Sosyal medya bilgi çöplüğüne dönmeden önce, son günlerin popüler konusu olan Gravitational Waves ile ilgili doğru bilgileri buradan paylaşmak istiyorum.
-1.3 Milyar ışık yılı uzaklıktaki 2 karadeliğin dansını ve sonunda birleşmesini gözlemledi insanlık.
-Ve 0.2 saniye içerisinde bu iki dans eden kara deliğin yaydığı enerji tüm evren içindeki tüm yıldızlardan daha büyük.
-2 karadeliğin birleştiği anda 3 güneş kütlesi kadar enerji kütleçekim dalgası olarak açığa çıktı.
-Güneşin 36 katı kütlesinde bir karadelik + güneşin 29 katı kütlesinde bir karadelik = güneşin 62 katı kütleinde bir karadelik ! 36+29=62+???
-gözlemlenen çarpışmadan çıkan enerji:
~536877000000000000000000000000000000000000000000 Joule (47 sıfır var)
-Yani Hirosimaya atılan bombanın yaklaşık 8 trilyon X trilyon X trilyon X milyar katı.
-deneyden sonra kütleçekim parçacığı olarak bilinen graviton kütlesi için belirlenen üst limit 10^-22eV yani gravitonu bulmak çok zor olacak. Higgs bozonu için belirlenen yaklaşık üst limit ~160 GeV di.
Bu konuyu anlatan şu ana kadar gördüğüm en güzel video.
@hkellecioglu
#TeknoSeyir
#BilimSeyir
https://www.facebook.com/AlbertEinstein/videos/10153660858099843/
-Güneşin 36 katı kütlesinde bir karadelik + güneşin 29 katı kütlesinde bir karadelik = güneşin 62 katı kütleinde bir karadelik ! 36+29=62+???
Bu kütleleri nasıl ölçtüler?
Güzel soru.
Kara-delikler genellikle yörüngelerinde yıldızlar ya da gaz bulutları bulundurur. Yörüngedeki cismin hızı hesaplanarak kara-deliğin kütlesi bulunabilir.
Örneğin bir yıldız ve bir kara-delik aynı ortak kütle merkezi etrafında dönse, karadeliği göremeyiz fakat yıldızı görebiliriz. Daha net gözlemlerle yörüngenin genişliği ile yıldızın hızını bilirsek, kütle çekim yasası bize kara-deliğin kütlesini tam olarak verir.
"Kepler kanunları" ve "Schwarzschild yarıçapı" da yeterli gözlem ve veri ışığında astronomide kütle hesaplamalarında kullanılabilir.