Super Nintendo Entartaintmen System konsolunu anlattığım #TozluRaflar yazıma gine sıkıcı bir başlangıç yazısı ile giriş yapmış bulunmaktayım an itibari ile. Tarih sayfaları bu kadar sıkıcı monoton bir giriş yazısı görmemiştir herhalde.

Neyse bu yazımda sizlere Snes'in revizyonlarını ve kartuş sihrinden bahsedeceğim. Nintendo 1997 yılında yani Nintendo 64 konsolunun çıkışının ardından bir önceki nesil konsolunu yenileme kararı veriyor. Tıpkı zamanında Snes çıktığında Nes konsoluna yaptığı gibi(Nes-101 adlı revize versiyonunu çıkartmıştı). Sns-101 kod adı ile çıkan konsol( japonyada Famicom junior adı ile çıkıyor) orjinal konsoldan bir kaç değişiklik içeriyor. Bunlardan en farkedilir olanı dış kısım. Yeni bir kasaya kavuşan Snes, orjinal Pal versiyonundaki gibi yuvarlatırmış hatlara kavuşuyor ve sol tarafa alınmış mor reset ve power düğmesi ile farklı bir görünüşe kavuşuyor. Küçük boyutları ile kompakt bir yapıya kavuşan Snes bunun karşılığında hafif bir kasaya kavuşuyordu. Kontrolcü konsunda değişikliğe gitmeyen Nintendo, fiyat konusunda büyük adımlar atıyor. Büyük oranda fiyat kıran Nintendo ,yeni konsolu ile arada bir basamak yaratmış oluyordu.

Evet Snes için çıkmış bütün lisanslı klone ve revizyonlar bunlar. Nes teki kadar uzun ve korkunç değilmiş değil mi? Şimdi daha karmaşık ve güzel konulara gireceğim. Snes için bahsedilmesi gereken en kapsamlı konuyu sizlere basitçe anlatmaya çalışacağım. Gönül isterdiki Levent Pekcan bu konuları bizlere anlatsın(ama insan umduğunu değil bulduğunu yermiş diyecek ve bana katlanmak zorunda kalacaksınız).

Süper nintendonun gelişmiş özelliklerinden biride işlemcinin ek işlemciler ile birlikte çalışabilmesi(büyük ihtimalle dma iel alakalı bir konu).Zamanla oyunların performansının Snes in limitinin üstüne çıkması ile Nintendo konsolunun ömrünü uzatabilmek için arayışlara girer. Bunun için bulduğu çözüm ise Seganın yaptığı gibi ek işlemci kullanmak. Genesis'in 32X çözümüne benzer şekilde ek işlemciler ile sistemi takviye etmeyi planlayan Nintendo, bunun için chipleri ayrı bir ünite(tıpkı Seganın yaptığı 32X eklentisi gib) halinde sunmak yerine direk olarak oyun kartuşlarının içine monte etme yolunu seçer. Bu bir anlamda iyi bir karar iken bir anlamda kötü bir karar olarak gözüküyor. Bu yönteme başvuracak firmaların kendi özel chiplerini(ve özel durumlar için özelleştirilmiş chiplerini) kullanmasına imkan doğurmasının yanında ne yazıkki oyun kartuşlarının üretiminin pahalıya gelmesine neden oluyordu(bunun sonucundada oyunlar pahalıya satılıyordu). İsterseniz bu işlemcilerden bir kaçını ve bu işlemcilerin çıktığı oyunlardan bahsedeyim.

İlk bahsedeceğim konuk Super FX chipi. Bildiğiniz gibi 16 bit işlemciler ve bu işlemciler için çıkan grafik işlemcileri 3 boyutlu grafiklerin üstesinden gelecek güçte değiller.Snes ve Genesis te bu konudan muzdarip. O yıllarda çıkmaya başlayan 3d oyun akımının gerisinde kalacağını anlayan Nintendo çözüm için Argonaut Games firması ile kafa kafaya verirler. Bunun sonucunda Super Fx chipi ortaya çıkar. Superfx chipini üç boyutlu nesneler için polygonları çizmekle görevli. İçinde Risc çekirdeği barındıran bu işlemci basit 3d objelerin üstesinden kalkabiliyor. Dönemi için başarılı derinlik hissiyatı yaratabilen bu işlemci başarılı olsada günümüz için baya bir kötü grafik kalitesine sahip. 3dfxte alışık olduğumuz bir çok filtreleme özelliğine sahip olmayan bu işlemci, texture konusundada pek parlak değil. Büyük bloklar halinde bulunan texturelar(textureların boyutu ne kadar küçük olursa daha detaylı grafikler elde edebilirsiniz)dan kaliteli ve detaylı grafikler beklemek hayal kalıyor(gerçi bunda az olan polygon sayısınında etkisi var). İşlemcinin yaklaşık olarak 1000 tane polygon çizebildiğimi söylersen bu eklentinin performansı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz(3dfx voodoo 1 bir milyon tane polygon çizebilmekte). Starfox oyunu ile karşımıza çıkan bu işlemci, bu uçuş oyununun ihtiyacı olan derinlik hissiyatına ve uçakların polygonlarını başarılı bir şekilde üstesinden geliyor(gerçi uçakların patlama efektleri biraz kötü). Starfox dışında işlemcinin ikinci versiyonu Doom'un snes versiyonunda görev yapmakta. Daha hızlı bir çekirdek dışında hiç bir gelişmeye içermeyen işlemci aynı zamanda hiç bir filtreleme özelliği eklenmiyor.

İkinci bahsedeceğim chip ise Capcom tarafından üretilen matematik işlemcisi. Superfx işlemcisi gibi 3 boyutlu grafik üretmeye yardımcı olan bu işlemcinin kardeşinden farklı bir çalışma anlayışına sahip. K-nex tarzı oyuncakları hatırlayan varsa(hatırlamayanlar için bir googleda resimlerine bakmalarını öneriyorum) bu sistemi çok iyi anlayacaklardır. O oyuncaklardaki gibi bir çok çubuğun birleşmesi ile oluşan üç boyutlu grafiklerleri(grafiklerin çerçeveleri) üretmenin tipik polygon teknolojisinden daha kolay(hızlı ve daha kabiliyetli( nesnelerin kendi etraflarında dönmesi gibi efektlerin üstesinden daha rahat kalkıyor)) olsada grafiklerin daha basit ve detaysız olmasına neden oluyordu. Bu işlemci Capcomun Megaman X2 ve X3 oyununda karşımıza çıkmakta.

Bu iki işlemciden bahsetmemin nedeni çok önemli ve bu konsol için çıkmış en meşur oyun kartuşlarında bulunduklarından. Bunun dışında karmaşık vektör hesaplamalarını yapmak için dsp(digital signal processor) chiplerine , karmaşık spriteları çözümlemek için ASIC decompressor chiplerine , oyunlardaki yapay zekayı arttırmak için çıkmış yapay zeka chiplerine(ai) ve bunun gibi sistemin limitlerini aşmaya yarayan chiplere yer vermiyorum. Çok karmaşık teknik detaya sahip oldukları için canınızı sıkmak istemememin yanında fazlası ile karmaşık olduklarından yazının yine fazlası ile uzamasından çekindiğim için bunlara girmiyorum.(azcık geç kalmış olabilirim bunu söylemek için) . Belki birgün karşılıklı çay içerken anlatabilirim yada teknoseyir izleyici buluşması yapılırsa peşinizden koşup bu sıkıcı detayları anlatabilirim.

Bir konsolu daha tarihin tozlu raflarına gömerken , sizlere benim bu 3 partlık yazımı sıkılmadan okuduğunuz için teşekkür ediyorum(teşekkürü borç biliyorum yazacaktım ama cümlenin krgusuna oturdamadığım için vazgeçtim). Bu konsolun Nintendonun son piyasa lideri konsolu olduğunu hatırlatır ve Nintendo 64 ile başlayacak düşüşü anlatacağım yazıda görüşmek üzere sizlere veda eder, giriş yazısı işini becerememem gibi bitiş yazısınıda beceremediğimi sizlere haykırırım.

Söz verdiğim Snes teknik detayları.
Piyasaya çıkış tarihi: 21 Kasım 1990 ( Japonya )
23 Ağustos 1991 (Amerika)
11 Nisan 1992 (Avrupa)
İşlemci: Ricoh 5A22( 65816 işlemci çekirdeğine sahip) 3.58 MHz
Grafik işlemcisi: Ricoh PPU1 , Ricoh PPU2
Ses işlemcisi: Sony Apu
S-SMP (8-bit Sony SPC700 işlemcisi)
S-DSP (16-bit DSP)
Ram: 128 KB Dram , 64 KB video ram(sram), 64 kb ses rami(psram)
Çözünürlük: 256×224
Sprites: Ekranda 128 tane, bir hatda 32 tane olmak üzere 8x8 ten 64x64 boyutundaki spritelar
her bir sprite 16 renk alabiliyor
Ses: Stereo destekli 8 kanal ADPCM