BTnet'te, Levent Daşkıran,  BTK başkanı Tayfun Acarer'in Bilişim 500 töreninde yaptığı konuşmayı aktarmış. Acarer'in sözleri ve sosyal ağlara yönelik eleştirileri yeni tartışmaları başlatacak gibi.Daha önce Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Google'ı vergi vermemekle suçlamış ve bu açıklaması günlerce tartışılmıştı. Şimdi de BTK başkanı Tayfun Acarer, sosyal ağların ve arama motorlarının, internet altyapısını sömürdüğünü ama buna karşılık altyapı çalışmalarına en ufak katkıları olmadığını, üstüne gelir elde ettiklerini belirtip, vergi vermediklerini vurgulamış.

Vergi konusu gerçekten de tartışmalı bir konu. Zira eskiden olmayan yeni iş modellerinin ortaya çıkması ve fiziken ülkenizde olmayan bir firmanın uzaktan ülkeniz üzerinden gelir elde edebilmesi, vergilendirme mantığı açısından ciddi bir açmaz.  Ancak işin vergiden çıkıp altyapıya da katkıda bulunsunlara varması, 'yapmazlarsa ne olacak ?' kısmını düşünmemize neden oluyor.

Tayfun Acarer'in ifadesinde, sosyal ağların ve arama motorlarının altyapımızı yoğun şekilde kullanmasından ve bedel ödememesinden şikayetçi olduğunu görüyoruz. Ancak unutulmaması gereken şey, altyapıyı kullananların sosyal ağlar değil, servis sağlayıcılardan hizmet alan kullanıcılar olduğu. Yani ortada dışarıdan gelip internet altyapımızı işgal eden bir istilacı yok. Kullanıcılar kendi insiyatifleriyle sosyal ağları kullanıyor ve bu da sonuç olarak trafik yaratıyor.

Bu durum, İstanbul trafiğinde bazı yabancı otomobil üreticilerinin araçlarının daha çok kullanıldığını görüp, o markalardan trafik işgal vergisi almaya çalışmaya ve üçüncü köprünün maliyetine ortak etmeye benziyor. Halbuki aracı seçen de trafiğe giren de sürücü. Ve bu bir suç değil, seçim özgürlüğü.

Tayfun Acarer'in söyledikleri, yarın öbür gün sadece vergi vermenin de yetmeyeceği ve internette popülerlik kazanan her oluşumdan 'altyapıya katkı payı' gibi haraçların alınabileceği düşüncesini akla getiriyor.

Net Neutrality yani ağ tarafsızlığı olarak çevrilen kavramın tam zıttı olan bu tip müdahaleler, internetin, telekom firmalarının tekel konumunda olduğu ülkelerde daha da önem kazanıyor zira hizmetini ya da zihniyetini beğenmediğiniz servis sağlayıcısından kaçışınız olmuyor.

Ağ tarafsızlığı kavramı tıpkı sansür gibi, birkaç haklı görülecek neden öne sürülerek ortadan kaldırılırsa, bunun sonu servis sağlayıcıların istedikleri hizmeti engelleme, yavaşlatma ya da tümden ülkeye sokmama gibi güçleri eline geçirmesine neden olabilir. Şu an sadece sansür boyutunda duran müdahaleler, yasal olan servislerin de çok farklı nedenlerle engellenmesinin yolunu açar. Örneğin bugün tekel konumunda olan firmalar, yurtdışında alternatifi bulunan hizmetleri sunmaya başladıklarında, yurtdışındaki alternatifin ülkemizde çalışmasını engelleyebilir ya da performansını kullanılmaz hale getirebilir. Bu senaryo ABD'de ve Almanya'da gerçekleşmişti. Yani sorun sadece bizim sorunumuz değil.

Hızlı internetimize karşılık, düzgün bir YouTube deneyimi elde edememek bile bu tip müdahalelerin şu anda bile yapıldığını düşündürtüyor.

Tayfun Acarer altyapının yabancı platformlar tarafından kullanılmasına kızmak yerine, başka konulara odaklanmalı.

• Devlete vergi veren ve servis sağlayıcılara para yağdıran tüketici istediği siteye girebilir. Kaldı ki bu paraların bir kısmı yalın internet ya da kolay aşılsın diye yapılmış anlamsız kotalar ile haksız yere sağlanmakta.  Tayfun Bey'in açıklamalarından, internetin bedava sunulan bir hizmet olup fırsatçılar tarafından kötüye kullanıldığı izlenimi doğuyor. Halbuki internet de para karşılığı satılan bir hizmet ve bu hizmetin düzgün sunulması da BTK'nın takibinde olan görevlerinden. Altyapı yetmiyor şikayeti kullanıcıyı bağlamaz. İnternet hızlarını 100 megabitlere fırlatıp, tüm interneti kotaya bağlamadan önce, altyapımızın yettiği kadar büyüme prensibi izleyebilirdik. Artık şikayet için çok geç.
• Türk kullanıcısının zamanını geçirdiği sitelerin yurtdışında oluşuna kafayı takmak yerine, neden milyonlarca satan basit oyunlarımız, milyar dolar edecek yazılım hizmetlerimiz yok diye kafa yormak, daha verimli sonuçlar üretecektir. Skype ya da Facebook'u geçtik, Angry Birds ya da Instagram neden bizden çıkmıyor sorusu, nasıl vergi alırızdan daha kıymetlidir.
• Tüm gelişmiş ülkeler servislerini buluta taşırken biz hala download kotamızın 3 mbit'e yükselmesini kutluyoruz. Upload hızlarımız, yerli bulut hizmetlerini dahi kullanmak için yeterli değil.
• Kendi işletim sistemlerimize bile yeterince sahip çıkmıyor ve yitiriyoruz.
• İnternet ile iligli tüm konularda aklımız başımıza sonradan geliyor. Biz hep takip eden konumunda kalıyor, örnek olan konumuna geçemiyoruz. Sonra da takip ettiklerimizin elde ettikleri başarı ve gelire kıskançlıkla bakıyor, bir şekilde nasıl istifade ederiz kurnazlıkları düşünüyoruz.

BTK ve benzeri oluşumların sorması gereken soru, biz neden yapamıyoruz olmalı. Hatta ağızlarından çıkacak laflar bu sorunu çözecek projelerden başka bir şey içermemeli. Sansür, vergi, haraç, kota, limit ve benzeri kelimeleri içeren cümlelere, ilerleme bağlamlı bir metinde rastlayamayız.