Dolar neden artar? yani birinin söylediği sözle bile artması çok saçma geliyo bana, şimdi ekonomik ölçüler desek Türkiye'nin 2000 yılındaki ekonomi günümüzden daha kötüydü ama dolar o zaman 1.10 tl'miydi neydi ki o zamanlar memur maaşlarını dışardan gelen yardım paralarıyla ödediklerini biliyoruz, bunların yanında tl, japon yen'inden daha değerli ama japon ekonomisi çok daha iyi. Yanlış anlaşılmasın tartışma konusu için değilde ekonomist olmadığım için gerçekten merak ediyorum.

BeğenFavori PaylaşYorum yap
  • Ensefalon @ensefalon

    Üret-satınal dengesi ekonomik gücündür. Elmas kömür ikilemi gibi bulanabilme değerindir. Parayı basarsan kendi bankandan 2000 e göre haliyle değerin düşer.

  • BraVe @brave

    Sağlam ekonomimiz yok. Spekülatif olarak değerler hoplayabiliryor. Üretime dayalı ekonomi olmayınca başkasının ağzına bakıyorsun böyle.

  • BeatBoxGrandma @beatboxgrandma

    Hocam ülkeye dolar gelmezse dolar artar diyeyim kısaca. Ülkeye dolar gelmesi için de ya ihracat yapacaksını ya da yatırımcıları buraya getireceksiniz. Bizim cari açık gittikçe büyüyor malum, yatırımcılar da güvenilmez buluyor. İkisi de olmayınca ülkede dolar bulunmuyor ve az olan her şey gibi artıyor. Amerikanın dolar basmayı azaltması da buna etken tabi. Bunlardan başka etkenler de vardır ancak en basiti ve benim bildiğim bu 😀 😀

  • TeknoStil @teknostil

    Mesela dolar 20 kuruş arttı diyelim. Neden 15 değil de 20 kuruş arttı ya da neden 25 kuruş artmadı? O değer nasıl belli oluyor? Birileri sisteme bilgileri mi giriyor yoksa otomasyon sistemi mi var?
    İşin tekniğini merak ediyoruz aslında.

    • BeatBoxGrandma @beatboxgrandma

      Elinde olan doların miktarına bakılarak oluyor. Hesaplama yöntemi vardır onun da 😀

    • 3dfx @3dfx

      forexte her fiyattan usd/tl satiliyor su anda. Atiyorum 5,5573 tlden fiyat girmissin dolar satiyorsun, birisi bu dolari alirsa fiyat o olmus oluyor, durum bu. Arz-Talep dengesi fiyati bu seviyede tutan yada tutmayan yani.

    • X36 @mask

      pazarda 10 kilo domates var alacak 10 aile var 1 er kilo alıyor fiyat 1 lira sorun yok. ailelerden birisi 3 kilo domates aldıgında geriye kalan 9 aile 7 kilo domatesi alacak herkes 1 kilo alırsa 2 aile alamıycak yada az alıcak her aile dengeyi bozmamak için. tam burda pazarcı devreye giriyor ürün az almak isteyen çok arz-talep gibi bişey. pazarcı fiyatı 3 lira yapıyor parası olan aileler domatessiz kalmamak için mecbur alıyor kalan 7 kilo dometesin 5 kilosunu 3 liradan parası olan aldı kalan iki kiloyu da 4 aile alcak fiyat böyle böyle kim nekadar fazla para verirse o kadar artar gider bunuda niye anlattım bilmiyom ben bu konuylada ilgim yok ama neyse en son murat şen'in evde nükleer reaktör yapımı videosunu izliyodum buraya gelmişim.

  • Ofpoyraz @redmaner

    Çok uzun mevzu ama bu 😄

    Ama o tek kişinin sözü ile değişimi o kişinin sözünün sağladığı değişimlerden ötürü. Fed başkanının faiz artırımı yapması dünya üzerindeki paranın garanti kazançtan ötürü Amerika'ya akmasını sağlıyor veya tam tersi durum yatırımcıların dünyaya açılmasını zorunlu kılıyor. Yani parası olanların daha çok para kazanmak için paralarını nereye koyduğu ile ilgili biraz

    • Ofpoyraz @redmaner

      Bir de doların paritesi ile yaşam kalitesi veya alım gücü aynı şey değil karıştırmamak gerek.

      2000lerin başından beri alım gücü insanların gelirlerinde artışla artarken gelişmişliğin getirdiği yenilikler yaşam kalitesini yükseltti. Pariteden bağımsız bir durum bu. O zaman 10 dolar da olsa 0.1 dolar da olsa TL nin karşılığı fark etmezdi (japonya örneğin gibi)

      Ancak 2010larda doların artışı pariteye bağlı ürünlere fiyat artışı olarak döndü ve bu durum ister istemez alım gücünü azalttı. Gelirler halen daha artsa da bu değişmedi.

    • Ofpoyraz @redmaner

      Son olarak 2000lerin başı ile günümüzü kıyaslamak yanlış. Zira alışveriş sepetimizin içeriği değişti. O dönem artan dolar insanların TV veya araba almasını zorlaştırıyordu. Ancak günümüzde her aile akılı televizyonlar, birsürü akıllı telefon, bilgisayarlar v.b. şeyleri ihtiyaç olarak gördüğünden (ki öyle) dolara daha kırılgan hale geldi. 2010larda alım gücündeki düşüşü hissedişimiz biraz da bundan.

      2005 senesinde olsak sanırım biz bile hissedemedik böyle bir düşüşü zira sürekli fiyatlarından haberdar olduğun bir teknoloji dünyası olmayacaktı. İPhone xs max olmayacağından fiyatının 15bin lira olması bizi dumura uğratmayacaktı 😄

  • Fatihmi @distance

    Anlamam detaylı olarak ama günümüz teknolojisi ve geliştiği yön düşünüldüğünde o zamanlar durum farklıydı diyebiliriz. Elindeki değerler artık aynı değerde değil. Japon insan maaşının yüzde kaçını neye harcadığı, ihtiyaçlarını nasıl karşıladığı daha önemli miktardansa.

  • Meraklı @merakli

    Üretmiyoruz, satmıyoruz diyenler Rusya ve İran'a bakıp ne diyor merak ediyorum. Adamların petrolü, doğalgazı var ama ambargo yüzünden istediği yerlere bile satamıyorlar. Senin ekonomin üretim modeli üzerinde olsa yarın çıkıp ABD ambargo kararı alsa yine döviz hoplayacak. Ülke içinde pek zor durumu düşülmez ama sonuçta paran yine değersiz oluyor.

    • lodos9203 @lodos9203

      @merakli En azından ülke içinde pek zor duruma düşülmez dediğiniz gibi. Ayrıca şöyle birşey var Doğalgaz petrol vb. İran ya da Rusya'dan almasan bir başkasından alabilirsin tekel değil bu ürünler. Ama bir işlemci, ekran kartı vb. tekel durumda. Bu tarz tekel durumda olabilecek bir şey üretebilirsek kimse sana ambargo koyamaz. Koysa bile diğer ülkeler bu duruma karşı çıkarlar.

    • Meraklı @merakli

      @lodos9203 Başkasından alırsın da misal Avrupa'nın bir Rusya'dan bir de Orta Doğu'dan alması var. Rusya'dan alması daha ucuza gelir. Onu geçtim zaten Petrol fiyatlarını ABD eliyle oynatıyor yine de. İsteyen her türlü batırır.

  • Kendi Fikri @kendifikri

    dolara abd fazla faiz verirse bozdurup oraya götürüyorlar, tl faizi artarsa buraya. paradan para kazanma olaylarından bu kadar inip kalkıyor bence.. şimdi ülkede hiç dolar yok diyelim. kimsede yok 0 dolar var. ölecekmiyiz. ülkece. anlamıyorum.

  • Nostromo @nostromo

    O zaman böyle deli tüketim yoktu. Döviz dışarı gidip elde kalmadığından dolar euro böyle deli yükseliyor. İhracatı artırıp ithalat oranına yetiştiremediğimiz sürece, ya da ithalatı düşürmediğimiz sürece böyle gider bu

  • Yekta F. @electric

    Biraz uzun olacak baştan söyleyeyim 🙂

    Doların artması bir ülkeyi nasıl etkiler nasıl etkilemez onu düşünmek gerekir bunu cevaplamak için.

    Mesela biz kendi içimizde etimizi, tarım ürünlerimizi, elektriğimizi, arabamızı, doğazgazımızı veyahutta alternatif bir enerjiyi üretebilseydik ve kendi kendimize yeten bir devlet olsaydık doların yükselisi aynı Japonya'da olduğu gibi bizi etkilemezdi. Çünkü insanlar hayatta kalabilmek ve düzgünce yaşayabilmek için kendi iç kaynaklarını tüketirdi ve Dolar ile işi olmazdı.

    Japonya'nın kendi teknoloji markaları var (Sony), Araba markaları var (Toyota, Subaru ), Enerji bakımında dışa bağımlışığı çok az ve ihracat yapıyorlar. Durum bu olunca kendi iç refahını arttırmak için kendi para birimlerini bol bol basıp bu dengeyi tutturabilmişler. Doların onlarda bu kadar yüksek olması devleti kötü oranda etkilemiyor çünkü zaten ihracat yaptığı zaman ürettiklerini gene Dolar üzerinden ihraç ediyor.

    Bizde de durum çok vahim. Biz katma değerli ürün üretmeyi (teknoloji, araba, marka) geçtim insani ihtiyaçlarımızı karşılamaktan bile maalesef ki aciz bir ülkeyiz. Enerjimiz dışarıdan, tarımımız dışarıdan, tohumumuz dışarıdan, arabamız dışarıdan, etimiz dışarıdan ve en önemlisi ithalatımız baktığımızda ihracatımıza göre çok daha fazla. Şu an dolar 5.50 olmasına rağmen ve 1 senede oluşan enflasyon %40-%60 arasında olmasına rağmen anca dengelendi.

    Durum bu olunca biz ne olacak canım basayım TL halk refaha kavuşsun 1 Dolar 100TL olsun deyip dengeyi kuramıyoruz, kuramayız.

    Bizim ekonomimiz dışarıdan gelen yatırımcıya bağımlı Dolar bu sayede giriyor ihracatımız yüzünden değil durum bu olunca da uçan kuş doları etkiliyor.

  • prospektus @prospektus

    Yalnız, Japon yeni TL'den daha değerli değil mi? Sadece fazladan iki sıfır var paralarında.