Paylaş Paylaş

Teknoloji ve Bilim Notları 2022/39

Geçtiğimiz günlerde teknoloji ve bilim dünyasından gözümüze çarpan gelişmeleri derledik.

00:52 - Kulis

11:20 - Merhaba

12:51 - NASA: DART görevi asteroidin yörüngesini değiştirdi.

19:48 - NASA ve diğer kurumlardan test örnekleri taşıyan SpinLaunch’ın onuncu testi başarıyla tamamlandı.

27:15 - Starship’in ilk yörünge denemesi Kasım ayında yapılacak mı? İkinci Ay yörüngesi turu için şimdiden yer ayırtanlar var.

37:25 - Yakından geçen yıldızı yutan kara delik birkaç yıl sonra birazını geri kustu.

41:10 - Çernobil bölgesindeki kurbağaların rengi koyulaşıyor.

44:51 - Bilim insanları laboratuvar ortamında tabakta yetiştirilen beyin hücrelerine Pong oynatmayı başardı.

51:32 - 50 yıllık matris çarpma yöntemi DeepMind tarafından iyileştirildi.

56:45 - Yapılan son deneye göre geç saatte yemek yemek kilo almaya neden oluyor.

01:05:04 - Soru & Cevap

BeğenFavori PaylaşYorum yap
  • Outrun @outrun

    @hkellecioglu
    Hamdi Abi, Teknoseyir'in tek vegan üyesi olarak (büyük ihtimalle) videodaki veganlık ve yapay et kısımlarıyla ilgili bilgi vermek isterim. Yaklaşık 2 yıldır veganım.

    Yere paketlenmiş inek sütü döken aktivistleri dahil olduğum hiçbir vegan topluluk onaylamadı, aksine herkes sinir olmuştu. Yaptıkları gerçekten çok saçma ve veganları kötü gösteriyor. Biraz mantıklı düşünen hiçbir vegan o sütleri açmaz bile çünkü o sütleri açtıkları zaman yerine yenilerinin konulması için yeni bir talep oluşturmuş oluyorlar, satılmasıyla aynı etkiyi yaratıyor bu açıdan. Her neyse, lütfen tüm veganlar böyleymiş gibi düşünmeyin.

    Hazır konusu açılmışken etimsiler ve sütümsüler hakkında da güncel bilgileri vereyim. Maalesef vegan olmayan bir dünyada yaşıyoruz ve hiçbirimiz vegan doğmadık. Hayatımız boyunca çeşitli hayvansal ürünler yedik. Sevdiklerimizle yaşadığımız en güzel anılarda hayvansal ürünlerin tükemiti hep vardı. Çocukluğumuzdan beri gelişen bir damak tadımız var. Bir kişinin vegan olmasının en büyük sebebi, bu ürünlerin elde edilişinin arkasında çok büyük zulüm ve acının olması. Bu zulme ortak olmamak için vegan oluyor insanlar. Bu yüzden teknoseyir'de de denk geldiğim "canınız çekiyor işte, vegansanız niye ete benzetmeye çalışıyorsunuz?" gibi söylemler tamamen saçmalık. Kimse tadını sevmediği için vegan olmuyor ki. İkame ürünleri tüketerek alıştığımız tatlardan vazgeçmek zorunda kalmamış oluyoruz. O masumların hayatı benim 15 dakikada yediğim hamburgerden çok daha önemli. Neyse, ikame ürünlerin durumuna geçiyorum:

    Dünyada köfte / kıyma tarzı etimsi üretimi çok ilerlemiş durumda. Amerika ve Avrupa'da "beyond" ve "impossible" markalarının ürünleri satılıyor ancak ülkemizde yok. Bu markaların ürünleri hem tat hem doku bakımında neredeyse ayırt edilemeyecek seviyede, bu ürünleri yiyemeyen veganlar var. Bir burgercide sizden habersiz bu ürünleri kullansalar kolay kolay ayırt edemezsiniz. Yine bu firmaların sosis, nugget gibi farklı ürünleri de var. Tabii ki sadece bu iki firma değil, et ikamesi üreten firmalar hızla artmakta. Avrupa'da ise İngiliz firmalar en çok çeşidi üretiyor.

    Ülkemizde ise neredeyse sadece yerli firmalar bu işlere girmiş durumda. Beyond ve impossible gibi firmaların ürünleri ithal edilmiyor. Vegan et ikamesi üreten başlıca firmalar: trakya çiftliği, veggy, orfa the standard vegan ve yoket. Bunların dışında butik sayılabilecek firmalar: yaşam, vappy ve limonita. Ürettikleri ürünler arasında köfte, sucuk, salam, sosis, nugget, şinitzel gibi ürünler var. Pınar markası da impossible tarzı bir bitkisel burger çıkardı yakın zamanda. Metro marketin de kendi ürettiği içli köfte ve lahmacun gibi ürünleri var.

    Videoda konuşulan tarzda, yağının, kanının ve dokusunun 3d printerla basıldığı tarzda ürünler pahalı ve lüks durumda. Şu anda yaygın olarak üretilen ve ucuz olan ürünler hep bahsettiğim tarza işlenmiş et ürünlerinin ikameleri.

    Bunların dışında bir de ülkemizde "soya kıyması" olarak adlandırılan, aslında doğru tanımı TVP (Textured Vegetable Protein) olan ürün var. Bu ürün soyadan, bezelyeden ve buğdaydan üretilebiliyor ama en yaygını soyadan üretilen. Bu ürün kuru ve granül şeklinde oluyor ve evde üzerine sıcak su eklenip diğer malzemelerle tatlandırıldığında kıymanın yerine geçiyor. Kıyma ile yapılan her şey TVP ile yapılabiliyor. Ben TVP ile lahmacun harcı yapıp fırında lahmacun yaptırmıştım, kimsenin ayırt etme şansı yok, ki vegan olmayanlar yiyip şok oldular zaten. Kendim de evde kayseri yağlaması, spagetti bolonez ve köfte gibi yemekleri TVP ile çok kez yaptım.

    Süt konusuna gelirsek, sıvı süt olarak çok fazla seçenek var. İnek sütüne çok benzeyen ve tat olarak ondan çok daha iyi olan süt şaşırtıcı bir şekilde yulaf sütü. Yulaf enzimlerle işlenip kendi şekeri ortaya çıkarıldığı için yulaf sütüne dışarıdan şeker eklenmiyor. Dünyada bunu en iyi yapan marka oatly ama ülkemizde yok. Ülkemizdeki en iyi yulaf sütleri ise Alpro Barista yulaf ve fomilk yulaf ürünleri. Bunun dışında besin değeri çok yüksek olan soya sütü var. Paketli soya sütleri var ama evde yapınca çok ucuz oluyor. Badem, fındık, hindistan cevizi gibi sütler de var.

    Peynir ve yoğurt işinde yurt dışında iyi ürünler var ama maalesef ülkemizde satılanlar çok iyi değil. Evde yaptıklarım hep daha iyi oldu. En son ay çekirdeğinden peynirimsi yapmıştım mesela çok başarılıydı.

    Bu arada "insan neden vegan olur?" kitabını şiddetle öneriyorum. Sağlık kısmı içinse "ölmek ya da ölmemek" kitabını mutlaka okumalısınız.

    Bu arada ben de sizin gibi inşaat mühendisliği mezunuyum ama mesleği bıraktım ve kendime web geliştirme öğretiyorum. İTÜ'de tezimde de kendi yazdığım programla analizlerimi yapmıştım yani aşinayım yazılıma aslında. İyi ilerliyorum ve umutluyum 😀 Şu an The Odin Project müfredatında ilerliyorum, inşallah güzelce bitirip iyi bir iş bulurum.

  • reducto @protego

    @hkellecioglu "Yeni yasanın yürürlüğe girmesi 2023 zaten" dedikten 2 saat sonra resmi gazetede yayımlanıp yürürlüğe girmesi... 🙁

    • Hamdi Kellecioğlu @hkellecioglu

      Resmi gazetede yayınlanması hemen uygulanacağı anlamına gelmiyor. Tekrar açıp bakmadım ama yanlış bilmiyorsam yasanın içinde yazıyor zaten 2023'te yürürlüğe gireceği o yüzden şimdilik sorun yok.

    • reducto @protego

      @hkellecioglu Madde 39'da, malum 29. maddenin yayımlandığı anda yürürlüğe girdiği yazılmış. daha doğrusu 20,21,22,25,26,27 ve 28'in bir kısmının 1 Nisan 2023'te yürürlüğe gireceği, diğer hüükmlerin yayımlandığı anda yürürlüğe gireceği belirtilmiş. Asıl bizi ilgilendiren o malum madde(29) yürürlüğe girmiş oldu eğer ki bir şeyi atlamadıysam

    • Hamdi Kellecioğlu @hkellecioglu

      @protego O zaman dans.

      Herkes yazdığı şeylere dikkat etsin. Burada risk oluşturabilecek konulara zaten izin vermiyoruz. Bizle ilgili sıkıntı çıkacağını sanmıyorum ama dikkatle takip etmekte fayda var. Bakalım gerçek hayatta nasıl uygulanacak bu yasa.