brent fiyatları gösterge olarak kabul ediliyor. Türkiye’de akaryakıt fiyat oluşumunda ise doğrudan belirleyici olan ve yurtiçi fiyatları etkileyen unsur brent petrol fiyatından ziyade “işlenmiş petrol” yani benzin ve motorinin uluslararası piyasadaki kendi fiyatları. Dolayısıyla, brent petrol fiyatındaki değişim aynı oranda işlenmiş ürünlere yansımayabiliyor.

Rafineri satış fiyatına esas referans fiyatın oluşumun CIF Akdeniz (Genova/Lavera) oluşan rafine edilmiş benzin ve motorin ürünlerinin fiyatı esas alınıyor. Küresel petrol piyasalarında S&P Global Platts şirketi referans veri sağlayıcı olarak kabul edilmiştir, piyasa fiyatlarının şekillenmesinde büyük etkisi var. Bundan dolayı Türkiye’deki rafineriler fiyat oluşumunda Platts verilerini kullanırlar. Akaryakıt satış fiyatlarının takibi European Market Scan’de CIF MED adı altında $ (Abd Dolar)/Ton cinsinden yayımlanan günlük fiyatları Merkez Bankasının açıkladığı döviz kuru üzerinde TL/TON fiyatı dikkate alınıyor.

CIF MED fiyatları ile TCMB döviz kuru satış kuru fiyatlarını hesaplanarak rafineri çıkış fiyatını bulmuş oluyoruz. Rafineri fiyatındaki değişim bir sonraki gün için 00.00’dan sonra geçerli olacak şekilde pompa fiyatı yansıtılıyor. Benzin ve Motorin ürün fiyatları veya döviz kurundaki değişimden kaynaklanan düşüşler veya yükselişler gelecek akaryakıt satış fiyatlarındaki değişiklikler, yeni fiyatın devreye gireceği günden 2 gün önce oluşan ve yayınlanan CIF Akdeniz (Genova/Lavera) benzin ve motorin ürün fiyatları ile TCMB tarafından açıklanan döviz satış kuru baz alınarak tespit ediliyor. Daha sonra ÖTV + (EPDK) Gelir Payı eklendikten sonra +%18 KDV eklenerek vergili Rafineri çıkış fiyatını bulunuyor. Vergili Rafineri Çıkış Fiyatı üzerine Dağıtıcı marjı + %18 KDV eklenerek Akaryakıt Dağıtım Fiyatı elde ediliyor. Akaryakıt Dağıtım Fiyatı üzerine Bayi marjı + %18 KDV eklenerek akaryakıt bayi satış fiyatına ulaşılıyor.

Kurşunsuz 95 Oktan Hesaplama:

Gasoil 0.1% Cargoes CIF MED (Platts) Future : 1132,202 $/ton

TCMB Döviz Satış Kuru: 17,4000: 19722,92 TL/ton

Benzin Yoğunluğu (kg/m3): 740 Ton/Litre: 1351,3513
EPGIS'e göre Benzin Yoğunluğu: 759,86734 = 1316,0191

Dizel Yoğunluğu (kg/m3): 830

Rafineri Çıkış Fiyatı: 14,5782
EPGIS Rafineri Çıkış Fiyatı: 14,9696

Ürün: Kurşunsuz 95 Oktan (TL/m3)

ÖTV: 2.376,50 (TL/m3)

EPDK Payı: 2,54 (TL/m3) = 0,00254

Dağıtıcı Marjı: Bilinmiyor - Tüpraştan öğreneceğim
Bayi Marjı : Net değil bunu da öğreneceğiz

Umarım yazımı beğenmişsinizdir. Bir önce ki hesaplamada yanlış piyasa fiyatını hesaplamışım Kurşunsuz 95 Oktanın piyasa fiyatı bu olacak: Gasoil 0.1% Cargoes CIF MED (Platts) Future. Normal de spot piyasa rakamıyla hesaplamamız gerekiyor. Onun için de S&P Global Platts (Platts) veri terminali gerekiyor. Çok fazla fark çıkmaz. Dağıtım Marjı ile Bayi (İstasyon Marjı) yanlış hesaplama yaptım. Onu da Tüpraş'tan öğreneceğim. Bilen birisi varsa yazsın sonucu direk çıkartırız. Nasıl hesaplandığı hakkında biraz daha bilgi sahbi olmuşsunuzdur diye düşünüyorum.

Dağıtım Marjı + Bayi Marjı = 1.30 ekonomistin dediğine göre buna göre hesaplamayı yaptım ve buldum.

Hesaplama tarafında ufak hatalar olabilir. Brent Petrol bakacaksınız ama bizim için önemli olan veri işlenmiş petrol fiyatıdır.

Not: Bu yazı için tekrar'dan güncelleme gelebilir. Çünkü dağıtım marjı, bayi marjı ve benzinin yoğunluğunda problemler var. Bunu bilgilerini net olarak aldığımda excel'den hesaplayıp bu yazıya ekleyeceğim. Epgis'in benzin yoğunluunda farklılık var. Bunu en iyi Tüpraş'tan öğrenebiliriz. EPDK'ya baktığımda 720 ile 775 arasında olduğu yazıyor. Bende ortalama değer olarak 740 alayım dedim.

#HaftalıkBorsaDeğerlendirmesi

BeğenFavori PaylaşYorum yap