Ara sıra ben de hayal ediyorum ama açık kaynak işletim sisteminin Microsoft'u devirip ana akım hale gelmesi tam bir hayal. Çok kaptırmayın bu konuya kendinizi. Ticarette özgürlük değil para konuşur. Plus abonelik sistemi olan bir GNU/Linux lazım. 10 milyon abone iş görür başlangıç için.

Edit: Eksik yazmışım, RedHat var diyen arkadaşlar oluyor. Kurumsal akımdan, sunuculardan bahsetmiyorum.

BeğenFavori PaylaşYorum yap
  • Arda Zeytin @ardazeytin

    Evet. Yazılım geliştiren ve emeği geçen herkesin evine ekmek yerine özgürlük götürebileceğini düşünen çok kişi var hala. Yazılım geliştirmenin günümüzün okur yazarlık oranını geçtiği bir dünyada böyle bir şey gerçekleşebilir. Şuan zor.

  • Mert @merpheus

    Grafik araçları ve üretici firmaların driver desteklerine baktığımız zaman sınıfta kalıyor direkt zaten. Vulcan apisi yine okey directx ile yarışma konusunda ama büyük firmaların yazılımları gelmedikçe ki, böyle bir şey olmaz. Tutup Solidworks ü filan linuxta koşturamıyorsunuz, bu durumda bir tasarım ofisi için hiç bir anlam ifade etmiyor linux vs.

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      Mac OS'da çalışıp da türlü ana akım GNU/Linux dağıtımlarını desteklemeyen ana akım yazılımlar ve araçlar bu dediğim cap canlı örneği.

    • Mert @merpheus

      @ardazeytin Bir xcode var öyle çok ihtiyaç duyulan. Mac os'un açık kaynak olmadığını ve apple gibi bir firma tarafından geliştirildiğini de göz önünde bulundurmamız lazım. Bunun yanında, oyun vs işlerine geldiği zaman olay Apple tarafı da çok güçsüz kalıyor.

  • Arda Zeytin @ardazeytin

    Steam machine patladı. Aynı Windows Phone olayı gibi. Steam oyun üreticisi değil, Microsoft da uygulama üreticisi. Bu içerikleri üretenler cebine giren paraya bakar. Oyun yapan adam kaç kopya satacağına bakar. X kadar emekle Windows'da 100k kopya oyun satan adam ekstra X/4 emek harcayıp +1000 kopya satma için uğraşmaz. Basit bir denklem. Zarar diyoruz.

  • mrx ✔ @mrx

    Hocam biraz fazla linux savunuyor gibi gözükeceğim ama şunu söylemek istiyorum. Driver olaması linux'un değil ürünü üreten firmanın ayıbı siz kullanıcı olarak isterseniz onlarda üretmek zorunda kalacaklar. Bu nedenle driver yok, adobe yazılımları yok diyerek linux'un eleştirilmesini biraz saçma buluyorum. Bunlar linux istemediği için değil, firmalar istemedikleri için yok. Dediğim gibi biraz kullanıcının istekleride önemli burada en azından % 10-15 lik bir pazar payı olsa firmalar mecburen bir şeyler yapacaklar.

  • mrx ✔ @mrx

    Birde open-source dendiğinde neden sadece GPL lisansı anlaşılıyor acaba bu çok ilginç bir konu 🙂 BSD lisansları kodu kapatmaya bile izin veriyor ve hala açık kaynak lisans oluyorlar, zira pek çok firma bu nedenle taban olarak freebsd kullanıyor. Yanlış hatırlamıyorsam Sony PlayStation ve Cisco routerler bu firmaların ürünlerine birer örnek.

  • CMLDS @cmlds29

    GNU dağıtımları ve yazılımları illa bedava olacak diye bir şey yok 🙂

  • lterlemez :) :\ :( @lterlemez

    Öncelikle, temel sistemin standartlaşması lazım, özellikle masaüstü sistemlerinin. Daha sonra da yazılım kurulum sistemlerinin standartlaşması lazım. Sonra da sürücü sisteminin standartlaşması lazım. Bu üçü bir araya gelmeden çok zor.

    • mrx ✔ @mrx

      İşte bu olduğu zaman ortada GNU ve dolayısıyla linux diye bir şey kalmaz 🙂 standartlaşma tekelleşme ve yeniliği yok etmenin süslü adıdır sadece 🙂

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx başlat menüsünü açan tuşu sol alt köşeden sağ alt köşeye alsan 3. dünya savaşı çıkar. 🙂 İnsanlar standartlara alışır. Windows 10'daki ufak tefek değişiklikler bile insanları sinir ediyor. Linux dağıtımları arasındaki çeşitlik çoğu insan için karmaşadan ibaret.

    • mrx ✔ @mrx

      @ardazeytin insanlar kendi ortamlarını kendi istedikleri gibi biçimlendirme özgürlüğüne sahiptir. Standart gelen halde kullanma devam etme özgürlüğüne sahip oldukları gibi. Sonuçta kimse zorla panellerin yerini değiştirtmiyor ya. Ortada herhangi bir karmaşa yok aslında ne size böyle düşündürtüyor ki? Örneğin son kullanıcı için yapılan bir dağıtımı ele alalım ve mint üzerinden gidelim. Son kullanıcı mint isosunu indirir > usb ile boot edip kolayca bilgisayarına kurar > ve her şey hazır. Karşınızda cinnamon ile açılmış bir mint tanıdık ve sezgisel bir arayüzle beklemektedir. Biraz daha pimpirikli adam gider bunun üstüne mate kurar, gnome shell kurar, kde kurar kendi zevkine göre biçimlendirir. E ne oldu hem normal uğraşmadan kullanmak isteyen kullanıcımız mutlu (hiçbir şeyle oynamadan os kurdu ve kullanıyor. İçinde Office paketinden, fotoğraf düzenleme yazılımına kadar her şey önceden yüklü geldi) Hem de pimpirikli kullanıcımız mutlu istediği gibi biçimlendirdi... E burda karışık olan ne?

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx "Son kullanıcı mint isosunu indirir > usb ile boot edip kolayca bilgisayarına kurar > ve her şey hazır. Karşınızda cinnamon ile açılmış bir mint tanıdık ve sezgisel bir arayüzle beklemektedir. Biraz daha pimpirikli adam gider bunun üstüne mate kurar, gnome shell kurar, kde kurar kendi zevkine göre biçimlendirir." iyi ki hiç bir şey ile uğraşmadı. Kaç haftadır bu kadar gülmemiştim. 😀

      Şuan ne oluyor ben sana yazayım. Kullanıcı mağazadan bilgisayarını satın alır. Eve gider açma tuşuna basar. Windows 10 açılır.

      Bu senin anlattıklarını sen ben biliyoruz. Pazardaki kullanıcıların %98'i bilmiyor. Araştırmıyor da. Niye araştırsın. Mağazadan alıyor, evinde işinde kullanıma hazır.

    • lterlemez :) :\ :( @lterlemez

      Standartlaşmayı yanlış anlıyorsunuz ama, yani farklı masaüstü yöneticisi kursam bile standart bir kurulum dosyası olmalı. Ben RPM'yi de GZ'yi de ya da benzeri başka bir şeyi bilmek zorunda olmamalıyım. Yani A firması gz kullanıyorken B firması RPM kullanmamalı bana kalırsa, diğer özelliklerinde özgür olabilirler. Ben de linux kullanmak istiyorum ama sırf bu yüzden kullanmıyorum. Çünkü çok eziyet ediyor kullanıcıya. Yani tüm kullanmak istediğim uygulamaları kurup, kullanabildiğim bir sürüm yok.
      Standartlaşmadan kastim bu, yoksa sizlerin kast ettiği standartlaşmanın bir anlamı yok. Umarım anlatabilmişimdir.

    • lterlemez :) :\ :( @lterlemez

      Tutmamasının sebebi de bu bence. Yani daha fazla özelleştirilebilir bir sistem ama bir türlü oturmuyor, çünkü belli noktalarda bir standart yok. Masaüstü yöneticisi kuruyorsunuz, kiminde linklerin hepsi geliyor, kimisinde hiçbirisi gelmiyor. Yani kurarken, bir tarasa hangi yazılımlar var. Linklerini koysa fena mı olur yani?

    • mrx ✔ @mrx

      @ardazeytin hah işte bende onu diyorum. Bu yanlış insanlar tekele mahküm ediliyor. Ayrıca buradaki yorumda değinilen konu bu bile değil. Konumuz çeşitlilik siz bunun olmaması gerektiğini söylüyorsunuz. Ben çeşitlilik olmalı insanlar bilmeli derken, siz çeşitlilik öldürür diyorsunuz. Anlayamıyorum gerçekten? Ki mesele kafa karıştırmaksa Windows bu konuda bir çok sürümüyle hiç de iyi bir konumda değil. Home, pro, sl, n, s vs...

    • mrx ✔ @mrx

      @lterlemez hocam debian (ubuntu,mint ve tüm diğer debian tabanlı dağıtımlar.) depolarında 50k yazılım tek tıkla kurulmayı bekliyor. Yani bir dağıtımda olup başka dağıtımın kendi paket deposunda olmayan yazılım bulmanız pek mümkün değil. Synaptic paket yöneticisini açın istediğiniz yazılıma sağ tıklayıp yükle deyin, kendisi otomatik olarak gereken bağımlılıklarıda işaretleyip yükleyecek. Sizin rpm deb vs bilmenize gerek yok özel olarak.

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx anlayamıyorsan bakkala git, kasaba git, sekreter ayşeye git, amcana git, babana git, dedene git. Bu cihaza ubuntu kur de izle. Neyi seçeceği ile ilgili kafasına karıştırmaya girmedim bile. Şu bahsettiğin çeşitlilik. %2yi seni ben geç %98'e anlat bunları bana değil.

    • mrx ✔ @mrx

      @ardazeytin yahu o adamlara Windows'u kur desen onuda kuramazlar zaten. Nasıl bir örnek bu?

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx evet kuramaz onu diyorum işte. Asıl sen ne dediğinin farkında mısın? Şu attığın görsele bak. Bu adamlar mı kullanacak onu?

    • mrx ✔ @mrx

      @ardazeytin bahsettiğiniz kitle çok ufak, genel kullanıcı kitlesi nufusunda etkisiyle gayet genç ve zeki insanlardan oluşuyor, yıllarca windows menüleriyle boğuşmuş insanlar eminim gayet rahat bunları da kullanırlar. Ha isterseniz aşağıdakini de atabilirim. İşte çeşitlilik bu yüzden güzel.

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx "bahsettiğiniz kitle çok ufak" ya senin dünyadan haberin yok sanırım. Orada anlaşamıyoruz.

    • mrx ✔ @mrx

      @ardazeytin evet benim dünyadan haberim yok siz dünyayı çok iyi biliyorsunuz. Çözmüşsünüz ekonomiyi de insanları da maşallah. İyi akşamlar daha da uzatmanın manası yok.

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx bakkal, kasap, sekreter kesmediyse muhasebeci, avukat, mimar vb. ofislere git. Evlerine de git. Kullandıkları araçları, ekmek kapılarını bulsunlar bu mağazada. Tabi mağazayı da sen göstereceksin. Çünkü tarayıcıyı açıp Google'a yazacaklar yoksa. 🙂

    • mrx ✔ @mrx

      @ardazeytin tüik'e gitsek olmaz mı? http://www.tuik.gov.tr/HbGetir.do?id=21779&tb_id=9
      🙂 Şu kadar söyleyeyim benim annem bu yaşında akıllı telefon kullanmayı öğrendiyse eminim herkes her şeyi öğrenip kullanabilir. Tekrar iyi akşamlar diliyorum.

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx tamam annende dene bu Linux işini. Akıllı telefon kadar kolaymıymış gör bakalım. 🙂

    • mrx ✔ @mrx

      @ardazeytin Duracağız yeri bilin sınırları aşmayın lütfen, annede dene bakalım linux işini nasıl bir yaklaşım! Alttan alıp seviyeyi tutmaya çalıştıkça farklı yerlere gittiniz. Lütfen bu konuşma burada bitsin. Tekrar ve son kez iyi akşamlar.

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      @mrx “Son kullanıcı mint isosunu indirir > usb ile boot edip kolayca bilgisayarına kurar > ve her şey hazır. Karşınızda cinnamon ile açılmış bir mint tanıdık ve sezgisel bir arayüzle beklemektedir. Biraz daha pimpirikli adam gider bunun üstüne mate kurar, gnome shell kurar, kde kurar kendi zevkine göre biçimlendirir.” şu dediğini annen yapsın diyorum. Ne anladıysan artık okurken. 🙂

  • Arda Zeytin @ardazeytin

    @mrx "% 10-15 lik bir pazar payı olsa" ya bak işte bu ha deyince olmuyor. Parayla bile olmuyor. Ciddi oranda bir azınlık Windows Phone piyasaya tutunacak umuduyla kullandı. Oldu mu? Olmadı. Google destek vermez tersler, X firması destek vermez, Y firması çöpten bir şey koyar geçer, geliştiriciler para gelmeyecek derdi ile bulaşmaz. E ne oldu? Güme gitti. Insanlar yavaşça terk etti, Microsoft geliştirmeyi durdurdu. Sadece son kullanıcı istiyor diye olmuyor bu işler.

    Filanca dağıtıma X sürücüsünün desteğinin verilmesi için Y kadar mühendisin Z kadar iş gücü aktarması lazım. Zibilyon tane dağıtım var. E bu mühendislerin parasını kim veriyor? Özgürlükçü düşünce derneği falan mı? 🙂 Bunlar hep ticari konular.

  • mrx ✔ @mrx

    @ardazeytin Stallman'ın bu konuda düsüncelerinin daha doğrusu konuşmaların toplandığı bir kitap var. Özgür Yazılım Özgür Toplum adında (internetten tmmob üzerinden temin edebilirsiniz.) Benim okuduklarımdan anladığım kadarıyla Stallman'da bu konuya değinmiş ve bu nedenle yazılımların bedava değil özgür olması gerektiğini savunmuş.(yani free-software'den kasıt bedava değil "libre") Arada fark var. Özgür yazılım =! bedava yazılım burada hep bir yanlış anlaşılma oluyor.
    Kitap burada özetleyemeyeceğim kadar derin ve geniş bir şekilde konuyu değerlendiriyor eğer okumaya vakit ayırısanız her şey daha iyi oturacak.

  • Arda Zeytin @ardazeytin

    @mrx okudum zaten yanlış anlaşılan bir şey yok. Siz de ekonomi ile ilgili kitaplar okursanız dediklerimi belki anlarsınız.

  • Hado @hado

    Anlamsız şekilde rekabete sokmak gereksiz bence, ikisi de kendi yolunda ilerliyor. Kullanıcı neye ihityacı varsa onu alır kullanır.

  • Yuded @yuded

    Bence kurumsal açık kaynak vs. bilmez. Destek alabilecekleri platformu hangisiyse onu kullanırlar.

  • Quantzu @quantzu

    Standartlaşma falan mühim değil burada, düşündüğünüz bir türlü kapitalist sistemin mantığına aykırı. Siz Windows satın aldığınızda sadece bir işletim sistemine para ödemiyorsunuz. Garantisine, bakımına para ödüyorsunuz. İşletim sistemindeki bir açıktan ötürü maddi zarara uğrarsanız zararınızı tazmin etme yoluna gidiyorsunuz. Herhangi bir sorunla karşılaştığınızda size teknik destek verecek elemanlar 7/24 online bekliyor ya da Microsoft 3. parti elemanları/şirketleri sertifikalandırıp bu hizmeti almanızı sağlıyor. Dediklerimin aynısı MacOS için de geçerli. Ödediğiniz para bir işletim sistemi + sizi yarı yolda bırakmayacak bir organizasyona güven oluyor. Ancak açık kaynaklı sistemler belirli topluluklarda geliştiriliyor, Ubuntu gibi senelerdir devam eden Linux sürümleri olsa da aniden sonlanmayacağının garantisi yok. Bu iş kurumsal tarafta daha önemli, çoğu şirket piyasada yeterli teknik desteği bulamayacağı bir işletim sistemine bedava olsa bile yatırım yapmaz. Yoksa 10000+ işvereni olan şirketleri milyonlarca dolar lisans maliyetinden kurtarır açık kaynaklı işletim sistemleri.

  • wilhem @wilhem

    İki alan da farklı avantajlar bulunduruyor. Kendinize en uygun olanı seçer kullanırsınız. Birinin kullanım oranının diğerini geçmesi diğerini itibarsızlaştırmaz. Aksi durum da geçerli. Karşılaştırma yapmak bana anlamsız geliyor.

  • Yunus @yunus

    Free Software derseniz insanlar "Free" kısmına takılır 🙃 Açık kaynak, özgürlük, GNU/Linux dediğimiz de insanların aklına hep bunlar geliyor. Bu düşünceyi yıkmak yine uygulama geliştiricilere düşüyor. Elementary OS, mağazası ile bunu yapmaya çalışıyor. Yazılımlar yine ücretsiz ama geliştirici isterse varsayılan olarak bir fiyat belirleyip onun gösterilmesini sağlayabiliyor. Ödeme yapmak istemeyenler, gizlenmiş bir butona tıklayıp ücretsiz indirebiliyor. Eğer yukarıda sıraladığım felsefeler ile bedava arasında ki algıyı kesebilirsek işte o zaman işletim sistemleri de ona ayak uyduracaktır.

    Son olarak Ubuntu, Debian vb. dağıtımlar kurumsal taraf için destek sunuyorlar. Son kullanıcı tarafında Windows kullanıp, Microsoft'u arayıp yardım isteyen ve çözüme kavuşan kaç insan var orası da tartışmalı.

    • Arda Zeytin @ardazeytin

      Geliştiricilere garanti gelir sağlanmadığı sürece ikna edilmeleri çok zor. Windows 10 mağazası bile kaç senedir bu sebepten dolayı uçuşa geçemedi. Windows 10 için uygulama geliştirmek ve yayınlamak diğer platformlardan daha kolay. Aktif kullanıcı sayısı 700 milyonu geçti. Yine de geliştiriciler bir şey yapıp koyduğun yeterli gelir elde edemiyor. Bu taraf bu haldeyken Elementary OS'daki gibi çözümler geliştiricinin gözünde gelir olarak 0 gibi kalıyor.

      Bu yüzden ben işletim sisteminin kendisinin bir şekilde gelir elde etmesi taraftarıyım. Redhat kurumsal tarafta güzel bir örnek. Son kullanıcı tarafında en azından %15'e yakın pazar payı elde edebilse bir dağıtım, en azından Mac OS kadar destek alacağını düşünüyorum. Böyle bir durum olursa bir çok insan yavaş yavaş Windows'dan geçebilir. Ya da mesela çeşitlilik konusundan biraz taviz verip yazılımları aynı kararlılıkla çalıştıracak ortak bir alt yapı çözümünde isteyen dağıtımların buluşabileceği bir merkezleme sağlansa firmalar daha çok destek verir. Tam açıklayamadım ama Android One programı gibi. Yani atıyorum ben Adobe olarak bu X programının şartlarına göre uygulamamı destekler hale getirdiğimde bu X programına dahil dağıtımların hepsinde aynı kararlılıkla çalışacağından emin olmayalıyım. Müşterim beni arayıp adını ilk defa duyduğum dünyada 150 kişinin kullandığı bir dağıtımda uygulamam çalışmıyor diye bana şikayet etmemeli. Bu sayede insanlar da özgür olarak bu programa dahil hangi dağıtımı seçeceğine karar verir. Ama şuan ki gibi herkes ayrı telden çalmaya devam edersen son kullanıcı için karmaşadan ibaret oluyor. Dışarıdan görünen o.

    • Yunus @yunus

      @ardazeytin Özgür yazılım ile bedava arasında ki ilişkiyi kesmekten bahsetmiştim. Bu olursa insanların ödeme yapmasının yoluda açılmış olacak. GNU/Linux camiası ise apayrı bir olay. Çok dağıtım var ve bunlar çoğalmaya devam ediyor. Ben bu çoğalmanın yakın bir zamanda engellenebileceğini düşünmüyorum. Diğer yandan sizin bahsettiğiniz olaya benzer bir çözüm mevcut. Şu anda Snap ve Flatpak olmak üzere iki popüler çözüm var. Bunlar yazılım için sandbox/container görevi görüyor. Snap/Flatpak destekleyen her dağıtım da bu yazılımlar ekstra bir işleme gerek kalmadan kullanılabiliyor. Bu dağıtımlar arasında ki yazılım uyumsuzluğunu ve geliştiricilerin her dağıtım için ayrı bir efor sarf etmesini engelliyor.

      Windows 10 mağaza durumu diğer işletim sistemlerinde de geçerli. macOS her ne kadar dolu bir mağazaya sahip olsa da çoğu yazılımlar yine doğrudan ilgili siteden indiriliyor. Bunun alınan komisyonlar, mağazanın getirdiği kısıtlamalar, mağazaya gerek duymayış, web tabanlı uygulamaların çoğalması ve bilgisayarda yazılım yüklemenin bambaşka bir şekilde başlamış olması gibi bir çok nedeni var. O yüzden mobilde ki alışkanlığı masaüstüne getirmek biraz zaman alacak.