Elbette yetmeyecektir, kapalı bir sistem için basit bir madde hesabıyla da bunu bulmak mümkün. Ayrıntılara takılmadan hesaplarsak, solukla verilen tüm karbon bitkiye dönüşse bile karbon bitkinin gövdesi ve meyvesi arasında bölünecektir, ilk etapta karbonun yaklaşık yarısı patatese, yarısı gövdeye dönüşecek demektir. O patatesi yediğimizde de sindirim sisteminin verimini %50 kabul edersek solukla verdiğimiz karbonun yaklaşık %25'ini ilk etapta geri alabiliriz. Uzun süremiz olsa ve tüm dışkımızı, dökülen deri ve kıllarımızı, idrarımızı, vesairemizi ve patatesin yeşil kısımlarını bir şekilde kurutup yakarak tekrar tekrar CO2 imal etsek ve sürekli döngüde patates yetiştirsek bile, süreçlerin hiçbirisi %100 verimli olamayacağı için, yine de karbon eksiğimiz kalacaktır. Ancak bu kadar kasmaya hiç gerek yok çünkü karbonu bulmak çok basit, hem çevremizde karbon esasli malzeme dolu, hem Mars atmosferi neredeyse tümüyle CO2. Yaşam destek sistemine karbon dioksiti %2 gibi insanın kabul edebileceği üst sınırda tutması ayarı yapabilirsin, bir miktar Mars atmosferinini ortama pompalaması yeterli olacaktir. Haydi pompa bozuldu onu da beceremedin, çevrendeki karbon esaslı malzemenin (kumaş, kağıt, traş losyonu, plastik v.b.) birkaç kilosunu yaksan al sana birkaç kilo CO2. Su için hidrazindeki hidrojeni yakarken, CO2 için de evrakları, kumaşları, plastikleri yakabilirsin, hem yanmanın yan etkisi olarak su da üretmiş orursun, tek sorun yanmayı verimli yapacaksın, ufak parçaları tam yakacaksın ki verimsiz yanmadan kaynaklanan zehirli karbon monoksit, azot oksit türevi gazlar filan fazla oluşmasın ama bunu da beceremesen bile, Mars'ta koloni kuracak kadar yeterli teknolojinin yaşam destek sisteminin olası yangınlardan çıkabilecek bu tür zehirli gazları süzme yeteneğine sahip olması gerektiğini düşünmek akla yakın, yoksa yaşam destek sistemin küçücük bir yangında çökecekse zaten oralara hiç gitme 🙂 Ha bunlar kitapta var mı dersen, okumadığım için bilemiyorum, eğer yoksa yazar karbon konusunu dert etmemiş olabilir, CO2 kapalı ortamdan sürekli uzaklaştırmaya çalıştığın bir madde, o yüzden eksikliğini konu etmek aklına gelmedi belki de 🙂 Kitabı okuyan birileri yanıt vermek isteyebilir.
@monura @yasinusta 10lt sıvı CO2 yaklaşık 2.7kg karbon içeriyor, kaç kilo patatese yeter o da ayrı mesele. Biraz hesap kitapla bulunabilir ama bunu da bir ziraatçi pratikçe açıklar belki 🙂 Mars fırtınası tam bir fiyasko evet.