Mahkeme ve Savcılık Elektronik Eşyalarınıza Nasıl El Koyar? Almanız Gereken Önlemler

Bir soruşturma neticesinde suçun ispatının zor olduğu veya mümkün olmaması durumlarında, elektronik eşyalarınızın incelenmesi gerekebilir. Akıllı telefonla ve cihaz cihaz verilerinden, isnat edilen suça ilişkin olayların, bilirkişi aracılığıyla aydınlatılması beklenmektedir. Bu durumda, el konulan eşyaları savcı ve hakim doğrudan doğruya incelemez. Mesleki alanlarında uzman bilirkişilere inceletilmesi talebinde bulunurlar.

El konulan eşya şeffaf koruma poşetlerine konularak koruma altına alınır. Daha sonra yoğunluğa göre inceleme sırası geldiğinde poşetten çıkarılarak inceleme sağlanır. Bu süre içinde poşet içindeki cihaz adli emanet denilen depoda saklanır.

Hukuki olarak izniniz olmadan cihazın vidaları sökülemez veya parçalara ayrılamaz. Bilginiz dışında böyle bir duruma maruz kalırsanız tazminat hakkınız ve bu işlemi yapan personel hakkında suç duyurusunda bulunma hakkınız vardır.

El koyma işlemi için savcı ve polislerin sadece talep yetkisi vardır. El koyma talebi Sulh Ceza Hakimliği'ne bildirilir sonuç beklenir ve onay verilirse el koyma işlemi gerçekleşir. Bu durum çoğu zaman kötüye kullanılmaktadır. Acil durumlarda hakim onayı olmadan el koyma yapılarak, 24 saat içinde yapılan bu el koymaya hakimin onay vermesi gerekir. Bu nedenle el konulan cihaz 24 saat askıda kalacaktır. 24 saat içinde hakim talebi görmez veya onaylamazsa cihazın koşulsuz iadesi gerekir.

Bu doğrultuda kullanmakta olduğunuz elektronik eşyaların incelenmesi iki şekilde mümkün olur.

1- Muhafaza Altına Alınması Talebi

Şüpheli sıfatında olduğunuz durumlarda olayın aydınlatılmasını sağlamak için kendi isteğinizle kullanmakta olduğunuz elektronik cihazın muhafaza altına alınmasını isteyebilirsiniz. Bu seçeneği seçersiniz, el koyma işlemi sırasında sulh hakimliğine el konulma talebi gönderilmez. Bu durum çoğu zaman kötüye kullanılır. Savcı direk telefonu çıkar ve masaya bırak der ancak ifade tutanağına cihazımın muhafaza altına alınmasını istiyorum yazdırır. Aslında sizin böyle bir talebiniz yoksa bile el koyma işlemini sanki siz cihazınızı verdiniz gibi gösterilir.

2- Arama Yapılarak El koyma

Arama yapılarak el konulma. Bu olay için şüphelinin ikamet adresine memur polisler gelerek elektronik cihazlar, akıllı telefonlar, sd kartları ve depolama özelliği taşıyan cihazlara el koyarlar. Bu olay oldukça tartışmalıdır. Genelde sinyal tespiti yapılarak şüphelinin adresine arama yapılması kararı verilir. Bu süslü kelimeler sadece tutanaklara yazılıyor. Şüphelinin ikamet adresi neyse doğrudan oraya arama yapılıyor. Yani suç tarihinde farklı bir adreste olduğunuzu ispat ederseniz bu arama geçersiz olacaktır. Ayrıca evde kullanılan ve sahiplerinin farklı olduğu elektronik eşyaların da el konulması kanuna aykırıdır. Ortak kullanım alanında iş yeri vb. tüm cihazlara el konulması hukuka aykırıdır.

Arama Yapılarak El Koyma Nasıl Yapılır?

Şüphelinin ikamet adresine memurlar gelerek elektronik ve suç şüphesinde kullanılabilecek eşyaları muhafaza altına alır. Bilgisayar kasasının kapağı açıksa sadece HDD almaları gerekir. Bilgisayar kasasının kapağı açık değilse tüm kasaya el koyabilirler. Yukarıda bahsettiğim vida sökme ve parçalara ayırma kurumu sebebiyle. Laptoplara olduğu gibi el konulur. SD kart ve USB belleklere olduğu gibi el konur.

Önemli Bir Nokta

El koyma işlemi sırasında evde kimse yoksa, görevlilerin kapıyı kırma yetkileri yoktur. El konulan eşyaların el konulduğuna dair imza atmanız beklenir. İmzanız yoksa el koyma yasal anlamda gerçekleşmez. El koyma işlemi sırasında evde ikameti olmayan ve akrabalık bağı olmayan bir kişinin bulunması beklenir bu kişi evde yoksa polis eve ayak basamaz. El koyma işlemi sırasında açık bilgisayarların polis tarafından kapatılması suç teşkil eder. Açık bilgisayarlara el konulamaz. Olay yerinde disk imajının alınarak iadesi gereklidir.

Evdeki diğer eşyaların sahipliğini ispatlar nitelikteki faturalar şüpheli şahıstan farklı birine aitse, bu fatura sahipleri el konulan cihazın iadesi veya el koyma işlemi sırasında talebini memura veya soruşturma yapılan savcılığa bildirerek cihazın iadesini talep etmelidirler.

El koyma İşleminden Nasıl Korunmak Gerekir?

Her ne kadar adil yargılama, temiz bir ülke ve suçlu kişilerin cezalandırmasında hem fikir olsak da, el konulan eşyalarda dava konusu olmayan ve suç bile teşkil etmeyen veriler sizin aleyhinize kullanılabilir. Bu durumda, bulunan her veriden, giriş yaptığınız her siteden ve mesajlaştığınız her kişiden siz sorumlu olursunuz.

İstinaf mahkemeleri, yargıtay kararları ve emsal diğer kararlara bakıldığında; kanuna aykırı el koymalar, eksik incelemeler ve dava konusuyla ilgisi olmayan ve saçmalıklarla dolu kararları görebilirsiniz.

Bu durumda el koyma işlemini önlemek için bazı önlemler alabilirsiniz.

  • İkamet adresinizi, yılın her günü bulunmasanız bile ziyaret ettiğiniz bir adrese alın. E-devlet üzerinden ücretsiz yapılabilmekte. (Yalan ikamet bildirme suç teşkil edebilir)
  • Elektronik eşyalarınızın faturasının size ait olmaması avantajınızadır.
  • Bilgisayar kasa kapağını açık durumda bulundurun.
  • El koyma işlemi sırasında açık cihazın, olay yerinde imajının alınmasına dair kararı memura belirtin.
  • TrueCrypt, Veracrypt ile tüm HDD'lerinizi, 30 haneden oluşan (harf, sayı, sembol) ile şifreleyin.
  • Usulsüz el koyma varsa, tutanağı imzalamayın
BeğenFavori PaylaşYorum yap
  • reducto @protego

    Şunları okuyunca içimden dediğim şey "Türkiye'de bunlara mı dikkat edecekler ehuehuehu" şeklinde bişeydi 🙂 Daha çok medeniyetin ulaştığı bir ülkeden çıkmışa benziyor bunlar 🙂

    Sondaki, bilgisayar kapağının açık olması durumunu anlamadım, ne işe yarayacak bu? Gerçekten polisler sökme takma yapmak yasak diye kapağı açık bilgisayarı alıp götüremez mi? E kapağı takmadan alıp götürür 😀 Pek inandırıcı gelmedi bu bana, işe yarayacağını hiç sanmıyorum. Zaten sökme parçalara ayırma yasaksa içinden hdd'yi de söküp de götüremez mantıken 🙂

    "El koyma işlemi sırasında evde ikameti olmayan ve akrabalık bağı olmayan bir kişinin bulunması beklenir bu kişi evde yoksa polis eve ayak basamaz." Bu kısmı da anlayamadım evde ikameti olmayan ve akraba olmayan kişi neden?

Tüm blog yazılarını gör