SanDisk Extreme PRO M.2 NVMe 3D SSD

GİRİŞ:

2,5 " SSD (Solid Stade Drive) depolama cihazları, anakartlarda SATA arabirimini kullandıkları için hız limitine takılıyorlar. SATA I için 1,5 Gb/s, SATA II için 3 Gb/s iken SATA III için 6 Gb/s olarak hız limliti vardır ve uygulamada yaklaşık 10'da 1 bir hıza sahip oluyoruz: SATA III için 600 MB/s.

Hız limitini aşmak için SSD sürücülerde NVMe (Non-Volatile Memory Express) arabirimi kullanılıyor. NVMe arayüz destekli SSD cihazlar, fiziki olarak M.2 isimli sokete takılıyor. SATA ve NVMe arayüzleri hakkında güzel bir bilgi-grafik bağlantıda yer alıyor.

Biraz merak, biraz deneyim amaçlı NVMe arayüzüne geçmek istedim ve SanDisk markasına ait bir ürünü tercih ettim. (Şu an güncel fiyatı 742 TL)

 

KURULUM:

Kutu içeriği olması gerektiği gibi sade fakat montaj için vida çıkmaması şaşırtıcı idi. Anakarttaki M.2 soketi karşısındaki vida yuvası için bayağı bir kurcaladım hurda malzemeleri 🙂

Anakartta 2 adet M.2 soketi yer alıyor. 1.Sokette eğer SATA arayüzünü kullanan bir kart kullanırsak, SATA_1 portu iptal oluyor, diğer soket ise sadece PCIE modunda çalışıyor. Karışıklık olmasın diye bu sokete taktım cihazı.

Yeni bir işletim sistemi kurmadım. Disk klonlama ile mevcut işletim sistemini ve partisyonları bu yeni diske geçirdim. Lazesoft Recovery Suit programını kullandım, kullanımı oldukça basit.

Mevcut durumda Sandisk Ultra II SSD var idi ve C: ve D: olarak iki partisyonlu idi. Program sayesinde birebir aynı şekilde iki partisyonlu olarak yeni diske geçiş oldu. İlginç olan 20 MB kullanılmayan bir alan oluştu diskin sonunda. Onu da EaseUS Partion Master ile D: partisyonuna ekleyiverdim.

Merak amaçlı olduğu için sürücü testlerini amatörce yaptım. CrystalDiskMark ve HDTune programlarını kullandım.

CrystalDiskMark için başlangıçtaki ilk "Default" testi uyguladım.

HDTune programında "Yazma" testi yapılamadı, partisyon nedeniyle bir uyarı mesajı aldım.

Karşılaştırma olması için WD Black model geleneksel bir sabit diske (HDD - Hard Disk Drive) aynı testleri uyguladım.

 

YAZILIM DESTEĞİ:

SanDisk tarafından NVMe için ayrıca bir sürücü hazırlanmamış. İşletim sistemindeki varsayılan sürücü kullanılıyor. Ürün sayfasında yazılım olarak bir bilgi yazılımı öneriliyor. Yazılım sayesinde cihaz yazılımı (firmware) kontrolü ve güncellemesi yapılabiliyor. Sıcaklık bilgisi ve ömür bilgisi programda yer alıyor. Onun dışında pek bir işlevselliği yok.

 

SENTETİK TESTLER:

Test programları için yeterli bilgim ve tecrübem olmadığı için program bazlı olarak şu karşılaştırmaları yapabiliyorum:

CrystalDiskMark

  • Sıralı yazma testinde, NVMe, SSD'yi beşe katlıyor. SSD ise HDD'yi beşe katlıyor. Böylece NVMe, geleneksel disk HDD'yi 25'e katlamış oluyor. (Yedekleme işlemlerinde bu tip sıralı okuma/yazma işi ile karşılaşıyoruz.)
  • Rastgele yazmada RND4K Q1T1 (tek kuyruk, tek işlem parçacığı - Q1 Queue 1, T1  Thread 1) testinde -kişisel PC deneyimine daha yakın olan bir durum- NVMe ile SSD arasında dişe dokunur bir fark yok iken HDD oldukça kötü bir değere sahip (171 - 105 - 1).
  • Aynı şekilde rastgele okumada (RND4k Q1T1) yine NVMe ile SSD arasında çok büyük bir fark yok: 39 - 30

HDTune (Transfer Rate)

  • İşlemci kullanımında NVMe, SSD'den yüksek kalıyor ve şaşırtıcı: %12 - %6. HDD için bu değer %24.
  • Transfer hızında ortalama değerde NVMe ile SSD arasında ciddi fark yok: 329 - 295 MB/s. HDD için bu değer 130 MB/S
  • Erişim süresinde NVMe ve SSD önde gelirken çok bir fark yine yok: 101 us - 169 us. HDD için bu değer oldukça kötü: 8.110 us (Mikro saniye - us)
  • "Burst rate" değerinde, HDD ilk ve tek olarak testlerde birinci oluyor. "Cache" ile ilgili bir ölçüm olduğu için NVMe ve SSD için geçerli bir parametre olmadığı söyleniyor.

 

 

 

KİŞİSEL DENEYİM:

Testler dışında, kısa bir kullanım deneyimi sonrasında, günlük çalışmalar için şu tespitleri bulunabilirim:

  • Windows açılışı, hissedilir şekilde hızlandı.
  • Word, Excel, Chrome gibi günlük kullanım programlarının açılışı, yine hissedilir şekilde hızlandı.
  • Oyunların açılışında ise arka planda Internet bağlantısı ile veri alış-verişi olduğu için gözle görülür bir fark olmadı. (StarCraft II, Diablo 3, DOOM, Borderlands)
  • Oyun esnasında ise yüklemeler ve bölüm geçişlerinde hızlanma fark ediliyor.

 

KİŞİSEL DEĞERLENDİRME:

Öznel olarak NVMe arayüzlü bir depolama birimi kullanmanın avantajlarını şöyle sıralayabilirim:

  • M.2 soketi kullanıldığı için bir adet SATA portu boşa çıkıyor. (Anakart SATA port sayısı 6 ve yetmeyebiliyor.)
  • Kasa içi güç ve veri kablo ihtiyacı yok. Montaj kolaylığı ve görsel olarak derli toplu durum sağlıyor.(Şu an kasa içi fiziki yerleşim nedeniyle ek bir SATA güç besleme imkanım yok.)
  • M.2 soketi özelinde imkan olarak dizüstü bilgisayarlarda güncelleme/kapasite artış imkanı sağlıyor. (SATA veya NVMe arayüzü durumu dikkat etmek lazım.)

Dezavantaj olarak şunları söyleyebilirim:

  • SATA arayüzlü SSD depolama birimine göre %60 daha pahalı.(742 TL - 450 TL)
  • SATA arayüzlü SSD depolama birimine göre hız avantajı, günlük PC kullanımında şaşırtacak bir fark oluşturmuyor.
  • Anakartta M.2 soketi gerekli, fakat çözümü var 🙂
  • Sök-tak ve taşınması SATA arayüzlü SSD depolama birimine göre daha zor.
  • Sıcaklık değeri daha yüksek seyrediyor. Geleneksel HDD 36 derece, NVMe 48 derece.
  • Soğutma için kasa içi hava akşını dikkate almak gerekiyor. Muhafazası olmadığı için sıcaklığı yayma imkanı yok.

Sonuç olarak, NVMe arayüzlü M.2 soketli bir depolama cihazının satın alınmasını, her durum için öneremiyorum. Özel ihtiyaçlarda bu ürünün temini uygun gözüküyor: Dizüstü bilgisayarda depolama güncelleme, anakart SATA port sayısının yeterli olmaması, günlük PC kullanımı dışında özel uygulamaların kullanılması.

 

TEKNİK ÖZELLİKLERİN KARŞILAŞTIRILMASI:

BeğenFavori PaylaşYorum yap
Bu ürünle ilgili tüm incelemeler